Το δάσος. Πηγή ζωής. Η Εύβοια. Τόπος ομορφιάς. Το δάσος της Εύβοιας. Μια πληγή που ακόμη πονάει και καπνίζει… Οι ολέθριες φωτιές του 2021 έγιναν αφορμή για τη δημιουργία του Evia Film Project, της πράσινης πρωτοβουλίας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που σκοπό έχει να βοηθήσει με έναν διαφορετικό και όμορφο τρόπο, μέσω της τέχνης και της οικολογίας, στην ανασυγκρότηση της περιοχής μετά την καταστροφή. Η δράση έγινε θεσμός και φέτος, στην πέμπτη χρονιά της, γιορτάζει το δάσος, με ταινίες και εκδηλώσεις αφιερωμένες σε αυτό που μας δίνει ζωή -μα εμείς δεν το προσέχουμε… Γιορτάζει τον συναρπαστικό, γοητευτικό, συχνά μυστηριώδη και άγνωστο για τους ανθρώπους της πόλης πολύχρωμο κόσμο του, τους μύθους του, την οργιαστική βλάστησή του, τα δένδρα, τα φυτά και τα άνθη του, τους μόνιμους μικρούς και μεγάλους κατοίκους του, τα πουλιά και τα ζώα του. Τα τιτιβίσματα και τα θροΐσματα, τους ψιθύρους και τους βρυχηθμούς του, τις δροσοστάλες της αυγής που λάμπουν στα φύλλα του και τα κελαριστά νερά των πηγών, των ρυακιών, των ποταμών του.
Προβολές με παλιότερες και νεότερες ελληνικές και ξένες ταινίες στους θερινούς κινηματογράφους Απόλλων στην Αιδηψό και Ελύμνιον στη Λίμνη, καθώς και μία ειδική προβολή στην πλατεία στις Ροβιές αλλά και ταινίες VR στο ιστορικό Κύμα στα Λουτρά Αιδηψού που αποτελεί και την βάση-στέκι του φεστιβάλ, συζητήσεις με θέματα γύρω από τον ελληνικό κινηματογράφο, το καλλιτεχνικό και εμπορικό σινεμά, την κωμωδία, την φύση, αλλά και masterclasses και εκπαιδευτικά εργαστήρια για παιδιά και εφήβους συνθέτουν το πρόγραμμα του 5ου Evia Film Project που πραγματοποιείται από τις 23 έως τις 27 Ιουνίου στη Βόρεια Εύβοια. Όπως πάντα όλες οι δράσεις -στην Αιδηψό, τη Λίμνη και τις Ροβιές-, είναι με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Φέτος μάλιστα η πράσινη πρωτοβουλία δεν διαθέτει Αγορά με ξένους καλεσμένους και επικεντρώνεται κυρίως στον τόπο, κάνοντας όσο μεγαλύτερο κάλεσμα στους κατοίκους του.
Στοιχεία και εικόνες που φέρνουν στο νου το δάσος, στην αφίσα της φετινής διοργάνωσης, που φιλοτέχνησε το Bob Studio
Οι ταινίες φυσικά σε πρώτο πλάνο, γιορτάζουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το δάσος, με ιστορίες που εκτυλίσσονται μέσα στην περισσότερο ή λιγότερο πυκνή του βλάστηση στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη, προσεγγίζουν η κάθε μια από τη δική της πλευρά την μυθολογία του, το κάνουν πρωταγωνιστή τους, άλλοτε ως καταφύγιο, άλλοτε ως απειλή, άλλοτε ως τόπο μύησης. Η μία ταινία καλύτερη από την άλλη, από κλασικό Χόλιγουντ μέχρι σύγχρονο ελληνικό σινεμά, για όλα τα γούστα και όλες τις ηλικίες.
