Σαλμονέλα: Πρέπει να πλένεις το κοτόπουλο στη βρύση; Το πιο συνηθισμένο λάθος και οι 5 κανόνες για να μην πάθεις τροφική δηλητηρίαση

Η συρροή κρουσμάτων σαλμονέλας στη Λαμία, με δεκάδες ανθρώπους να χρειάζονται νοσηλεία, επαναφέρει στο προσκήνιο τη σημασία της σωστής υγιεινής στην κουζίνα και του ασφαλούς χειρισμού των τροφίμων. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ο τρόπος με τον οποίο αποθηκεύουμε, προετοιμάζουμε και μαγειρεύουμε το κοτόπουλο παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη των τροφικών λοιμώξεων.

Ένα από τα πιο συχνά λάθη των καταναλωτών είναι το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου κάτω από τη βρύση, καθώς πολλοί πιστεύουν ότι έτσι απομακρύνουν τα μικρόβια. Ωστόσο, η πρακτική αυτή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιμόλυνσης.

Γιατί δεν πρέπει να πλένουμε το κοτόπουλο στη βρύση

Το νερό δεν καταστρέφει τη σαλμονέλα ούτε άλλα επικίνδυνα βακτήρια που μπορεί να υπάρχουν στο ωμό κοτόπουλο. Αντίθετα, κατά το πλύσιμο δημιουργούνται μικροσκοπικά σταγονίδια νερού τα οποία μπορούν να μεταφέρουν μικροοργανισμούς σε διάφορες επιφάνειες της κουζίνας, όπως:

• ο νεροχύτης,
• οι πάγκοι εργασίας,
• τα μαχαίρια,
• τα σκεύη,
• άλλα τρόφιμα.

Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η πιθανότητα διασταυρούμενης επιμόλυνσης. Ο ασφαλέστερος τρόπος για την εξουδετέρωση της σαλμονέλας είναι το σωστό μαγείρεμα του κοτόπουλου σε επαρκή θερμοκρασία.

Τι είναι η σαλμονέλα και πώς μεταδίδεται

Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που προκαλεί τη σαλμονέλλωση, μία από τις πιο συχνές τροφιμογενείς λοιμώξεις.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων, όπως:

• ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κοτόπουλο,
• αυγά,
• άλλα ζωικά προϊόντα.

Μπορεί επίσης να προκληθεί όταν μικρόβια από ωμές τροφές μεταφέρονται σε έτοιμα τρόφιμα κατά τη διαδικασία προετοιμασίας.

Τα συμπτώματα της σαλμονέλας

Τα συχνότερα συμπτώματα της λοίμωξης περιλαμβάνουν:

• διάρροια,
• κοιλιακό πόνο,
• εμετούς,
• πυρετό,
• ναυτία.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς σοβαρές επιπλοκές.

Ωστόσο, μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν:

• ηλικιωμένοι,
• μικρά παιδιά,
• έγκυες γυναίκες,
• άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Το λάθος στη συντήρηση του κοτόπουλου που αυξάνει τον κίνδυνο

Ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, έδωσε οδηγίες για τη σωστή διαχείριση του νωπού κρέατος και ειδικά του κοτόπουλου, με αφορμή τα περιστατικά στη Λαμία. Όπως τόνισε, το νωπό κοτόπουλο πρέπει είτε να μαγειρεύεται άμεσα είτε να τοποθετείται απευθείας στην κατάψυξη. Λανθασμένη θεωρείται η πρακτική να παραμένει το κοτόπουλο για αρκετές ημέρες στο ψυγείο και στη συνέχεια να μεταφέρεται στην κατάψυξη, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης μικροοργανισμών.

Οι 5 βασικοί κανόνες για την πρόληψη της σαλμονέλας

Ο ΕΟΔΥ συστήνει την εφαρμογή βασικών κανόνων ασφάλειας τροφίμων για την προστασία από τη σαλμονέλα και άλλες τροφικές λοιμώξεις.

1. Τηρούμε σχολαστική υγιεινή

• Πλένουμε συχνά τα χέρια μας με σαπούνι.
• Καθαρίζουμε και απολυμαίνουμε επιφάνειες, μαχαίρια και σκεύη.
• Προστατεύουμε τα τρόφιμα από έντομα και τρωκτικά.

2. Διαχωρίζουμε τα ωμά από τα μαγειρεμένα τρόφιμα

• Δεν χρησιμοποιούμε την ίδια επιφάνεια κοπής για ωμό κοτόπουλο και έτοιμο φαγητό.
• Διατηρούμε τα ωμά κρέατα σε ξεχωριστά δοχεία μέσα στο ψυγείο.

3. Μαγειρεύουμε σωστά τα τρόφιμα

Το καλό ψήσιμο αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο προστασίας από τη σαλμονέλα.

• Το κοτόπουλο πρέπει να μαγειρεύεται πλήρως.
• Οι χυμοί του πρέπει να είναι διαυγείς και όχι ροζ.
• Η εσωτερική θερμοκρασία πρέπει να φτάνει τουλάχιστον τους 70 βαθμούς Κελσίου.

4. Διατηρούμε τα τρόφιμα στις σωστές θερμοκρασίες

• Δεν αφήνουμε μαγειρεμένο φαγητό εκτός ψυγείου για περισσότερο από δύο ώρες.
• Βάζουμε γρήγορα τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο.
• Δεν ξεπαγώνουμε τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου.

5. Επιλέγουμε ασφαλείς πρώτες ύλες

• Χρησιμοποιούμε ασφαλές νερό.
• Επιλέγουμε φρέσκα προϊόντα.
• Πλένουμε καλά φρούτα και λαχανικά.
• Δεν καταναλώνουμε τρόφιμα μετά την ημερομηνία λήξης.

Σε αποκλιμάκωση τα κρούσματα σαλμονέλας στη Λαμία

Αναφερόμενος στη συρροή κρουσμάτων στη Λαμία, ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος ανέφερε ότι η κατάσταση βρίσκεται σε φάση αποκλιμάκωσης. Αρκετοί ασθενείς που νοσηλεύονταν στο Νοσοκομείο Λαμίας έχουν ήδη λάβει εξιτήριο, ενώ αναμένονταν και νέες αποχωρήσεις ασθενών.

Παράλληλα, η επιδημιολογική διερεύνηση συνεχίζεται και δεν μπορεί ακόμη να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για την ακριβή αιτία της διασποράς, μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι εργαστηριακοί έλεγχοι. Όπως σημείωσε, ενδέχεται να καταγραφούν ορισμένα ακόμη περιστατικά τις επόμενες δύο έως τρεις ημέρες, καθώς η περίοδος επώασης της σαλμονέλας μπορεί να φτάσει έως και τις επτά ημέρες.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε νέο περιστατικό γαστρεντερίτιδας στην περιοχή συνδέεται απαραίτητα με τη συγκεκριμένη συρροή, καθώς κατά τους θερινούς μήνες εμφανίζονται συχνά και άλλες γαστρεντερίτιδες ή τροφικές δηλητηριάσεις με παρόμοια συμπτώματα. Μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα και να εντοπιστούν τα ακριβή αίτια, ο κ. Βασιλακόπουλος συνέστησε προληπτικά στους κατοίκους της Λαμίας να αποφύγουν την κατανάλωση κοτόπουλου για τις επόμενες τρεις έως τέσσερις ημέρες.