Η νέα ισπανική ταινία La Cena (Το δείπνο του Φράνκο) του Manuel Gómez Pereira μάς μεταφέρει στην ταραγμένη Μαδρίτη του 1939, στήνοντας ένα χαοτικό συμπόσιο νίκης. Πίσω όμως από λάμψη των δύο κεντρικών ηθοποιών, του Mario Casas και του Alberto San Juan, ο πραγματικός πρωταγωνιστής είναι το ίδιο το Palace Hotel στη Μαδρίτη, ένα ξενοδοχείο-σύμβολο, του οποίου τα αληθινά ιστορικά μυστικά ξεπερνούν κάθε κινηματογραφικό σενάριο.
Για περισσότερα από 110 χρόνια, το ξενοδοχείο, που βρίσκεται στην Plaza de las Cortes 7, έχει υπάρξει παλάτι της ευρωπαϊκής αριστοκρατίας, καταφύγιο επιστημόνων και καλλιτεχνών, κέντρο κατασκοπείας, στρατιωτικό νοσοκομείο, τόπος πολιτικών ίντριγκων και, σήμερα, το βασικό σκηνικό του La Cena, της ταινίας που μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το θεατρικό La cena de los generales του José Luis Alonso de Santos.
Η ταινία μάς μεταφέρει στις 15 Απριλίου 1939, μόλις δύο εβδομάδες μετά τη λήξη του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Ο στρατηγός Φρανθίσκο Φράνκο απαιτεί ένα μεγαλοπρεπές επίσημο δείπνο για να γιορτάσει τη νίκη των εθνικιστών. Υπάρχει όμως ένα σοβαρό πρόβλημα. Το Palace δεν είναι πλέον ένα λαμπερό ξενοδοχείο, είναι ένα κτίριο που μέχρι πριν από λίγες ημέρες λειτουργούσε ως στρατιωτικό νοσοκομείο και δεν έχει επιστρέψει ακόμη στην κανονική του λειτουργία. Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι μάγειρες που καλούνται να ετοιμάσουν το γεύμα είναι Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι, αντί να γιορτάζουν, σχεδιάζουν πώς θα δραπετεύσουν κρυφά από την Ισπανία. Αυτή η πλοκή, γεμάτη ένταση, μαύρο χιούμορ και πολιτικό υπόβαθρο, δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Το Palace Hotel έζησε ακριβώς αυτές τις δραματικές μεταλλάξεις.
Από την Belle Époque στα χειρουργικά κρεβάτια
Άνοιξε τις πύλες του το 1912 και κάτω από τον εμβληματικό, πολύχρωμο γυάλινο θόλο του, η αριστοκρατία και η παγκόσμια ελίτ (από τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ και τον Σαλβαδόρ Νταλί μέχρι τη διαβόητη κατάσκοπο Μάτα Χάρι) απολάμβαναν μια ζωή απόλυτης χλιδής.
Το Palace γεννήθηκε χάρη στον βασιλιά Αλφόνσο ΙΓ΄, ο οποίος διαπίστωσε ότι η Μαδρίτη υστερούσε απέναντι στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε ξενοδοχεία πολυτελείας. Έπεισε τον Βέλγο επιχειρηματία Georges Marquet να επενδύσει σε ένα ξενοδοχείο αντάξιο του Λονδίνου και του Παρισιού. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Μέσα σε μόλις 18 μήνες ολοκληρώθηκε το μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο ξενοδοχείο της Ευρώπης, το πρώτο στην Ισπανία που διέθετε ιδιωτικό μπάνιο και τηλέφωνο σε κάθε δωμάτιο. Ένα τεχνολογικό θαύμα για την εποχή του.
Η περίφημη γυάλινη θολωτή οροφή του, αποτελούμενη από 1.875 υαλοπίνακες, έγινε αμέσως το σύμβολο του ξενοδοχείου. Κανείς όμως δεν μπορούσε να φανταστεί ότι λίγα χρόνια αργότερα το πολύχρωμο φως που έμπαινε από αυτή τη θόλο δεν θα φώτιζε δεξιώσεις, αλλά χειρουργικά τραπέζια.
Με το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου, το Palace έκλεισε ως ξενοδοχείο και μετατράπηκε σε νοσοκομείο εκστρατείας. Στους ορόφους του εγκαταστάθηκαν σχεδόν οκτακόσια κρεβάτια, ενώ η τεράστια αίθουσα κάτω από τον γυάλινο θόλο χρησιμοποιήθηκε ως αυτοσχέδιο χειρουργείο. Το φυσικό φως ήταν πολύτιμο, ιδιαίτερα όταν οι βομβαρδισμοί προκαλούσαν διακοπές ηλεκτροδότησης. Εκεί δηλαδή όπου λίγα χρόνια πριν χόρευε η υψηλή κοινωνία της Μαδρίτης, οι γιατροί έδιναν μάχη για να σώσουν ζωές.
Η μετάβαση από το νοσοκομείο της πρώτης γραμμής πίσω στην κανονικότητα της δικτατορίας του Φράνκο ήταν βίαιη, χαοτική και γεμάτη αντιθέσεις. Το προσωπικό του ξενοδοχείου, πολλοί από τους οποίους είχαν πάρει το μέρος των ηττημένων Ρεπουμπλικανών, έπρεπε να υπηρετήσουν τους νέους, εθνικιστές ηγεμόνες της χώρας μέσα σε ένα κλίμα καχυποψίας και φόβου για αντίποινα.