Ανάμεσα στις ξένες ταινίες μοναδικά αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου, όπως το σπουδαίο Όταν ξέσπασε η βία του Τζον Μπούρμαν (1972) με τους Γιον Βόιτ και Μπαρτ Ρέινολντς ή το θρυλικό Ο Ταρζάν και η σύντροφός του του Σέντρικ Γκίμπονς (1934) με τον καλύτερο Ταρζάν ever Τζόνι Βαϊσμίλερ και την πανέμορφη Μορίν Ο’Σάλιβαν. Περιπέτειες που άφησαν εποχή όπως το Ράμπο: Το πρώτο αίμα του Τεντ Κότσεφ (1982) με τον Σιλβέστερ Σταλόνε φυσικά ή το Ρομπέν των δασών του Κέβιν Ρέινολντς (1991) με τους Κέβιν Κόστνερ-Ρομπέν, Άλαν Ρίκμαν-κακό σερίφη του Νότιγχαμ, Μαίρη Ελίζαμπεθ Μαστραντόνιο-λαίδη Μάριον και το χιτ του Μπράιαν Άνταμς «(Everything I Do) I Do It for You». Φανταστικά παραμύθια για ενήλικες, όπως το εκπληκτικό, οσκαρικό Ο λαβύρινθος του Πάνα του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο (2006 – ξαναβγαίνει σε επανέκδοση στις 20 Αυγούστου γιορτάζοντας τα 20 χρόνια της) ή παραμύθια για μικρούς και μεγάλους όπως το animation Brave των Μαρκ Άντριους, Μπρέντα Τσάπμαν και Στιβ Πάρσελ (2012) με την θαρραλέα πριγκίπισσα Μερίντα.
Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ και Κάθριν Χέπμπορν στη “Βασίλισσα της Αφρικής” του Τζον Χιούστον
Πανηγυρική έναρξη την Τρίτη 23 Ιουνίου με βραζιλιάνικους ήχους και samba ρυθμούς στους δρόμους της Αιδηψού από το σύνολο κρουστών Quilombo. Κατάληξη στο σινεμά Απόλλων με την προβολή του κλασικού και αξέχαστου Η Βασίλισσα της Αφρικής του Τζον Χιούστον (1951) με τους μοναδικούς Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ και Κάθριν Χέπμπορν.
Λήξη στον ίδιο χώρο με εκπλήξεις, χειροποίητα τοπικά κεράσματα, δώρα για τα παιδιά και το πολυαγαπημένο και αξεπέραστο Jurassic Park του Στίβεν Σπίλμπεργκ – τι καλύτερο;
Ο Δημήτρης Λάλος στην “Αγέλη Προβάτων” του Δημήτρη Κανελλόπουλου
Κοντά τους τρεις πραγματικά ξεχωριστές ελληνικές ταινίες, που δίνουν την δική τους οπτική στο δάσος και τη φύση μέσα από τις άκρως ενδιαφέρουσες ιστορίες τους:
Το θαυμάσιο ντεμπούτο του Δημήτρη Κανελλόπουλου (2021), Αγέλη Προβάτων. Ένα δραματικό, σκοτεινό κοινωνικό θρίλερ, γυρισμένο στο πανέμορφο αρκαδικό δάσος της Φολόης, με μια μοναδική… αγέλη εξαίρετων ηθοποιών –Δημήτρη Λάλο, Άρη Σερβετάλη, Γιάννη Βασιλώττο, Λευτέρη Πολυχρόνη, Κίμωνα Κουρή κ.α.
Το εξαιρετικό, πολυβραβευμένο δραματικό ντεμπούτο Digger του Τζώρτζη Γρηγοράκη (2020). Ένα σύγχρονο γουέστερν στην καρδιά ενός ορεινού δάσους της Χαλκιδικής, με τους Βαγγέλη Μουρίκη και Αργύρη Πανταζάρα. Η σύγκρουση της φύσης με τον άνθρωπο αλλά και η σύγκρουση ενός πατέρα με τον γιο του απογειώνονται μέσα στην άγρια φύση.
