Αν πας στη Σίφνο κάνε μία στάση στην έκθεση Botanical Relics: Chapter II

Η νέα ατομική έκθεση της Αλεξίας Ψαραδέλη εξερευνά τον χρόνο, τη φθορά και τη μνήμη, μέσα από φυτικά θραύσματα, ύφασμα, πέτρα και μέταλλο. Το “Botanical Relics: Chapter II” μιλά για τη φύση και όσα εκείνη θυμάται όταν εμείς έχουμε ήδη ξεχάσει.

Η Αλεξία Ψαραδέλη αντιμετωπίζει τη φύση ως συνομιλητή, για εκείνη δεν είναι απλώς ένα θέμα ζωγραφικής, κάτι που είναι εμφανές και στο νέο κεφάλαιο του εικαστικού της πρότζεκτ που παρουσιάζεται από τις 31 Ιουλίου έως τις 7 Αυγούστου στο Παλαιό Σχολείο του Κάστρου της Σίφνου. Σε αυτό, συνεχίζει την έρευνά της γύρω από τη μνήμη των φυτών και τη σχέση τους με τον τόπο, μεταφέροντας αυτή τη φορά το ενδιαφέρον από την απλή συλλογή των φυσικών ευρημάτων στη διαδικασία της σύνθεσης.

Η έκθεση μοιάζει περισσότερο με έναν χώρο περισυλλογής παρά με μια συμβατική παρουσίαση έργων. Τα αποξηραμένα φύλλα, οι πέτρες, τα κομμάτια υφάσματος, οι κλωστές και το μέταλλο δεν λειτουργούν ως πρώτες ύλες για αισθητικά αντικείμενα. Γίνονται τεκμήρια μιας αργής ιστορίας που έχει γραφτεί από τον χρόνο, τη φθορά και την ανθρώπινη παρέμβαση.

Αλεξία Ψαραδέλη, Κουρελού I,II,III,IV,V, 2026, φύλλα, ύφασμα, κόλλα, μικτή τεχνική

Αλεξία Ψαραδέλη, Απο-συνθέσεις, 2026, κέντημα σε χαρτί, 33×45 cm

Η μνήμη που αφήνουν τα φυτά

Στον κόσμο της Ψαραδέλη τα φυτά δεν παρουσιάζονται ως ζωντανοί οργανισμοί αλλά ως ίχνη. Όπως ένα δέντρο αφήνει το αποτύπωμά του στο έδαφος, έτσι και τα αποξηραμένα φύλλα κουβαλούν τη μνήμη του τόπου από τον οποίο προέρχονται. Η καλλιτέχνις τα επεξεργάζεται προσεκτικά ώστε να αποκτήσουν μια δεύτερη, εύθραυστη ζωή, χωρίς όμως να χάσουν τη φυσική τους ταυτότητα.

Πάνω στις επιφάνειές τους ράβει με κλωστή, δημιουργώντας διαδρομές που θυμίζουν ρίζες, χάρτες ή σχέδια ανάπτυξης. Σε άλλα έργα ενσωματώνει μικρά κομμάτια υφάσματος, παραπέμποντας στην παραδοσιακή κουρελού, μεταφέροντας έτσι στο φυσικό υλικό ίχνη της ανθρώπινης καθημερινότητας. Το ράψιμο δεν λειτουργεί ως διακοσμητικό στοιχείο, είναι μια πράξη φροντίδας, επανένωσης και διατήρησης αυτού που κινδυνεύει να χαθεί.

Αλεξία Ψαραδέλη, Άτιτλο, 2026, φύλλα, ύφασμα, κλωστή, σιφνεϊκή πέτρα, μικτή τεχνική

Το έργο που αλλάζει μαζί με το φως

Στην καρδιά της έκθεσης βρίσκεται το Orbituaries (Νεκρολογίες σε τροχιά), μια μεγάλη εκτύπωση σε ύφασμα που αποτελείται από συνθέσεις φυτικών θραυσμάτων της Σίφνου και της Αθήνας. Ο τίτλος συνδυάζει την έννοια του τέλους με εκείνη της κυκλικότητας, προτείνοντας ότι ακόμη και ο θάνατος μπορεί να αποτελεί μέρος μιας αδιάκοπης φυσικής διαδρομής.

Το ίδιο το έργο μεταμορφώνεται διαρκώς, αφού η διαφάνεια του υφάσματος επιτρέπει στο φυσικό φως να μεταβάλλει την εικόνα κατά τη διάρκεια της ημέρας, έτσι ώστε κάθε θεατής να βλέπει ουσιαστικά μια διαφορετική εκδοχή του. Παράλληλα, η σύνθεσή του δανείζεται στοιχεία τόσο από τη γεωμετρία των παραδοσιακών χαλιών όσο και από τις σελίδες παλιών βοτανικών εγκυκλοπαιδειών, δημιουργώντας μια ενδιαφέρουσα συνάντηση επιστημονικής καταγραφής και προσωπικής αφήγησης. Γι’ αυτό και αυτό το έργο πρέπει να το δει κάποιος από κοντά για να το νιώσει. 

Αλεξία Ψαραδέλη, Απο-συνθέσεις, 2026, κέντημα σε χαρτί, 33×45 cm

Η πέτρα, το μέταλλο και οι μικρές “ευχές”

Γύρω από το κεντρικό έργο αναπτύσσονται οι ενότητες De-compositions, Botanical Relics και οι εγχάρακτες Ευχές, συνθέτοντας μια ενιαία εικαστική εμπειρία. Η χαρακτηριστική σιφνέικη πέτρα, στερεωμένη πάνω στα φύλλα με μαγνήτες, λειτουργεί σαν μικρό τοπόσημο του νησιού, φέρνοντας σε διάλογο το φυσικό τοπίο με το αρχιτεκτονικό του αποτύπωμα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα έξι έργα σε εγχάρακτο αλουμίνιο με τον τίτλο Ευχές. Τα φυτικά μοτίβα μεταφέρονται πάνω σε ένα υλικό ταυτόχρονα σκληρό και εύθραυστο, λαμπερό αλλά ευάλωτο στη φθορά. Οι επιφάνειές τους θυμίζουν τάματα ή μικρές αφιερώσεις, σαν σιωπηλές προσευχές για έναν κόσμο που αλλάζει, αλλά εξακολουθεί να επιμένει να υπάρχει.

Αλεξία Ψαραδέλη, Ευχές Ι , 2026, εγχάρακτο φύλλο αλουμινίου, 30.5×30.5cm & Ευχές ΙI , 2026, εγχάρακτο φύλλο αλουμινίου, 30.5×24.5cm

Το Botanical Relics: Chapter II δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει τη φύση, ούτε να την εξιδανικεύσει, αντιθέτως, προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο να τη διαβάσουμε. Μέσα από τις έννοιες της φροντίδας, της καταγραφής και της επανασύνθεσης, η Ψαραδέλη μάς καλεί να επιβραδύνουμε τον χρόνο μας και να αφουγκραστούμε αυτό που η ίδια ονομάζει natural intelligence -τη νοημοσύνη της φύσης ως αντίβαρο στις ολοένα και πιο κυρίαρχες τεχνολογικές αφηγήσεις της εποχής μας. 

Άλλωστε όλοι ξέρουμε ότι η μνήμη δεν βρίσκεται μόνο στα μεγάλα μνημεία της ιστορίας, αλλά πολλές φορές υπάρχει και σε ένα αποξηραμένο φύλλο που εξακολουθεί να κρατάει πάνω του το αποτύπωμα του τόπου όπου κάποτε φύτρωσε.