Πραγματικά κάποιες φορές νιώθω τόση ντροπή για αυτούς που μας κυβερνούν, που δεν μπορώ ούτε να γελάσω με τις πράξεις και τα λόγια τους. Η συγκεκριμένη περίπτωση είναι μία από αυτές. Η πολιτεία, που δεν πρόλαβε να σταθεί δίπλα στον Βαγγέλη Γιακουμάκη όταν ακόμη μπορούσε να σωθεί, βρήκε τελικά τον χρόνο να σταθεί δίπλα στο πτυχίο του, έντεκα χρόνια μετά.
Έντεκα ολόκληρα χρόνια από εκείνο τον παγωμένο Φλεβάρη του 2015, που ο 20χρονος φοιτητής της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων εξαφανίστηκε, για να βρεθεί ένα μήνα μετά νεκρός, λυγισμένος από το άγριο, συστηματικό και απάνθρωπο bullying μιας ομάδας συμπατριωτών του. Και σήμερα, που το παιδί δεν μπορεί πια να ζητήσει τίποτα, που η σιωπή του δεν ενοχλεί κανέναν και η απώλεια έχει πια γίνει ασφαλές υλικό για δηλώσεις, εμφανίζεται ο θεσμός. Αργοπορημένος μεν, διαθέσιμος στις κάμερες δε.
Μόνο που ο Βαγγέλης δεν χρειαζόταν τιμητικό πτυχίο, αλλά έναν άνθρωπο να τον ακούσει τότε που τα “λεβεντόπαιδα” της σχολής τον βασάνιζαν, τον έκλειναν σε ντουλάπες και τον εξευτέλιζαν στους διαδρόμους της εστίας. Χρειαζόταν έναν δάσκαλο να καταλάβει, μια διοίκηση που δεν θα υποβάθμιζε το μαρτύριό του για να μη χαλάσει το όνομα του ιδρύματος, έναν υπεύθυνο να μη γυρίσει το βλέμμα αλλού και φυσικά μία πολιτεία που αρκείται στο να φτάνει πάντοτε μετά την καταστροφή, με μία καθυστερημένη ευαισθησία μπροστά στις κάμερες.
Αυτό είναι το πιο προσβλητικό, όχι η πράξη καθεαυτή, αλλά ο τρόπος. Η άνεση με την οποία η εξουσία πλησιάζει τον πόνο όταν πλέον δεν της ζητάει κανείς ευθύνες. Αυτή η ευκολία με την οποία το ανεπανόρθωτο μετατρέπεται σε υψηλό συμβολισμό. Η παράξενη ικανότητα των θεσμών να εμφανίζονται συγκινημένοι ακριβώς εκεί όπου θα έπρεπε να εμφανίζονται υπόλογοι για την αδράνεια, την ανοχή και την καθυστέρηση των αντανακλαστικών τους.
Και βέβαια, όλα αυτά μέσα σε μια περίοδο προεκλογικού αναβρασμού, που η δημόσια εικόνα αποκτά ξαφνικά τεράστια ηθική σημασία. Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης, όμως, δεν χρειαζόταν έναν υπουργό να κρατήσει το πτυχίο του. Χρειαζόταν μια κοινωνία που να μη μάθει το όνομά του από τον θάνατό του και αυτό το χρέος παραμένει απλήρωτο.
Την Παρασκευή ο υπουργός θα παραδώσει το πτυχίο στους γονείς του Βαγγέλη, στην Κρήτη. Ένα πτυχίο που ο ίδιος δεν πρόλαβε να κρατήσει στα χέρια του, να δείξει στους φίλους του, να κορνιζάρει στο σπίτι του ή να το βάλει σε έναν φάκελο για την πρώτη του δουλειά. Θα το παραλάβουν δύο γονείς που εδώ και μια δεκαετία ανεβαίνουν έναν ατελείωτο Γολγοθά, κουβαλώντας τη βουβή αξιοπρέπεια του θρήνου τους, μακριά από τις σκοπιμότητες της επικαιρότητας.
Ναι, είναι σαν να το ακούω, κάποιοι θα πουν ότι ποτέ δεν είναι αργά για μια πράξη τιμής. Μόνο που στην περίπτωση του Βαγγέλη, αυτό που λείπει δεν ήταν ποτέ το χαρτί της αποφοίτησης, ήταν, είναι και θα είναι ο ίδιος ο Βαγγέλης. Γι’ αυτό και αυτή η τελετή δεν μοιάζει με δικαίωση, αλλά με επίσημη ομολογία ότι θυμόμαστε τους ήρωες μόνο όταν γίνουν θύματα.
