Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου τους. «Συγχαρητήρια σε όλους!» έγραψε σε ανάρτησή του στο Truth Social. Στη συνέχεια, αποχώρησε για να επιβλέψει το θέαμα που είχε οργανώσει για τα γενέθλιά του στον νότιο κήπο του Λευκού Οίκου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, έχουν ελάχιστους λόγους να πανηγυρίζουν: Ο Τραμπ και η ομάδα του, σε χρόνο ρεκόρ, μόλις έχασαν έναν πόλεμο από έναν στρατιωτικά μέτριο—αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο—αντίπαλο.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν ανεπιβεβαίωτες, αλλά ο πρόεδρος, φυσικά, επιθυμεί διακαώς να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως νίκη. (Ο Τραμπ βιαζόταν να υπογράψει τη συμφωνία στα γενέθλιά του· οι Ιρανοί, που πλέον φαίνεται να έχουν τον έλεγχο της όλης υπόθεσης, αντίθετα δήλωσαν ότι θα στείλουν κάποιον σε μια συνάντηση στην Ελβετία την Παρασκευή). Πριν μάθουμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, είναι σαφές ότι ο Τραμπ απέτυχε να επιτύχει κάθε έναν από τους στόχους που έθεσε γι’ αυτόν τον πόλεμο επιλογής και τώρα είναι αποφασισμένος να υπογράψει, να επικυρώσει και να παραδώσει την παράδοση της Αμερικής το συντομότερο δυνατό.
Αν η λέξη «ήττα» φαίνεται υπερβολική, σκεφτείτε τι γνωρίζουμε ήδη για το πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος. Το Ιράν έχει υποστεί σημαντικές ζημιές από τις αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το να σκοτώνεις ωστόσο ανθρώπους και να βομβαρδίζεις, από μόνα τους, δεν οδηγούν στη νίκη. Η πραγματικότητα είναι ότι ο πόλεμος θα ολοκληρωθεί με το καθεστώς της Τεχεράνης ανέπαφο και στα χέρια των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης· τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν υπό την απειλή ιρανικών επιθέσεων· το Ιράν θα συνεχίσει να διαθέτει σημαντικά αποθέματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων· το καθεστώς θα διατηρήσει την ικανότητα να υποστηρίζει κρατικά την τρομοκρατία· και πολλές κυρώσεις θα αρθούν, ενώ δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία θα διοχετευθούν στο Ιράν. Με άλλα λόγια, οι Ιρανοί πέτυχαν τους βασικούς στρατηγικούς τους στόχους—πάνω απ’ όλα την επιβίωση του καθεστώτος—ενώ οι Αμερικανοί δεν πέτυχαν κανέναν από τους δικούς τους.
Πράγματι, οι Ηνωμένες Πολιτείες ίσως να έχουν κάνει χειρότερα από το να μην κερδίσουν τίποτα. Το Ιράν, αν και προσωρινά εξασθενημένο, αποτελεί πλέον έναν ακόμα πιο ισχυρό πολιτικό παράγοντα: Το καθεστώς στην Τεχεράνη αντιστάθηκε σε μια μαζική αμερικανική επίθεση, επέζησε και στη συνέχεια προκάλεσε πόνο σε διάφορα κράτη του Κόλπου, ως τιμωρία που συμπορεύτηκαν με τον πόλεμο του Τραμπ.
Οι Ισραηλινοί, από την πλευρά τους, έχουν μείνει στο περιθώριο. Είναι δύσκολο να χύσει κανείς δάκρυα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος απερίσκεπτα ενθάρρυνε τον Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν, αλλά κι εκείνος αισθάνεται την ταπείνωση. Οι Ιρανοί συνέδεσαν πονηρά τον πόλεμο του Νετανιάχου κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο με τον πόλεμο του Τραμπ στον Κόλπο, ενώ ο Τραμπ είναι πλέον θυμωμένος με τον Νετανιάχου επειδή δυσκόλεψε την έξοδο των ΗΠΑ από τη σύγκρουση. (Όταν ο Νετανιάχου σχεδίαζε μαζικά πλήγματα στη Βηρυτό στις αρχές Ιουνίου, ο Τραμπ τού τηλεφώνησε, τον έβρισε και του είπε: «Θα ήσουν στη φυλακή αν δεν ήμουν εγώ».)
