Πώς να προστατευτείτε από τη θερμοπληξία κι άλλες επείγουσες καταστάσεις λόγω υπερβολικής ζέστης
Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και οι επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη αυξάνονται, τι πρέπει να γνωρίζουν οι άνθρωποι για τους κινδύνους της θερμοπληξίας; Ποια είναι τα συμπτώματα και πώς μπορούν οι άλλοι να αναγνωρίσουν αν κάποιος χρειάζεται βοήθεια; Ποιες είναι άλλες ασθένειες που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη; Και ποιοι είναι πιο ευάλωτοι στις αρνητικές επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών;
Η αναλύτρια ευεξίας του CNN Δρ. Λίνα Γουέν, γιατρός επειγόντων περιστατικών και κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο George Washington, η οποία υπηρέτησε επίσης ως επίτροπος υγείας της Βαλτιμόρης, απαντά στα παραπάνω ερωτήματα, προειδοποιώντας για τα ανησυχητικά σημάδια, καθώς και τα βήματα που σώζουν ζωές.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι άνθρωποι για τη θερμοπληξία; Τι είναι και ποια είναι τα συμπτώματά της;
Η θερμοπληξία είναι ένα ιατρικό επείγον περιστατικό. Πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα γιατί μπορεί γρήγορα να αποβεί μοιραία.
Το σώμα έχει κανονικά την ικανότητα να ελέγχει και να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του. Η θερμοπληξία συμβαίνει όταν αυτός ο μηχανισμός καταρρέει. Η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει ραγδαία και το άτομο δεν μπορεί να δροσιστεί.
Η εσωτερική σας θερμοκρασία μπορεί να ανέβει ραγδαία στους 41 βαθμούς Κελσίου ή περισσότερο μέσα σε 10 με 15 λεπτά. Αν συμβεί αυτό, ένα άτομο μπορεί να μπερδευτεί, να ζαλιστεί και να αισθανθεί λιποθυμία. Μπορεί να έχει δυσκολία στην ομιλία και να χάσει τις αισθήσεις του. Μπορεί ακόμη και να παρουσιάσει επιληπτικές κρίσεις και μη φυσιολογικούς καρδιακούς παλμούς.
Αν κάποιος γύρω σας παρουσιάζει αυτά τα συμπτώματα, πρέπει να πάει στο νοσοκομείο αμέσως. Οι παρευρισκόμενοι δεν πρέπει να διστάσουν να καλέσουν το 911 (ή τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης).
Υπάρχει κάτι άλλο που μπορούν να κάνουν οι παρευρισκόμενοι για να βοηθήσουν αυτό το άτομο ενώ περιμένουν βοήθεια;
Μετακινήστε το άτομο σε μια σκιερή, δροσερή περιοχή. Τοποθετήστε κρύες, βρεγμένες πετσέτες ή παγοκύστες στο λαιμό, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα και μουλιάστε τα ρούχα με κρύο νερό. Φροντίστε να μείνετε με το άτομο μέχρι να φτάσουν οι διασώστες.
Μια γυναίκα καλύπτει το κεφάλι της με το σακάκι της κατά τη διάρκεια μιας ζεστής ημέρας στο κέντρο του Ζάγκρεμπ, Κροατία, 30 Ιουνίου 2026. EPA/ANTONIO BAT
Υπάρχουν λιγότερο σοβαρές μορφές ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη;
Ναι. Πριν φτάσει κάποιος στο σημείο της θερμοπληξίας, μπορεί να έχει εξάντληση από τη ζέστη. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ναυτία, κούραση, ζάλη, πονοκέφαλο, έντονη εφίδρωση και δροσερό, κολλώδες δέρμα.
Είναι σημαντικό να μετακινηθείτε αμέσως σε δροσερό μέρος. Χαλαρώστε τα ρούχα σας και κάντε ένα δροσερό μπάνιο αν είναι δυνατόν. Αν όχι, τοποθετήστε βρεγμένες πετσέτες στο σώμα σας. Παρακολουθήστε για επιδεινούμενα συμπτώματα, όπως λιποθυμία και εμετό, και αναζητήστε βοήθεια αν εμφανιστούν ή αν δεν αισθάνεστε καλύτερα μέσα σε μία ώρα.
Άτομα που ασχολούνται με σωματική δραστηριότητα μπορεί επίσης να έχουν θερμικές κράμπες, όπου παρουσιάζουν επώδυνους μυϊκούς σπασμούς σε ζεστό καιρό. Θα πρέπει να σταματήσουν την άσκηση και να πιουν νερό ή διάλυμα ηλεκτρολυτών.
Υπάρχουν άλλοι τύποι ασθενειών που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη;
Ναι. Υπάρχουν στην πραγματικότητα δύο βασικές επιπτώσεις της υπερβολικής ζέστης. Η πρώτη είναι αυτή για την οποία μιλήσαμε, δηλαδή οι υψηλές θερμοκρασίες που επηρεάζουν άμεσα το σώμα και το προκαλούν να υπερθερμανθεί.