Και το υπέροχο, πειραματικό, υπαρξιακό παραμύθι για ενήλικες Μέσα στο δάσος του Άγγελου Φραντζή (2009), με τρεις νέους –Κάτια Γκουλιώνη, Ιάκωβος Καμχής, Νέιθαν Πισούρτ– που περιπλανώνται σε διάφορα πανέμορφα τοπία αναζητώντας τον εαυτό τους, τις επιθυμίες τους και μια πρωταρχική σχέση με τον κόσμο..
Λίγο πριν βρεθούν στην Βόρεια Εύβοια για να συζητήσουν με το κοινό μετά τις προβολές των ταινιών τους, οι τρεις σκηνοθέτες λένε στην popaganda δυο λόγια για την προσωπική και κινηματογραφική σχέση τους με το δάσος.
Ο Βαγγέλης Μουρίκης και ο Αργύρης Πανταζάρας στο “Digger” του Τζώρτζη Γρηγοράκη
Το δάσος. Τι σημαίνει για εσάς; Ποια είναι η σχέση σας μαζί του, πέρα από τον κινηματογράφο;
ΤΖΩΡΤΖΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ: Το δάσος για μένα δεν είναι μόνο τα δέντρα και τα φυτά· είναι και η θάλασσα και κάθε φυσικό τοπίο που αναζητώ για να μπορέσω να ισορροπήσω και να αναπνεύσω με ηρεμία.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Τα δάση είναι κοινότητες δέντρων. Τα δέντρα συντηρούν τη ζωή στον πλανήτη με έναν τρόπο που ο άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει, που είναι πέρα από τη φύση του. Είναι μάλλον το πιο φιλικό είδος ζωής προς τη ζωή. Είναι αξιοθαύμαστο και πολύ όμορφο μέσα στην ποικιλομορφία του. Λέω σε διάφορες περιστάσεις πως συμπαθώ τα δάση περισσότερο από τους ανθρώπους. Το εννοώ. Και δεν θεωρώ τον εαυτό μου μισάνθρωπο ούτε στο ελάχιστο.
ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΡΑΝΤΖΗΣ: Το δάσος είναι χώρος συνύπαρξης της ορατής και της αόρατης ζωής. Για μένα είναι χώρος σύνδεσης.
Τι ήταν εκείνο που σας οδήγησε να τοποθετήσετε την ιστορία της ταινίας σας μέσα στο δάσος; Απλώς έτυχε να εκτυλίσσεται εκεί η ιστορία και να λειτουργεί ως φόντο ή ήταν συνειδητή επιλογή το δάσος ως τόπος, ως σύμβολο ή και ως «χαρακτήρας» της ιστορίας; Επηρεάζει τους ήρωες, τις αποφάσεις τους και την εξέλιξη της αφήγησης;
Α.Φ.: Κάθε ταινία έχει ένα δικό της βηματισμό, πολλές φορές ανεξάρτητο από τη βούλησή σου. Η ταινία δεν ξεκίνησε με την πρόθεση να εκτυλίσσεται όλη μέσα στην φύση, όμως η φύση άρχισε να μαγνητίζει τα βήματά της με αποτέλεσμα να την ρουφήξει εντελώς. Ίσως γιατί τα ίχνη του αόρατου κόσμου στο δάσος γίνονται ελάχιστα πιο ορατά, αντανακλώντας τις κρυμμένες πληγές των προσώπων.
Τ.Γ.: Η ιστορία, το δάσος και οι χαρακτήρες ήρθαν μαζί, ως ένα όλον. Η ταυτότητα του πρωταγωνιστή είναι συνδεδεμένη με το δάσος· ζει μόνος στην καρδιά του. Το φροντίζει και εκείνο τον φροντίζει αλλά και δίνει κι αυτό τη δική του μάχη, παράλληλα με το ανθρώπινο δράμα. Δεν επηρεάζει απλώς την εξέλιξη· δίνει και την τελική λύση στη σχέση των πρωταγωνιστών.
