Μικροσκοπικό θαλάσσιο πλάσμα ίσως κρύβει το μυστικό για τη θεραπεία του μελανώματος
Ερευνητές από πανεπιστήμιο της Φλόριντα υποστηρίζουν ότι οι βακτηριακές τοξίνες που παράγονται από μικροσκοπικούς θαλάσσιους οργανισμούς, τους οποίους μελέτησαν στην Ανταρκτική, θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μια αποτελεσματική θεραπεία για το μελάνωμα, την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος.
Ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα (USF) επέστρεψε πρόσφατα από μια αποστολή έξι εβδομάδων σε μία από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές του πλανήτη, όπου συνέλεξε δείγματα από ασκίδιες (ascidians), θαλάσσια ασπόνδυλα γνωστά και ως θαλάσσιοι ασκοί ή sea squirts, τα οποία ευδοκιμούν στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής.
Ο καθηγητής Χημείας του USF, Μπιλ Μπέικερ, δήλωσε ότι οι τοξίνες που παράγουν οι ασκίδιες για να προστατεύονται από τους θηρευτές μπορούν να αξιοποιηθούν για θεραπευτικούς σκοπούς. Όπως ανέφερε, τα μέχρι στιγμής πειράματα της ομάδας του έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες ουσίες εξόντωσαν κύτταρα μελανώματος σε ποντίκια.
«Το ευχάριστο είναι ότι δεν σκότωσαν τα ποντίκια», είπε χαρακτηριστικά. «Σκότωσαν όμως τον καρκίνο τους, γεγονός που δείχνει ότι διαθέτουν τις φυσιολογικές ιδιότητες για να λειτουργήσουν ως φάρμακο. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες ποσότητες του υλικού για να πραγματοποιήσουμε εκτενέστερες μελέτες σε ποντίκια, ενδεχομένως και σε άλλα ζωικά μοντέλα. Αν αποδείξουμε ότι είναι ασφαλές, τότε θα μπορέσουμε να ξεκινήσουμε και κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους».
Ο Μπιλ Μπέικερ αναγνώρισε ότι η πορεία μέχρι την ανάπτυξη ενός ασφαλούς και αποτελεσματικού φαρμάκου κατά του μελανώματος, το οποίο θα εγκριθεί για χρήση σε ανθρώπους, είναι μακρά. Ακόμη και μετά τη δημιουργία ενός υποψήφιου φαρμάκου, θα απαιτηθεί μια σειρά αυστηρά ελεγχόμενων και διαδοχικών κλινικών δοκιμών πριν αυτό μπορέσει να κυκλοφορήσει.
Ωστόσο, όπως τόνισε, τα ευρήματα της πρόσφατης αποστολής στην Ανταρκτική ενδέχεται να επιταχύνουν σημαντικά αυτή τη διαδικασία. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, ομάδες δυτών πραγματοποίησαν καταδύσεις σε βάθη έως και 40 μέτρων (130 πόδια), παραμένοντας κάτω από το νερό περίπου μισή ώρα κάθε φορά, προκειμένου να συλλέξουν πολύτιμα δείγματα.
Ο καθηγητής του USF και υπεύθυνος ασφάλειας των καταδύσεων της αποστολής, Μπεν Μάιστερ, εξήγησε ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες της θάλασσας ήταν μόνο μία από τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι ερευνητές.
«Στην Ανταρκτική έχεις να αντιμετωπίσεις τον πάγο, τις φώκιες-λεοπάρδαλη, τις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες στη θάλασσα και συχνά την πολύ περιορισμένη ορατότητα», ανέφερε. «Κάθε κατάδυση απαιτεί σχολαστικό σχεδιασμό ώστε να ολοκληρωθεί η έρευνα χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια της ομάδας».
Η επόμενη φάση της έρευνας θα πραγματοποιηθεί σε εργαστήρια, στο πλαίσιο συνεργασιών του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα με το Desert Research Institute και το Scripps Institution of Oceanography. Εκεί οι επιστήμονες θα συνεχίσουν τη μελέτη των τοξινών και θα επιχειρήσουν να τις αναπαράγουν συνθετικά.
Παρότι οι ερευνητές υποψιάζονταν εδώ και χρόνια ότι οι συγκεκριμένες τοξίνες θα μπορούσαν να έχουν αντικαρκινικές ιδιότητες, ο Μπέικερ εξήγησε ότι η φετινή αποστολή αποκάλυψε σημαντικά νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο το βακτήριο που σκοτώνει τα κύτταρα του μελανώματος ζει μέσα στον θαλάσσιο οργανισμό και για τη βιολογική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ τους.
«Όσα μάθαμε από αυτές τις επιτόπιες μελέτες θα μας βοηθήσουν να προχωρήσουμε πιο αποτελεσματικά όταν περάσουμε στα ζωικά μοντέλα και, αργότερα, στις δοκιμές σε ανθρώπους. Θα γνωρίζουμε πολύ καλύτερα τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουμε ώστε η ουσία να αξιοποιηθεί ως φάρμακο», σημείωσε.
Οι ερευνητές επέστρεψαν από την αποστολή εξαντλημένοι, αλλά ιδιαίτερα αισιόδοξοι για το επόμενο στάδιο της έρευνας. Όπως εξήγησε ο Μπέικερ, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η παραγωγή επαρκούς ποσότητας της δραστικής ουσίας.
«Χρειαζόμαστε εκατοντάδες χιλιοστόγραμμα έως και γραμμάρια αυτής της ουσίας, ενώ από μια συλλογή ασκιδίων στο μέγεθος μιας μπάλας μπάσκετ μπορεί να πάρουμε μόλις το ένα χιλιοστό αυτής της ποσότητας», ανέφερε. «Προφανώς δεν μπορούμε να συλλέξουμε τεράστιες ποσότητες από την Ανταρκτική, γιατί θα καταστρέφαμε το οικοσύστημα. Γι’ αυτό πρέπει να βρούμε τρόπο να παράγουμε την ουσία στο εργαστήριο».
Ο Μπέικερ, που δραστηριοποιείται στη θαλάσσια βιολογία και τη χημεία από το 1990, έχει συμμετάσχει σε πολλές έρευνες για την αξιοποίηση θαλάσσιων οργανισμών στην πρόληψη και θεραπεία ασθενειών.
«Περισσότερα από τα μισά φάρμακα που έχουν εγκριθεί από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) προέρχονται από φυσικές πηγές», είπε, επισημαίνοντας ότι πολλά υποσχόμενες βιοδραστικές ουσίες έχουν εντοπιστεί σε σπόγγους, κοράλλια, ασκίδιες και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς, όχι μόνο στην Ανταρκτική.
Για τον ίδιο, η συγκεκριμένη ανακάλυψη αποτελεί κορυφαία στιγμή της επιστημονικής του πορείας.
«Το να σκοτώνεις καρκινικά κύτταρα σε ένα τρυβλίο Petri είναι ένα πράγμα. Το να προχωράς πέρα από αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο. Το γεγονός ότι έχουμε ήδη ξεπεράσει ορισμένα από αυτά τα απαιτητικά στάδια είναι πραγματικά συναρπαστικό. Τώρα πρέπει να πετύχουμε και το επόμενο βήμα», κατέληξε.
Πηγή: The Guardian
