Εννοείται πως όταν γίνεται λόγος για τη britpop, η συλλογική μνήμη λειτουργεί σχεδόν αυτόματα. Οι Oasis εμφανίζονται πρώτοι στο μυαλό, οι Blur ακολουθούν, οι Pulp συμπληρώνουν την εικόνα και κάπου εκεί τελειώνει η αφήγηση. Πάπαλα. Κι όμως, η ιστορία είναι λίγο διαφορετική. Πριν οι αδελφοί Gallagher γίνουν το μεγαλύτερο συγκρότημα της Βρετανίας, πριν η μάχη Blur εναντίον Oasis μονοπωλήσει τα πρωτοσέλιδα και πριν η britpop εξελιχθεί σε πολιτιστικό φαινόμενο, υπήρχε μια μπάντα που είχε ήδη ανοίξει τον δρόμο. Οι Suede ήταν εκείνοι που έδειξαν ότι η βρετανική κιθάρα μπορούσε να ξαναγίνει το επίκεντρο της μουσικής κουβέντας και ουσιαστικά άναψαν τη σπίθα για όσα ακολούθησαν.
Το 1992, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο τους single -και λίγο αργότερα την επόμενη χρονιά το ομώνυμο ντεμπούτο τους- η βρετανική μουσική βρισκόταν ακόμη στη σκιά του αμερικανικού grunge. Η αισθητική του Σιάτλ κυριαρχούσε παντού, όμως αυτοί οι πέντε Βρετανοί είχαν κάτι εντελώς διαφορετικό στο μυαλό τους. Αντί να αντιγράψουν την Αμερική, επέστρεψαν στη βρετανική παράδοση του glam, του art rock και της θεατρικότητας, κοιτάζοντας πίσω στον David Bowie της περιόδου Ziggy Stardust, στους Roxy Music, στους The Smiths, στους The Velvet Underground, ακόμα και στον σκοτεινό ρομαντισμό του Scott Walker.
Το ομώνυμο άλμπουμ τους έγινε το ταχύτερα σε πωλήσεις ντεμπούτο στη Βρετανία εκείνη την εποχή, απέσπασε το Mercury Prize και έπεισε ακόμη και τον σνομπ βρετανικό μουσικό Τύπο ότι είχε γεννηθεί κάτι καινούργιο. Όταν οι Oasis κυκλοφόρησαν το Definitely Maybe δύο χρόνια αργότερα, το έδαφος είχε ήδη προετοιμαστεί.
Κι όμως, ενώ οι Oasis έγιναν το μεγαλύτερο εμπορικό όνομα του κινήματος και οι Blur οι διανοούμενοι εκπρόσωποί του, οι Suede έμειναν σχεδόν πάντα στο ευρύ κοινό ως οι συμπληρωματικοί των περίφημων “Big Four” της britpop, μαζί με τους Oasis, τους Blur και τους Pulp. Είναι όμως ίσως οι μόνοι από αυτή την τετράδα που ακόμη και σήμερα αντιμετωπίζονται περισσότερο ως συγκρότημα των μυημένων παρά ως ένα από τα σημαντικότερα βρετανικά συγκροτήματα των τελευταίων τριάντα χρόνων. Το γεγονός όμως ότι ο ίδιος ο Brett Anderson επιμένει ότι δεν τον ενδιαφέρει να είναι μέλος ενός “heritage act”, αλλά μιας μπάντας που συνεχίζει να εξελίσσεται, αυτό από μόνο του κάτι λέει.
Οι Oasis λοιπόν έφεραν την αλαζονεία του rock’n’rol, οι Blur την ειρωνεία και την κοινωνική σάτιρα και οι Pulp τη σεξουαλικότητα της εργατικής τάξης και το βρετανικό kitchen sink drama, οι Suede, όμως, έφεραν κάτι που δεν είχε κανείς άλλος, έναν σχεδόν κινηματογραφικό ρομαντισμό. Τα τραγούδια τους δεν είναι απλώς στιγμιότυπα από παμπ ή γήπεδα, είναι πραγματικά σαν μικρές ταινίες.