Δ.Κ.: Το δάσος δεν προκύπτει στην ιστορία, είναι μια πολύ συνειδητή επιλογή, είναι ένας χαρακτήρας όντως. Για μένα λειτουργεί σε διάφορα επίπεδα -και στο βαθμό που ο καθένας θέλει να τα δει, λειτουργεί και για τους άλλους. Σε ρεαλιστικό, ψυχολογικό αλλά και συμβολικό επίπεδο. Με έναν τρόπο καθορίζει την ιστορία επηρεάζοντας τους χαρακτήρες. Φέρνει στην επιφάνεια κάτι από το βάθος της ψυχής τους. Αλλά, τέλος πάντων, λειτουργεί εξαιρετικά ως φόντο μιας σκηνής υπόγειας αγωνίας.
“Μέσα στο δάσος” του Άγγελου Φραντζή
Πώς νιώθετε που συμμετέχετε σε αυτό το αφιέρωμα στο δάσος με την ταινία σας σε μία διοργάνωση που γεννήθηκε με αφορμή τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2021; Πιστεύετε ότι ο κινηματογράφος μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της μνήμης, στην ευαισθητοποίηση ή ακόμη και στον δημόσιο διάλογο γύρω από την περιβαλλοντική κρίση;
Δ.Κ.: Κάθε προβολή της ταινίας είναι σημαντική. Μου αρέσει το Evia Film Project, μου αρέσει η Εύβοια, η Αιδηψός ως επαρχιακή πόλη -είναι ιδιαίτερη (αλλά και όχι). Μου αρέσει ο κινηματογράφος, οι ταινίες, οι προβολές αλλά δεν έχω ιδέα ποια είναι στα αλήθεια η δύναμη τους και η δυναμική τους. Ίσως κάποιες δεκαετίες πριν να ήταν αλλιώς. Όμως αυτό που συμβαίνει το 2026, όλη αυτή η massive attack οπτικής και γενικής πληροφορίας, μάλλον τον έχει αποδυναμώσει ως μέσο που μπορεί να διαμορφώσει κάτι στην συλλογική ανθρώπινη συνείδηση.
Α.Φ.: Χαίρομαι που συμμετέχω στο αφιέρωμα αλλά δεν πιστεύω ότι ο κινηματογράφος έχει τις γενικές δυνατότητες που αναφέρετε. Άλλωστε ποιος κινηματογράφος; Σε ποια συνθήκη; Από ποιους θεατές; Το τι δυνάμεις έχει ο κινηματογράφος εξαρτάται μόνο από το ποιος βλέπει και ποιος βλέπει αυτόν που βλέπει. Σε αυτήν την αποκλειστικά διαπροσωπική σχέση μπορεί να δημιουργηθεί ή όχι ένας σπινθήρας.
Τ.Γ.: Η εικόνα —κινούμενη ή στατική— μπορεί να συμβάλει. Η περιβαλλοντική κρίση είναι ένα θέμα σύνθετο, αποσπασματικό· συμβαίνει λίγο εδώ, λίγο εκεί, και γι’ αυτό δύσκολα κατανοούμε το μέγεθός της. Ίσως μέσα από τη σύνθεση των εικόνων μπορεί κανείς να συνθέσει το παζλ. Έτσι ξεκίνησε και το περιβαλλοντικό κίνημα στα 60’ς όταν είδαμε για πρώτη φορά την εικόνα της Γης από το φεγγάρι: καταλάβαμε ότι δεν είναι το δικό σου σπίτι, το δικό μου οικόπεδο, η δική του χώρα — είναι, όλων μας το σπίτι.