Όταν λειτουργούσε ως νοσοκομείο
Αυτό ακριβώς το ιστορικό γεγονός αξιοποιεί το η ταινία La Cena, χτίζοντας όλη της την ένταση πάνω στη μνήμη του κτιρίου, αφού το επίσημο δείπνο της νίκης καλείται να πραγματοποιηθεί σε έναν χώρο που μέχρι πριν από λίγο ήταν γεμάτος τραυματίες του πολέμου. Κι όμως, αυτή είναι μόνο μία από τις ζωές του Palace. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ουδέτερη Ισπανία το μετέτρεψε σε σημείο συνάντησης βασιλιάδων, διπλωματών και εύπορων Ευρωπαίων. Στον Μεσοπόλεμο έγινε το αγαπημένο στέκι της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας. Ο Federico García Lorca, ο Salvador Dalí και ο Luis Buñuel περνούσαν ατελείωτες ώρες στο μπαρ του.
Αν οι τοίχοι του Palace μπορούσαν να μιλήσουν, μάλλον θα χρειαζόμασταν… εγκυκλοπαίδεια. Από τα δωμάτιά του πέρασαν μερικές από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Ο Pablo Picasso έμενε εκεί το 1917 όσο σχεδίαζε τα σκηνικά για τα Ballets Russes στη Μαδρίτη, ενώ ο Ernest Hemingway το έκανε σχεδόν δεύτερο σπίτι του και απαθανάτισε ακόμη και το περίφημο dry martini του στο Fiesta (The Sun Also Rises). Η Marie Curie, διπλή Νομπελίστρια στη Φυσική και τη Χημεία, φιλοξενήθηκε στο ξενοδοχείο το 1919 μαζί με την κόρη της, ενώ έναν αιώνα αργότερα ο εγγονός της, Pierre Curie, επέστρεψε για να υπογράψει το βιβλίο επισκεπτών, ακολουθώντας τα βήματά της. Από εκεί πέρασαν επίσης ο Albert Einstein, ο Salvador Dalí –λέγεται μάλιστα ότι σχεδίασε ένα σκίτσο σε τοίχο δωματίου, το οποίο οι υπάλληλοι έσβησαν χωρίς να αντιληφθούν την αξία του, αλλά και η θρυλική κατάσκοπος Mata Hari, λίγο πριν συλληφθεί το 1917.
Με τα χρόνια, το Palace απέκτησε τη φήμη του λογοτεχνικού ξενοδοχείου, φιλοξενώντας Νομπελίστες και σπουδαίους συγγραφείς όπως οι: Mario Vargas Llosa, Gabriel García Márquez, Octavio Paz και Camilo José Cela, ενώ ο Jorge Luis Borges απαθανατίστηκε το 1981 να συζητά κάτω από τον διάσημο γυάλινο θόλο με τον Mick Jagger, ο οποίος τον θαύμαζε ιδιαίτερα.
Για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια το ξενοδοχείο αποτέλεσε μόνιμη κατοικία του δημοσιογράφου και συγγραφέα Julio Camba, στον οποίο σήμερα είναι αφιερωμένη μία από τις πιο όμορφες αίθουσές του. Και φυσικά, από το Palace δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι αστέρες του Hollywood, όπως ο Orson Welles, η Lauren Bacall και η Ava Gardner, που συνέβαλαν κι αυτοί στον μύθο ενός ξενοδοχείου που έμοιαζε πάντα να βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας, της τέχνης και της λογοτεχνίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι το Palace απέκτησε και τη φήμη του ξενοδοχείου των κατασκόπων. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτέλεσε τόπο συνάντησης μυστικών υπηρεσιών και διπλωματών, ενώ το 1981, κατά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στην Ισπανία, μετατράπηκε ξανά σε κέντρο των διεθνών δημοσιογράφων που παρακολουθούσαν τις εξελίξεις απέναντι από το ισπανικό Κοινοβούλιο.
Ανάμεσα στα πιο παράξενα και πολύτιμα τεκμήρια της ιστορίας του Palace βρίσκεται και μια επιστολή γραμμένη σε χαρτί αλληλογραφίας της Brasserie del Madrid Palace Hotel. Το γράμμα, με χειρόγραφες σημειώσεις του Federico García Lorca και μικρά σκίτσα που αποδίδονται στον Salvador Dalí, απευθύνεται στον Ισπανό συγγραφέα Claudio de la Torre. Σε αυτό αναφέρεται μια επίσκεψη του Luis Buñuel, ενώ ο Lorca εξηγεί ότι έχει ξεμείνει από χρήματα και πρέπει να ταξιδέψει στη Σαραγόσα, ζητώντας δανεικά 25 πεσέτες. Η επιστολή αποτελεί ένα μοναδικό στιγμιότυπο από τα νεανικά χρόνια δύο καλλιτεχνών που έμελλε να αλλάξουν την ιστορία της μοντέρνας τέχνης και του κινηματογράφου.
Το γράμμα με χειρόγραφες σημειώσεις του Federico García Lorca και σκίτσα του Salvador Dalí, με αναφορές στον Claudio de la Torre και τον Luis Buñuel.
Η αίθουσα του γυάλινου θόλου
Ύστερα από μια εκτεταμένη αποκατάσταση που ολοκληρώθηκε το 2025, το ξενοδοχείο άνοιξε ξανά ως The Palace, a Luxury Collection Hotel, με τον θρυλικό γυάλινο θόλο να έχει αποκατασταθεί σχολαστικά, κομμάτι-κομμάτι, ώστε να αποκτήσει ξανά την αίγλη του 1912.