Το “Animal Nitrate” είναι ένα εκρηκτικό glam rock τραγούδι αλλά και μία ιστορία γεμάτη επιθυμία, εμμονή, βία και σεξουαλική σύγχυση. Το “The Drowners” μιλά για ανθρώπους που νιώθουν ότι δεν χωρούν πουθενά, το “The Wild Ones” είναι ίσως μία από τις ωραιότερες ερωτικές μπαλάντες των 90s, αλλά στην πραγματικότητα περιγράφει δύο ανθρώπους που προσπαθούν να σωθούν ο ένας μέσα από τον άλλον. Το “Still Life” μιλά για απομόνωση και παραίτηση, ενώ το “Everything Will Flow” είναι μια σχεδόν ποιητική υπόσχεση ότι ακόμη και όταν όλα μοιάζουν να διαλύονται, η ζωή συνεχίζει να κινείται. Αχ, και το “Beautiful Ones”, που πολλοί αντιμετωπίζουν σαν ένα ξέφρενο singalong, είναι ουσιαστικά ένας ύμνος σε όσους ζουν έξω από τα κοινωνικά πρότυπα, που είναι όμορφοι επειδή ακριβώς είναι διαφορετικοί.
Then
Now
Ο Brett Anderson έγραφε πάντα για ανθρώπους εύθραυστους, μοναχικούς, μπερδεμένους, συχνά εγκλωβισμένους στη σεξουαλικότητα, στην ταυτότητα ή στις φαντασιώσεις τους. Μπορεί σήμερα να μοιάζει αυτονόητο να βλέπουμε καλλιτέχνες που αμφισβητούν τα στερεότυπα του φύλου ή της ταυτότητας, στις αρχές όμως των 90s αυτό ήταν πολύ λιγότερο συνηθισμένο. Ο Brett Anderson εμφανιζόταν με μεταξωτά πουκάμισα, έντονο αισθησιασμό, μια ανδρόγυνη σκηνική παρουσία και μια διάθεση να θολώνει διαρκώς τα όρια του “αρρενωπού” rock star. Αυτό ήταν οργανικό κομμάτι της αισθητικής του και οι στίχοι του το αντανακλούσαν. Οι ίδιοι είχαν ήδη ενσωματώσει αυτές τις ιδέες τόσο στη μουσική όσο και στην αισθητική τους, ως φυσική προέκταση της καλλιτεχνικής τους έκφρασης.
Όπως και να ‘χει, οι Oasis θα γεμίζουν πιθανότατα για πάντα στάδια (παίζοντας σχεδόν αποκλειστικά τραγούδια της πρώτης πενταετίας τους) οι Blur θα είναι πάντα το συγκρότημα που άλλαξε πρόσωπο όσες φορές άλλαξε και ο Damon Albarn, οι Pulp επέστρεψαν θριαμβευτικά (αλλά μεγάλο μέρος της μυθολογίας τους παραμένει δεμένο με το Different Class), οι Suede όμως είναι ίσως οι μόνοι που, μετά την επανένωσή τους, έχτισαν μια δεύτερη καριέρα που δεν ζει στη σκιά της πρώτης.
Από το Bloodsports μέχρι τα Night Thoughts, The Blue Hour, Autofiction και το πρόσφατο Antidepressants, συνέχισαν να αλλάζουν, να γράφουν και να ρισκάρουν, με τον τελευταίο δίσκο να αντιμετωπίζεται από πολλούς κριτικούς ως μία από τις κορυφαίες κυκλοφορίες της προηγούμενης χρονιάς (δισκάρα θα πω εγώ) και ακόμη μία απόδειξη ότι αρνούνται να μετατραπούν σε συγκρότημα νοσταλγίας.
Και αυτό, ευτυχώς, θα έχουμε την ευκαιρία να το διαπιστώσουμε και στην Αθήνα σε λίγες μέρες, που θα μοιραστούν τη σκηνή του Ejekt Festival μαζί με Florence & the Machine, Holly Humberstone και Eleni Leoni. Είναι η πρώτη τους εμφάνιση μετά από 10 χρόνια στη χώρα μας (είχαν παίξει πριν τους The Last Shadow Puppets στο Rockwave) και θυμάμαι ακόμα την υστερία που είχε προκαλέσει η εμφάνιση του Brett στη σκηνή. Η δυναμική του είναι πραγματικά απαράμιλλη και η χημεία της μπάντας παραμένει εκρηκτική. Είναι σίγουρα από τις άχαστες συναυλίες του καλοκαιριού και κάτι μου λέει ότι θα δούμε και πολλά δάκρυα στο κοινό.
Suede live, Ejekt Festival, 14 Ιουλίου 2026, Telekom Center Athens (open air), ΟΑΚΑ. Εισιτήρια: More.
