Κάντε ό,τι θέλετε στο κρεβάτι σας, αλλά…

Υπάρχουν άνθρωποι ανάμεσά μας που δεν ενοχλούνται από το μίσος. Ενοχλούνται από την ύπαρξη. Δυστυχώς όχι τη δική τους, αλλά των άλλων. Εκείνων που για χρόνια είχαν βίαια εξαναγκαστεί να περπατούν σκυφτοί, να αγαπούν ψιθυριστά και να μικραίνουν τον εαυτό τους για να χωρέσουν στις αντοχές μιας κοινωνίας που μπερδεύει την ανοχή με τη σιωπή.

Κάθε φορά που οι δρόμοι γεμίζουν χρώματα, ανοίγει η αυλαία στο θέατρο της υποκρισίας. Οι ίδιοι θεατές, οι ίδιες ατάκες, οι ίδιοι αρνητικοί πρωταγωνιστές σε μια κακοστημένη παράσταση. Άνθρωποι που δεν σοκάρονται από την αδικία, τη βία, τη χυδαιότητα, τη φτώχεια, τη διαφθορά, τον σεξισμό ή τον καθημερινό εξευτελισμό συνανθρώπων τους, ανακαλύπτουν ξαφνικά τα όρια της ευαισθησίας τους μπροστά σε μια σημαία, ένα τραγούδι, ένα φιλί. Σαν να μην τους ενοχλεί το σκοτάδι που καταπίνει τα πάντα στην καθημερινότητά τους, αλλά το κερί που κάποιος τόλμησε να ανάψει.

Και τότε, εμφανίζονται, σαν απανωτές ριπές ανέμου για να σβήσουν τη φλόγα, οι γνωστές φράσεις: «Κάντε ό,τι θέλετε, αλλά μην προκαλείτε», «Δεν με ενδιαφέρει τι κάνετε στην κρεβατοκάμαρά σας», «Έχω κι εγώ φίλους gay, αλλά…». Όλες τους κρύβουν την ίδια σαθρή προτροπή, εξωραϊσμένη με ένα διάφανο περιτύλιγμα βιασμένου προοδευτισμού: Υπάρξτε, αλλά διακριτικά. Αγαπήστε, αλλά αθόρυβα. Ζήστε, αλλά χωρίς να αφήνετε ίχνη. Να είστε ο εαυτός σας, αρκεί να μην φαίνεστε. Να ζείτε ελεύθερα, αλλά κάπου μακριά από το οπτικό πεδίο της κοινωνικής ευπρέπειας. Γίνετε αόρατοι για να νιώθουμε εμείς άνετα. Αυτή είναι και η πιο ύπουλη μορφή αποκλεισμού, «ευγενική», αλλά τόσο κακοποιητική: η απαίτηση να εξαφανιστείς χωρίς να χρειαστεί κανείς να παραδεχτεί ότι σε διώχνει.

Αλλά τίποτα δεν τρομάζει περισσότερο το σκοτάδι από το φως που αρνείται να σβήσει. Η ιστορία δεν προχώρησε ποτέ χάρη στους ανθρώπους που ζητούσαν ησυχία. Τη θρυαλλίδα των επαναστάσεων που άλλαξαν τον κόσμο, δεν πυροδότησαν ποτέ άνθρωποι οι οποίοι συμβιβάστηκαν να μείνουν στη σκιά τους που τους υπέδειξαν. Αντιθέτως βγήκαν στο φως και τόλμησαν να φανούν, όταν ο υπόλοιπος κόσμος απαιτούσε από αυτούς να κρύβονται.

Ίσως γι’ αυτό το Pride εξακολουθεί να ενοχλεί. Όχι επειδή είναι πολύχρωμο, αλλά επειδή ξεγυμνώνει το γκρίζο. Όχι επειδή ενοχλεί η θέα της σάρκας, αλλά επειδή φανερώνει τη γύμνια της ψυχής όσων το πολεμούν. Όχι γιατί είναι θορυβώδες, αλλά γιατί φωτίζει όλα όσα πολλοί θα προτιμούσαν να παραμείνουν στο σκοτάδι.

Επειδή αποκαλύπτει πόσο εύκολα η κοινωνία συγχωρεί τη μισαλλοδοξία όταν φορά τον μανδύα της «παράδοσης», πόσο πρόθυμα βαφτίζει την προκατάληψη «άποψη» και τον αποκλεισμό «δικαίωμα στην ενόχληση».

(ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ / EUROKINISSI)

Μέχρι πριν από μερικές ημέρες, πιστεύαμε πως το Pride είχε αποτινάξει από πάνω του την ανάγκη της απολογίας για την ύπαρξή του. Πως είχε περάσει από την περιοχή της αμφισβήτησης, σε αυτήν του αυτονόητου. Ότι, μέσα σε μια κοινωνία που αλλάζει, έστω και με βρεφικό μπουσούλημα, η ορατότητα δεν θα ήταν πια αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Κι όμως για τη ΣΤΑΣΥ ΑΕ, τα «δικαιώματα του αγέννητου παιδιού» αξίζουν την προβολή στους χώρους της (βλέπε καμπάνια κατά των αμβλώσεων), ενώ του γεννημένου παιδιού ΛΟΑΤΚΙ+ όχι. Ενός παιδιού που βίωσε και βιώνει ακόμη αποκλεισμό, βία, bullying, ομοφοβία. Που πολλές φορές σκέφτηκε να πέσει από κάποιο μπαλκόνι επειδή δεν αντέχει άλλο, κι άλλες το έκανε. Ενός παιδιού που χαμήλωσε τη φωνή, έκρυβε το χέρι που κρατούσε και δεν βρήκε τη δύναμη να κάνει coming out επειδή ακριβώς μια «ΣΤΑΣΥ ΑΕ» τού υπενθυμίζει κάθε τόσο ότι δεν έχουν θέση στον δημόσιο χώρο οι διεκδικήσεις του και τα δικαιώματά του.

