Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ υποδέχεται τη νέα παραγωγή των Novoflot The 5th Season – Fat Tuesday. Ένα έργο μουσικού θεάτρου που προσεγγίζει τους διεθνείς πολιτισμούς του καρναβαλιού όχι ως θεματικό υλικό, αλλά ως τρόπο οργάνωσης της ίδιας της σκηνικής εμπειρίας.
Η διεθνώς αναγνωρισμένη ανεξάρτητη ομάδα από το Βερολίνο επιστρέφει στην Αθήνα με σύλληψη και σκηνοθεσία Σβεν Χολμ, μουσική των Αντώνη Ανισέγκου, Μίχαελ Βερτμύλλερ και Αντόνιο Βιβάλντι και μουσική διεύθυνση Βισέντε Λαρρανιάγα. Πάνω από εκατό συμμετέχοντες, από χορωδίες και ορχήστρες μέχρι μουσικούς της τζαζ και performers, συγκροτούν ένα υβριδικό πεδίο όπου διαφορετικές μουσικές και κοινότητες καλούνται να συνυπάρξουν χωρίς να εξομαλύνονται.
Αφετηρία για τον Σβεν Χολμ είναι το Mardi Gras και ειδικά οι λεγόμενες “Magic Societies” της Νέας Ορλεάνης, κοινότητες που όπως λέει ο ίδιος λειτουργούν σχεδόν σαν ιστορικά προηγούμενα μιας συλλογικής φαντασίας. «Το Mardi Gras προέρχεται από τη Γαλλία και εξελίχθηκε μέσα στις κοινότητες της Νέας Ορλεάνης», σημειώνει σε μια κουβέντα που προλάβαμε να κάνουμε. «Εκεί, σε διάστημα 60–70 χρόνων, δημιουργήθηκαν οι λεγόμενες ‘Magic Societies’. Αντλούν από τη σουρεαλιστική παράδοση της Γαλλίας. Τα ονόματά τους ήταν συχνά παράλογα, χωρίς νόημα ή σκοπό, ως μορφή διαφυγής μέσα στο καρναβάλι. Αυτό είναι ένα ιδανικό “template” για ένα project των Novoflot, όπου διαφορετικοί καλλιτέχνες και στυλ συναντιούνται με έναν σχεδόν σουρεαλιστικό τρόπο.»
Αυτή η ιδέα της συνάντησης -ετερογενών σωμάτων, γλωσσών και μουσικών πρακτικών-διαπερνά συνολικά το Fat Tuesday, το οποίο μοιάζει να λειτουργεί περισσότερο ως διαδικασία συγκρότησης παρά ως ολοκληρωμένο “έργο” με την κλασική έννοια. Το καρναβάλι εδώ δεν είναι αναπαράσταση αλλά εργαλείο: ένας τρόπος να παραχθούν προσωρινές κοινότητες πάνω στη σκηνή.
Για τον Χολμ, η ίδια η όπερα βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας τέτοιας δυνατότητας. Όχι ως μουσειακό είδος, αλλά ως μορφή που συμπυκνώνει αντιφάσεις. «Η όπερα επιτελεί αυτόν τον ρόλο περισσότερο από ποτέ», λέει. «Σε μια εποχή όπου ο κόσμος έχει ανατραπεί και πολλές από τις βεβαιότητες των τελευταίων δεκαετιών δεν ισχύουν πια, η όπερα είναι το είδος της εποχής μας. Εδώ συναντιούνται όλες οι διαφορές: μουσικοί, performers, χορευτές, αντανακλώντας έναν κόσμο γεμάτο αντιθέσεις.»
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αντιθέσεις δεν αίρονται, αλλά παραμένουν ενεργές μέσα στη σκηνική συνύπαρξη, σαν να αποτελούν το ίδιο το υλικό της παράστασης. Κάτι που συνδέεται άμεσα και με τον τρόπο δουλειάς των Novoflot από την ίδρυσή τους το 2002 στο Βερολίνο, μια διαρκή προσπάθεια επαναδιαπραγμάτευσης των μηχανισμών παραγωγής της όπερας. «Πιστεύουμε στη δύναμη της όπερας, αλλά έχει μείνει στάσιμη στον τρόπο παραγωγής της», σημειώνει ο Χολμ. «Οι ίδιες ιεραρχίες, τα ίδια έργα, η ίδια επανάληψη. Ξεκινήσαμε πριν από 25 χρόνια ακριβώς από αυτό, αμφισβητώντας τους μηχανισμούς παραγωγής και αλλάζοντας τη διαδικασία των προβών. Work in progress, συνδυασμός αυτοσχεδιασμού και σύνθεσης, όπερα, τζαζ, ποπ στοιχεία. Έτσι προσπαθούμε να της δώσουμε ξανά κίνηση»
Στο Fat Tuesday αυτή η λογική αποκτά συγκεκριμένη μορφή μέσα από την ίδια τη σύνθεση του θιάσου, παιδικές χορωδίες, χορωδίες τρίτης ηλικίας, μουσικοί της αθηναϊκής σκηνής, διεθνείς σολίστ και το dissonArt ensemble από τη Θεσσαλονίκη συνυπάρχουν σε ένα σύνολο που δεν επιδιώκει ομοιογένεια, αλλά ακριβώς το αντίθετο. «Έχουμε δημιουργήσει μια παραγωγική φόρμα που προσκαλεί τους συμμετέχοντες να φέρουν τις δικές τους κοινότητες», λέει. «Οι κοινότητες της Αθήνας είναι οι ‘Magic Societies’ μας, που έχουν μόλις ιδρυθεί, όπως στην παράδοση του Mardi Gras. Η διαφορά εδώ είναι η ποικιλία, χορωδίες, μπάντες, χορευτές, μουσικοί. Όλα αυτά συναντιούνται σε μια συνεργασία Αθήνας και Βερολίνου.»
Και ίσως εκεί να βρίσκεται η πιο σταθερή πρόταση του έργου, όχι μια νέα μορφή όπερας, αλλά μια όπερα που επιμένει να μην σταθεροποιείται.
Το The 5th Season – Fat Tuesday ανεβαίνει στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής στις 16 και 17 Μαΐου 2026. Πληροφορίες και εισιτήρια εδώ