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επικείμενη συμφωνία απαιτεί παύση των εχθροπραξιών στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου—και ο Τραμπ διαπραγματεύεται σαν να μπορεί να επιβάλει αυτό το αίτημα, αφήνοντας την Ιερουσαλήμ έξω από αυτό. Σήμερα, οι Ισραηλινοί δήλωσαν ότι η Χεζμπολάχ εκτόξευσε όπλα εναντίον του Ισραήλ. Αντί να καλέσει τους Ιρανούς να περιορίσουν τον αντιπρόσωπό τους, ο Τραμπ πήγε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και είπε στους Ισραηλινούς να ηρεμήσουν, σημειώνοντας ότι η επίθεση «ήταν πολύ μικρή και ασήμαντη, κανείς δεν τραυματίστηκε, δεν υπήρξαν θύματα ή νεκροί, και δεν θα πρέπει να διαταράξει αυτή τη σημαντική διαδικασία».
Η κυβέρνηση Τραμπ θα ισχυριστεί ότι πέτυχε μια νίκη επειδή απέκτησε ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά όπλα. Αλλά αυτός ο ισχυρισμός είναι ταυτόχρονα ανόητος και περιττός. Η Τεχεράνη είχε ήδη δεσμευτεί πριν από 10 χρόνια στο Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Κανείς δεν πρέπει να εμπιστεύεται τους Ιρανούς, αλλά πριν ο Τραμπ ακυρώσει μονομερώς τη συμφωνία στην πρώτη του θητεία, το JCPOA φαινόταν να λειτουργεί. Το σημαντικότερο, τη στιγμή που ο Τραμπ επέλεξε να πάει σε πόλεμο, το Ιράν δεν είχε φτάσει καν κοντά στην απόκτηση βόμβας και σίγουρα όχι μέσα σε εβδομάδες από την απόκτηση όπλου, όπως ισχυρίστηκε ο Τραμπ. Η προσπάθεια να ισχυριστεί κανείς ότι αυτός ο πόλεμος νίκησε τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν είναι απλώς μια απόπειρα να αποσπάσει την προσοχή από την αποτυχία της κυβέρνησης να επιτύχει την αλλαγή καθεστώτος, που ήταν πάντα ο κύριος στόχος της.
(Τα αυτοσυγχαρητήρια του Τραμπ για την αποτροπή της ιρανικής βόμβας θυμίζουν το παλιό ανέκδοτο με τον Λονδρέζο ταξιτζή που πετούσε «σκόνη λιονταριού» από το παράθυρο για να κρατάει μακριά τα λιοντάρια. Όταν του είπαν ότι στο Λονδίνο δεν υπάρχουν λιοντάρια, ο ταξιτζής απάντησε: «Και πολύ καλά κάνει, γιατί η σκόνη δεν δουλεύει»)
Η συμφωνία—αν όντως υπογραφεί την Παρασκευή—θα ξεκινήσει μια περίοδο δύο μηνών περαιτέρω διαπραγματεύσεων και ο Τραμπ θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι θα κερδίσει περισσότερα σε αυτή τη διαδικασία. Αλλά πώς;
Ο Τραμπ εδώ και εβδομάδες μιλά για την εξάλειψη της «Πυρηνικής Σκόνης» του Ιράν—ο περίεργος όρος του για το ουράνιο που βρίσκεται τώρα κάτω από τα ερείπια που προκάλεσαν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί—και ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν πολλαπλά σχέδια για την απομάκρυνση αυτού του υλικού. Ωστόσο, οι Ιρανοί βάζουν βιαστικά παγίδες γύρω από το ουράνιο για να διασφαλίσουν ότι θα παραμείνει εκεί που είναι, και παρά τις κενές απειλές του Χέγκσεθ, η Αμερική δεν πρόκειται να εισβάλει στο Ιράν και να το ξεθάψει χωρίς τη συγκατάθεση της Τεχεράνης. Στην πραγματικότητα, οι Ιρανοί έχουν πλέον κάθε κίνητρο να τρέξουν προς την απόκτηση πυρηνικής βόμβας και μπορούν να το κάνουν με πολύ μικρότερη διαφάνεια από όση αναγκάζονταν να υποστούν υπό το JCPOA.