Η δεύτερη προκαλείται από τις υψηλές θερμοκρασίες που επιδεινώνουν μια υποκείμενη ιατρική κατάσταση. Η υπερβολική ζέστη ασκεί πίεση σε όργανα, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς, των πνευμόνων και των νεφρών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ ζέστης και καρδιαγγειακής νόσου ήταν η άμεση ή συμβάλλουσα αιτία σε 1 στους 4 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη. Και τα ακραία φαινόμενα ζέστης μπορούν να επιδεινώσουν τους κινδύνους για την υγεία από χρόνιες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη και ορισμένων ψυχιατρικών διαγνώσεων.
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι στις αρνητικές επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών;
Η υπερβολική ζέστη μπορεί να επηρεάσει τους πάντες, αλλά υπάρχουν τρεις ομάδες ανθρώπων που είναι πιο ευάλωτες στις αρνητικές της επιπτώσεις.
Η πρώτη είναι τα πολύ μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Και οι δύο ομάδες έχουν λιγότερα φυσιολογικά αποθέματα και μπορεί να έχουν περισσότερα προβλήματα στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματός τους. Τα μικρά παιδιά μπορεί επίσης να μην είναι σε θέση να αναφέρουν πώς αισθάνονται. Και οι δύο ομάδες διατρέχουν επίσης υψηλότερο κίνδυνο αφυδάτωσης.
Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει άτομα με χρόνιες ιατρικές παθήσεις. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα του σώματος να προσαρμόζεται στις αλλαγές θερμοκρασίας. Η υπερβολική ζέστη ασκεί πίεση στα όργανα, επιδεινώνοντας έτσι υποκείμενες παθήσεις.
Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει άτομα που έχουν επαγγελματική έκθεση ή κοινωνικοοικονομικούς περιορισμούς που αυξάνουν την έκθεσή τους στη ζέστη. Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει άτομα που πρέπει να εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους και εκείνα που βιώνουν έλλειψη στέγης ή που δεν έχουν πρόσβαση σε δροσερούς χώρους στην κατοικία τους.
Ένας άνδρας δροσίζεται μια από τις πιο ζεστές μέρες του Ιουνίου καθισμένος μέσα σε μια συσκευή ψεκασμού νερού που έχει εγκατασταθεί στο κέντρο της πόλης στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, στις 30 Ιουνίου 2026. EPA/ROBERT GHEMENT
Ποια βήματα πρέπει να κάνουν οι άνθρωποι σε αυτές τις ευάλωτες ομάδες αν προβλέπονται υψηλές θερμοκρασίες;
Όλοι πρέπει να λαμβάνουν επιπλέον προφυλάξεις όταν εκδίδονται προειδοποιήσεις για καύσωνα. Ακόμη και πριν οι θερμοκρασίες φτάσουν στο σημείο να ενεργοποιήσουν αυτές τις προειδοποιήσεις, όσοι είναι ηλικιωμένοι, πολύ μικροί και έχουν υποκείμενες ιατρικές παθήσεις θα πρέπει να προσπαθούν να περιορίζουν το χρόνο τους σε εξωτερικούς χώρους κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας. Προσπαθήστε να ασκείστε νωρίς το πρωί ή το βράδυ. Αν πρέπει να βγείτε έξω κατά τη διάρκεια της ημέρας, βρείτε σκιά όποτε είναι δυνατόν. Φροντίστε να παραμένετε ενυδατωμένοι.
Όσοι βρίσκονται γύρω από ευάλωτα άτομα μπορούν να τα βοηθήσουν να παραμείνουν ασφαλή παρακολουθώντας τον χρόνο που περνούν σε εξωτερικούς χώρους όταν κάνει ζέστη και προσέχοντας για τυχόν ανησυχητικά συμπτώματα. Και ποτέ, μα ποτέ, μην αφήνετε παιδιά, ηλικιωμένους ή κατοικίδια χωρίς επίβλεψη σε αυτοκίνητο. Η θερμοκρασία μέσα στο αυτοκίνητο ανεβαίνει εξαιρετικά γρήγορα και μπορεί να αποβεί μοιραία.
Άτομα που έχουν δουλειές όπου πρέπει να εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους θα πρέπει να είναι προσεκτικά. Θα πρέπει να παραμένουν καλά ενυδατωμένα, να χρησιμοποιούν καλή αντηλιακή προστασία, να προσπαθούν να βρίσκουν σκιά και να δροσίζονται σε χώρους με κλιματισμό όταν δεν εργάζονται, αν είναι δυνατόν. Όσοι βιώνουν έλλειψη στέγης ή που δεν έχουν πρόσβαση σε χώρους με κλιματισμό θα πρέπει να αναζητούν τοπικούς πόρους, όπως κέντρα δροσιάς και προσωρινά καταφύγια κατά τη διάρκεια των καυσώνων.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι μια στιγμή που όλοι πρέπει να προσέχουμε τους ανθρώπους γύρω μας. Προσέχετε ιδιαίτερα τα παιδιά και φροντίστε να ελέγχετε τους ηλικιωμένους γείτονες και άλλους στις κοινότητές μας που μπορεί να χρειάζονται βοήθεια.
Πηγή: CNN