Αν το κοινό έφευγε από την προβολή κρατώντας από την ταινία σας μία μόνο εικόνα, σκέψη ή συναίσθημα για το δάσος, ποιο θα θέλατε να είναι αυτό;
Τ.Γ: Την αίσθηση ότι η φύση μπορεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν αποξενωθεί.
Α.Φ.: Το λιώσιμο των χρωμάτων και των ήχων.
Δ.Κ.: Θα ήθελα να μπορούσε η ταινία να φυτέψει μια εικόνα ή σκέψη ή αίσθηση όποια κι αν είναι αυτή, ώστε να είναι σε θέση να δει κανείς τη σχέση δέντρου-δάσους και δάσους-δέντρου ως μοτίβο αλληλεπίδρασης κι αλληλεξάρτησης και να το μεταφέρει και σε άλλα πλαίσια πιο ανθρωποκεντρικά. Για να το συνδέσω με την προηγούμενη απάντηση, ένας στους δέκα, στους είκοσι ή στους εκατό μπορεί με αφορμή την όποια ταινία να εμβαθύνει και να μη μείνει στην επιφανειακή ανάγνωση. Πράγμα που θα ήταν ένα μικρό κέρδος ακόμα και για το ίδιο το σινεμά, πέρα από όποιο άλλο κέρδος…
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
5ο Evia Film Project
23 – 27 Ιουνίου | Βόρεια Εύβοια, Αιδηψός, Λίμνη, Ροβιές
Ελεύθερη είσοδος
Όλο το πρόγραμμα: https://filmfestival.gr/el/efp/
Προβολές: Στους θερινούς κινηματογράφους Απόλλων (Αιδηψός) και Ελύμνιον (Λίμνη), στην πλατεία στις Ροβιές και στο Κύμα (προβολές VR)
Συζητήσεις: στο Κέντρο Πολιτισμού «Μελίνα Μερκούρη» (Λουτρά Αιδηψού)
Συμμετέχουν οι δημιουργοί και επαγγελματίες της κινηματογραφικής κοινότητας: Κωνσταντίνος Κοντοβράκης (παραγωγός, Kinestet), Ιωάννα Μπολομύτη (παραγωγός, Αταλάντη), Διονύσης Σαμιώτης (παραγωγός, Tanweer Productions), Γιώργος Ζώης (κινηματογραφιστής), Μαρία Καραγιαννάκη (παραγωγός, Chase the Cut), Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη (καθηγήτρια-σύμβουλος ΕΑΠ / επιμελήτρια τεκμηρίωσης filmography.gr), Αλέξανδρος Παπαγεωργίου (κριτικός κινηματογράφου / μεταφραστής), Γιάννης Καντέα-Παπαδόπουλος (κριτικός κινηματογράφου, klik.gr), Ήρα Κατσούδα (stand-up comedian), Θάνος Τοκάκης (ηθοποιός, σκηνοθέτης), Νίκος Παναγιωτόπουλος (σεναριογράφος, συγγραφέας), Τζώρτζης Γρηγοράκης (σκηνοθέτης), Δημήτρης Κανελλόπουλος (σκηνοθέτης), Βαγγέλης Μουρίκης (ηθοποιός-κινηματογραφιστής), Ελίνα Ψύκου (σκηνοθέτρια-παραγωγός), Άννα Ζωγράφου (line producer), Αμάντα Λιβανού (παραγωγός), Κατερίνα Τζούρου (παραγωγός) και Ορέστης Ανδρεαδάκης (καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης).
Στο πλαίσιο των συζητήσεων συμμετέχουν και οι φοιτητές του Τμήματος Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στα Ψαχνά.
Εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά και εφήβους: στην Παιδική Νεανική Δημοτική Βιβλιοθήκη Ιστιαίας Αιδηψού.
Το Evia Film Project υλοποιείται από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το οποίο χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Με τη στήριξη της COSMOTE TELEKOM, Μεγάλου Χορηγού, και της Fischer, σταθερού χορηγού του Φεστιβάλ.