Εν τω μεταξύ, τα Στενά του Ορμούζ θα «ανοίξουν», αλλά ήταν ήδη ανοιχτά, τουλάχιστον για όσους οι Ιρανοί επέτρεπαν να περάσουν. Στο πανηγυρικό του μήνυμα, ο Τραμπ δήλωσε: «Με το παρόν εγκρίνω πλήρως το ελεύθερο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ». Αυτό είναι υπέροχο, αλλά μια τέτοια δήλωση έχει περίπου την ίδια αποτελεσματικότητα με το να κηρύξω εγώ, η σύζυγός μου ή η γάτα μου τα στενά ανοιχτά· μόνο το Ιράν μπορεί να πάρει αυτή την απόφαση. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από το Αμερικανικό Ναυτικό έχει λήξει, κάτι που πράγματι είναι στην εξουσία του, αλλά αυτό σημαίνει μόνο ότι η Αμερική θα αποσυρθεί ενώ το Ιράν θα παραμείνει.
Εν τω μεταξύ—και πάλι, αυτοί είναι οι όροι που έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής στον Τύπο, κυρίως από τους Ιρανούς—το Ιράν ισχυρίζεται ότι όχι μόνο θα λάβει περίπου 12 δισεκατομμύρια δολάρια άμεσα, αλλά και άλλα 12 δισεκατομμύρια δολάρια εντός 60 ημερών. Στο μέλλον, οι Ιρανοί ισχυρίζονται ότι θα λάβουν ένα κεφάλαιο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση. (Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν τονίσει στους δημοσιογράφους ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση κεφαλαίων θα βασίζεται σε επιδόσεις, μια ασαφής προϋπόθεση που εγείρει περισσότερα ερωτήματα και θα μπορούσε να ωθήσει τους Ιρανούς να αντισταθούν και να παζαρέψουν αν οι Αμερικανοί διστάσουν να καταβάλουν τα χρήματα.) Ο πόλεμος αφήνει το Ιράν ταλαιπωρημένο, αλλά πιο ισχυρό και με περισσότερα μετρητά στη διάθεσή του, ενώ αφήνει την Αμερική πιο αδύναμη, με σημαντικά αποθέματα όπλων εξαντλημένα και με τους καταναλωτές της να πληρώνουν το τίμημα του πολέμου στην αντλία καυσίμων.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε επίσης ότι είναι πλήρως διατεθειμένος να ξαναρχίσει τις εχθροπραξίες αν οι Ιρανοί δεν συνεργαστούν. Ωστόσο, η Τεχεράνη μπορεί να συγχωρεθεί αν χαμογελάει ειρωνικά στην ιδέα ότι ο Τραμπ θα δεσμεύσει αμερικανικές δυνάμεις και θα πυροδοτήσει μια δεύτερη σύγκρουση μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ειδικά επειδή ο αμερικανικός λαός—και, ίσως ακόμα πιο σημαντικό από την οπτική γωνία του Τραμπ, οι διεθνείς αγορές—έχουν αγανακτήσει με τη σύγκρουση.
Ο Τραμπ ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο υποσχόμενος στον ιρανικό λαό ότι θα μπορούσε να καταλάβει την κυβέρνησή του από τους θεοκρατικούς τυράννους που τον καταπιέζουν, ενώ επανειλημμένα έλεγε ότι δεν θα συμβιβαζόταν με τίποτα λιγότερο από την «άνευ όρων παράδοση». Αν ο Τραμπ είχε ανατρέψει το καθεστώς στην Τεχεράνη, θα είχε τις ευχαριστίες του μεγαλύτερου μέρους του κόσμου – και συγχαρητήρια ακόμα κι από τους πιο αφοσιωμένους επικριτές του. Αντ’ αυτού, οι Ηνωμένες Πολιτείες ηττήθηκαν, και απόψε βρήκαν τον Τραμπ έξω στο γκαζόν να περιμένει να κοπάσει η βροχή για να μπορέσει να ξεκινήσει το πάρτι του.
Ταμείο $300 δισ. για επενδύσεις στο Ιράν
Ένα ιδιωτικό ταμείο 300 δισ. δολαρίων σχεδιασμένο για την ενίσχυση των επενδύσεων στο Ιράν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο συμφωνίας Τεχεράνης-Ουάσινγκτον, ενώ ήδη υπάρχουν δεσμεύσεις για περισσότερα από τα μισά χρήματα, δήλωσε πηγή που έχει γνώση της συμφωνίας στο Reuters.
Το ταμείο έχει στόχο να προσφέρει και στις δύο πλευρές οικονομικά κίνητρα για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, εξήγησε η πηγή, η οποία θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της καθώς το σχέδιο αυτό δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως.
Η ύπαρξη του ταμείου ήταν γνωστή, αλλά το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά ότι υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις για περισσότερο από το μισό ποσό και ότι θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια.
