

Είμαι σε μία ηλικία που αποχαιρετώ την προηγούμενη γενιά. Με κλάματα συνήθως, που με πιάνουν ξαφνικά, μόνο και μόνο γιατί πέφτω σε μία γυναικεία τσάντα φορτωμένη μαντήλια και βεντάλιες, σκουντουφλάω σε ένα δέντρο φυτεμένο από Εκείνη, βρίσκω μία φωτογραφία ταλαιπωρημένη σε δερμάτινο αντρικό πορτοφόλι.
Οι συνομήλικοί μου έχουν μπει ή μπαίνουν τώρα σε αυτό τον μακάβριο χορό. Και όλοι έχουν έρθει αντιμέτωποι με την περισσή ύλη. Αυτή που η ψυχή αφήνει πίσω της φεύγοντας: ρούχα, σερβίτσια, αντικείμενα, βιβλία. Στην αρχή ξεκινάς με ανάγκη να διαφυλάξεις το «κάτι δικό της» στο τέλος εγκαταλείπεις κάθε προσπάθεια ενσωμάτωσης των παλιών γούστων στα δικά σου. Και ξαφνικά αποκτάς επαφές με την Εκκλησία αναζητώντας στα ράσα τον τίμιο εκείνο άνθρωπο που θα προωθήσει τα «στολίδια» μιας φευγάτης πια ζωής σε εκείνους που έχουν ανάγκη.
Οι εφαρμογές πώλησης δε με έψησαν. «Δε θα κάνω τον έμπορο στα πράγματά σου…» της είπα σαν να με άκουγε. Αλλά για τα βιβλία της τα αγαπημένα τι θα έκανα;
Όλα τα βιβλία, ακόμη κι αυτά που καταβάλεις προσπάθεια να τα τελειώσεις, σε βγάζουν από τα «δικά σου». Χαζοϊστορίες ή αριστουργήματα σε μεταφέρουν σε κόσμους άλλους, με αγνώστους που γίνονται φίλοι σου όταν γυρίζεις σελίδα. Κι όταν ο κόσμος σου είναι βαρύς κι ασήκωτος κι η ζωή σου κάποιες στιγμές σου μοιάζει φυλακή; «Διάβασε ένα βιβλίο», με συμβούλευε Εκείνη, που βιβλία της ετοιμάζονται να ταξιδέψουν στις αληθινές φυλακές. Κάποια, όχι όλα. Μένουν πίσω οι παλιές εκδόσεις των έργων του Καζαντζάκη –κόκκινες και σκληρόδετες, η τρίτομη έκδοση από τον Κέδρο των ποιημάτων του Γιάννη Ρίτσου με την «Αγρύπνια» του να σε ξαγρυπνά, οι Άθλιοι…
Έκανα λοιπόν ένα ξεκαθάρισμα βιβλίων και συνάμα λογαριασμών με το μέσα μου και έφτιαξα τις στοίβες που θα περάσουν τις πύλες σωφρονιστικών καταστημάτων για γυναίκες. Ξεσκόνισα τα βιβλία, αφού τσέκαρα ότι δεν είχαν αφιερώσεις αγαπημένων προσώπων, υπογραφές συγγραφέων ή ξεχασμένα χαρτάκια με σημειώσεις ή τηλέφωνα φίλων εν είδει σελιδοδεικτών και τα χώρεσα σε κούτες που γλίτωσαν στο τσακ από το τσάκισμα του μπακάλη. Δούλεψα σκληρά σαν ρεπόρτερ –που το δαιμόνιό του τελικά το νικάει η ΑΙ και βρήκα πού και πώς θα τα στείλω. Και μακάρι να σας παρασύρω σε αυτό το θεάρεστο έργο, γιατί όπως λένε οι κοινωνικοί λειτουργοί το βιβλίο αποτελεί βασικό εργαλείο επανένταξης.
Όχι. Στις βιβλιοθήκες των φυλακών δεν μπαίνουν βιβλία που προωθούν τη βία και την παραβατικότητα ή μιλούν για χρήση όπλων και ναρκωτικών ουσιών. Ακόμη, για ευνόητους λόγους απαγορεύονται αυστηρά βιβλία με σκληρό εξώφυλλο. Και φυσικά τα βιβλία πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση και όχι σκισμένα ή λερωμένα.
Αν βάλεις τον εαυτό σου στη θέση μίας φυλακισμένης γυναίκας, θα ήθελες να βρεις τρόπους να διαχειριστείς τον εγκλεισμό και να δυναμώσεις ψυχικά. Γι’ αυτό, τα βιβλία αυτοβοήθειας και αυτοβελτίωσης αλλά και τα εγχειρίδια ψυχολογίας είναι πολύ δημοφιλή στις φυλακές. Ακόμη, καθώς ένα ποσοστό φυλακισμένων δεν έχει ολοκληρώσει τον υποχρεωτικό κύκλο εκπαίδευσης, αλλά οι γυναίκες αυτές διψούν για μάθηση μπορείς να προσθέσεις στη στοίβα των βιβλίων που θα χαρίσεις, εκδόσεις που προωθούν τη γνώση, όπως βιβλία με ιστορικά θέματα ή εγχειρίδια εκμάθησης ξένων γλωσσών. Και βέβαια μυθιστορήματα. Με αυτά –όλοι το ξέρουν- ξεφεύγεις.
Τι δε θα σκεφτόμουν και με βοήθησε η Τεχνητή Νοημοσύνη με τα κόλπα της; Ότι πολλές γυναίκες είναι μαμάδες που κρατούνται μαζί με τα παιδιά τους, οπότε τα παιδικά βιβλία είναι ιδιαίτερα πολύτιμα ειδικά για το Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελεώνα Θήβας. Και ότι κάποιες γυναίκες δεν είναι ελληνίδες αλλά αλλοδαπές οπότε αν βρουν στη βιβλιοθήκη μία έκδοση στα αγγλικά ή στα αραβικά δε θα σηκώσουν τα μάτια τους από το βιβλίο. (Ψαχτείτε!)
«Καλά, πώς θα τα πας στις φυλακές;» με ρώτησε ο σύντροφός μου όταν με είδε να τα φορτώνω στο πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου. «Ευκολάκι», του απάντησα αινιγματικά έχοντας εντοπίσει τις οργανώσεις που στήνουν γέφυρες για μεταφορά βιβλίων ή αν έχεις επικοινωνήσει απευθείας με τα Σωφρονιστικά Καταστήματα:
Υ.Γ. Αν θέλεις να στείλεις μόνος/η βιβλία απευθείας στις φυλακές επικοινωνείς με τη γραμματεία ή την Κοινωνική Υπηρεσία για να ενημερωθείς για τη διαδικασία και να ζητήσεις έγκριση για τη δωρεά. (Μπορεί να σου ζητηθεί λίστα με τους τίτλους των βιβλίων)