Ο πρώην αν. υπουργός Μεταφορών και νέος γραμματέας της ΝΔ, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, άλλωστε, αναρωτήθηκε αν είναι υποχρεωτικό «να διαφημίζεται και να επιβάλλεται ένα πρότυπο, ας πούμε, ενός κοινωνικού event;», αλλά κι αν «πρέπει ντε και καλά να μπουν αφίσες στο Μετρό της Αθήνας;».

Μόνο που το Pride δεν είναι ένα «κοινωνικό event», άλλα ένας αγώνας διεκδίκησης της ορατότητας και της ισότητας. Και το να αποκλείεις από τους δημόσιους χώρους διαφημιστικές καμπάνιες για μια ετήσια εκδήλωση που αποτελεί φόρο τιμής σε αγώνες δεκαετιών για την κατάκτηση, κατοχύρωση και εφαρμογή θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων σχετικά με την ορατότητα και τη συμπερίληψη, είναι πλήγμα για τη δημοκρατία.

Η διαφωνία δεν δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να αποφασίζει τι χωράει σε δημόσιους χώρους, χτίζοντας τις βάζεις του αποκλεισμού του. Γιατί όπου κλονίζονται τα δικαιώματα και οι ελευθερίες μιας ομάδας ατόμων, δεν θα αργήσει η στιγμή που θα έρθει η σειρά των επόμενων, συρρικνώνοντας μια δημοκρατία που ένα βράδυ τελικά δεν θα μοιάζει καν τέτοια.

Η γνώριμη χορωδία των «αγανακτισμένων» που ενοχλείται από τα χρώματα και τη διαφορετικότητα, που θεωρεί ότι η αποδοχή είναι χάρη κι όχι δικαίωμα, φοβούμενη μήπως τα μιάσματα του Pride μολύνουν τη σαπισμένη κοινωνία ή καταντήσουν έτσι τα παιδιά τους, αποδεικνύει πόσο εύθραυστα είναι τα κεκτημένα. Πόσο βαθιά ριζωμένη παραμένει η ανάγκη ορισμένων να ορίζουν ποιος δικαιούται χώρο, φωνή και ορατότητα.

Κάτω όμως από τα φώτα, τη μουσική και τις σημαίες δεν παρελαύνουν απλώς διαφορετικοί άνθρωποι. Παρελαύνει η πιο παλιά ανθρώπινη διεκδίκηση: το δικαίωμα να υπάρχεις χωρίς να απολογείσαι γι’ αυτό. Και κάθε φορά που κάποιος θα ξεπετιέται κάτω από το λεπτό βερνίκι της προόδου, ξερνώντας μίσος με το ομοφοβικό του outing, η κραυγή απέναντί του θα πρέπει να γίνεται ακόμα πιο εκκωφαντική. Μέχρι να σταματήσει να θεωρεί πως η ελευθερία είναι υπέροχη ιδέα, αρκεί να αφορά μόνο τον ίδιο.

Όσο λοιπόν υπάρχουν άνθρωποι που ενοχλούνται από μια σημαία, μια παρέλαση ή ένα φιλί στον δρόμο, το Pride θα παραμένει επιτακτικά αναγκαίο. Όχι ως γιορτή διαφορετικότητας, αλλά ως ένα «τεστ αλήθειας» για εκείνους που διακηρύσσουν ότι «δεν έχουν κανένα πρόβλημα», κι ως μια υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν κρίνεται από όσα επιτρέπονται στα λόγια, αλλά από όσα «αφήνουμε» να φανούν στο φως της ημέρας.

Κι όσο κάτω από τις διακηρύξεις προόδου εξακολουθεί να πάλλεται μια παλιά επιθυμία: να είναι κάποιοι λιγότερο ορατοί, λιγότερο ελεύθεροι, λιγότερο παρόντες, η παρουσία τους στον δρόμο δεν θα είναι πρόκληση, αλλά απάντηση.

To Pride δεν γεννήθηκε από την ανάγκη κάποιων να γιορτάσουν την περηφάνεια τους επειδή είναι διαφορετικοί από κάποιους άλλους, αλλά από την ανάγκη να συνυπάρχουν με τα ίδια δικαιώματα. Μέχρι λοιπόν να το καταλάβουν όσοι συνεχίζουν να αναρωτιούνται «γιατί δεν υπάρχει Straight Pride», ας είναι ευγνώμονες που δεν χρειάζονται ένα τέτοιο κίνημα.