Το ταμείο αυτό είναι ένα ιδιωτικό επενδυτικό μέσο, όχι ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, και δεν θα περιλαμβάνει κυβερνητικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμευτούν για χρηματοδότηση.
Οι επενδύσεις για τις οποίες υπάρχουν δεσμεύσεις αφορούν τομείς όπως η ενέργεια, η επιμελητεία, η μεταποίηση και οι μεταφορές, ανέφερε η πηγή.
Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει ότι δεν θα τα παρείχε. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο θα ονομάζεται Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης.
Ο μηχανισμός προβλέπει ότι οι χώρες της περιφέρειας θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, σημείωσε η ιρανική πηγή. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης υποδομών που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια, αεροδρόμια.
Το Ιράν, μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, δεν έχει προσελκύσει σχεδόν καθόλου άμεσες ξένες επενδύσεις τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες λόγω των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων.
Στη χώρα υπάρχουν τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα πετρελαίου. Έχει επίσης έναν νεαρό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό σε τομείς που κυμαίνονται από τα πετροχημικά και την εξόρυξη έως τον τουρισμό και τη γεωργία.
Το επενδυτικό ταμείο δεν θα συσταθεί, ούτε θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι να συναφθεί μια οριστική και ικανοποιητική συμφωνία. Μόλις υπογραφεί το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ- Ιράν, θα ακολουθήσει μια διαδικασία διαπραγμάτευσης που προβλέπεται να διαρκέσει 60 ημέρες.
«Θα συσταθεί μόλις υπογραφεί η τελική συμφωνία», δήλωσε η πηγή. «Στη διάρκεια αυτών των 60 ημερών οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς και επενδυτές για να σχεδιάσουν τα έργα».
Το Ιράν και το Πακιστάν, που μεσολάβησε για την σύναψη του μνημονίου κατανόησης, δεν έχουν σχολιάσει προς το παρόν τις πληροφορίες.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε στη συνέντευξη που παραχώρησε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς τη Δευτέρα στην οποία δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων υποστηριζόμενο από τις χώρες του Κόλπου, αν καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον.
Η πηγή δεν διευκρίνισε ποιος και πώς θα διαχειρίζεται το ταμείο, σημειώνοντας ότι οι βασικές λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστεί.
Δεξαμενόπλοια με ιρανικό πετρέλαιο διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ
Τα πρώτα τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια που μετέφεραν πετρέλαιο βγήκαν από τη ζώνη του αποκλεισμού τον οποίο επέβαλαν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στα Στενά του Ορμούζ, ανακοίνωσε εξειδικευμένη υπηρεσία, δυο ημέρες πριν από την τελετή υπογραφής συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στην Τεχεράνη και στην Ουάσιγκτον για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τα πιο ακανθώδη ζητήματα, ιδίως τις αμερικανικές κυρώσεις και το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Έπειτα από τρεις και πλέον μήνες πολέμου με χιλιάδες νεκρούς, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, κοπιώδεις διαπραγματεύσεις κι αναρίθμητες αναστροφές του Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ και το Ιράν εντέλει ανακοίνωσε πως κατέληξαν σε συνεννόηση για τις αδρές γραμμές.
Οι πληροφορίες για το περιεχόμενό της βγαίνουν με το σταγονόμετρο, πάντως και το κείμενο είναι «πολύ γενικό» και δεν εκτείνεται παρά σε «μιάμιση σελίδα», όπως το έθεσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς μιλώντας στο CNN.
Πριν καν από την υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου, διαπιστώνονται τα πρώτα αποτελέσματα, σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία. Ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, που είχε επιβληθεί τη 13η Απριλίου, σε αντίποινα για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έπειτα από το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης στα τέλη Φεβρουαρίου, πλέον έχει αρθεί.
Τρία πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού (VLCCs) της ιρανικής κρατικής επιχείρησης National Iranian Tanker Company (NITC), φορτωμένα με συνολικά 4,8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, πέρασαν την περίμετρο του αποκλεισμού, ανέφερε μέσω X η εξειδικευμένη υπηρεσία παρακολούθησης των θαλάσσιων μεταφορών TankerTrackers.
Νωρίτερα, η ιρανική κρατική τηλεόραση είχε ανακοινώσει πως πλέον τα ιρανικά δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο έχουν ξαναρχίσει δρομολόγια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανήγγειλε πως τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά «πλήρως» μεθαύριο, μετά την υπογραφή. Το κλείσιμό του προκάλεσε παράλυση των μεταφορών υδρογονανθράκων διά θαλάσσης κι απογείωσε τις τιμές του πετρελαίου στις αγορές.
Χθες πάντως η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς, έπεσε κάτω από τα 80 δολάρια, για πρώτη φορά από τον Μάρτιο. Περί τις 06:30 (ώρα Ελλάδας), υποχωρούσε κατά 0,32%, στα 78,81 δολάρια.
Πωλήσεις αργού
Η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές της, ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον έδωσε το πράσινο φως στην Τεχεράνη να αρχίσει να διαθέτει προς πώληση το πετρέλαιό της στις αγορές «αμέσως», στο πλαίσιο της συμφωνίας-πλαισίου και, για να τη διευκολύνει, προχωρά στην άρση κυρώσεων στα πεδία των τραπεζικών συναλλαγών και των μεταφορών.
Ωστόσο συνεχίζουν να υπάρχουν αβεβαιότητες όσον αφορά τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν δεν έχει σκοπό την επάνοδο στο status quo ante, στην προπολεμική κατάσταση, αντίθετα εννοεί να εισπράττει τέλη για «υπηρεσίες» που προσφέρει στα πλοία, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ θέλει οι διελεύσεις να επιτρέπονται ατελώς.
Σε άρθρο του στο περιοδικό Time, ο Άλι Βαέζ, του International Crisis Group, εκτιμά ότι η συμφωνία-πλαίσιο δεν αποτελεί «σημαντική πρόοδο με την ευρεία έννοια του όρου», καθώς δεν συμφιλιώνει τα ασυμβίβαστα αφηγήματα» της μιας και της άλλης πλευράς, ούτε ρυθμίζει «τη διένεξη» για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, ούτε εγκαθιδρύει «νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων».
Αλλά «προσφέρει χώρο αναπνεύσει η αμερικανική διπλωματία» και να παραμερίσει τη βία που λίγο έλειψε να τη θάψει».
Η τελετή υπογραφής αναμένεται να γίνει μεθαύριο σε πολυτελές ξενοδοχείο στο Μπίργκενστοκ, όρος πάνω από τη λίμνη της Λουκέρνης (κεντρικά), ενημέρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο η κυβέρνηση της Ελβετίας.
Παρόντες θα είναι ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, και ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ενώ δεν έχει αποκλειστεί να πάει ο Τραμπ, που δεν βρίσκεται μακριά από εκεί, στην όχθη της λίμνης Λεμάν — συμμετέχει στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν.
Αμέσως μετά αναμένεται να ξεκινήσει ο πρώτος κύκλος των συνομιλιών για την επίτευξη «οριστικής συμφωνίας», σύμφωνα με τον ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Οι διαφωνίες είναι πολλές και οι αποκλίσεις πελώριες. Ειδικά για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν και για τις αμερικανικές κυρώσεις που προκαλούν ασφυξία στην ιρανική οικονομία.
Οι συνομιλίες διεξάγονται σε ατμόσφαιρα αμοιβαίας δυσπιστίας — την προηγούμενη φορά άλλωστε, διακόπηκαν όταν εξαπολύθηκαν οι καταιγιστικοί αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.
Υπάρχει «παθητικό δεσμεύσεων αθετημένων, ανεφάρμοστων, εγκαταλελειμμένων, όλα αυτά τα κρατάμε στο μυαλό μας», είπε ο κ. Αραγτσί.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας επέμεινε στη σημασία που δίνει η Τεχεράνη στον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και το κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν.
Ο επικεφαλής του κινήματος ευχαρίστησε για την υποστήριξή της την Ισλαμική Δημοκρατία.
Αλλά στο Ισραήλ, όπου η αμερικανοϊρανική συμφωνία αφήνει πικρή γεύση, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε ότι ο στρατός θα μείνει στον Λίβανο, τη Συρία και στη Λωρίδα της Γάζας «για όσο χρειαστεί».
Χθες τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινά πλήγματα στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε πως εξαπολύθηκαν σε αντίποινα για εκτοξεύσεις ρουκετών από τη Χεζμπολά.
Ο στρατός του Ιράν απείλησε με «σκληρή τιμωρία» το Ιράν αν δεν σταματήσει τους βομβαρδισμούς του στον Λίβανο, με ανακοίνωσή του που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση IRIB.
Πηγή: The Atlantic, ΑΠΕ-ΜΠΕ
