Ο άγνωστος μέχρι σήμερα παράγοντας που επηρεάζει το σπέρμα

Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα γονίδια του σπέρματος, σύμφωνα με μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για την ανδρική γονιμότητα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνδρες που εκτέθηκαν σε συνηθισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του σπέρματος παρουσίασαν ανεπαίσθητες μεταβολές στο DNA, οι οποίες επηρεάζουν το αν ορισμένα γονίδια ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται. Το εύρημα ενισχύει τις ανησυχίες ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να επηρεάζει αρνητικά την ανδρική γονιμότητα.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE) στο Λονδίνο. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι ρύποι που συνδέθηκαν περισσότερο με αυτές τις λεγόμενες επιγενετικές αλλαγές ήταν το όζον και το διοξείδιο του αζώτου.

«Τα ευρήματά μάς δείχνουν ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση σε κρίσιμα στάδια της ανάπτυξης του σπέρματος ενδέχεται να σχετίζεται με αλλαγές στο DNA του», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, επιδημιολόγος Δρ Carrie Nobles από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ.

Η μελέτη παρακολούθησε περισσότερους από 2.000 άνδρες στο Σολτ Λέικ Σίτι της πολιτείας Γιούτα, στις ΗΠΑ, την περίοδο 2013-2017. Οι συμμετέχοντες έδωσαν δείγματα σπέρματος κατά την έναρξη της έρευνας και στη συνέχεια έπειτα από δύο, τέσσερις και έξι μήνες.

Οι ερευνητές υπολόγισαν την έκθεση κάθε συμμετέχοντα σε ατμοσφαιρικούς ρύπους, όπως το όζον, το διοξείδιο του αζώτου, το διοξείδιο του θείου και τα αιωρούμενα μικροσωματίδια, κατά τους τρεις μήνες που προηγήθηκαν κάθε δειγματοληψίας, δηλαδή στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο αναπτύσσεται το σπέρμα.

Αν και προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την ατμοσφαιρική ρύπανση με μειωμένη ανδρική γονιμότητα, οι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από αυτή τη σχέση παρέμεναν ασαφείς. Η νέα έρευνα υποδεικνύει ότι πιθανό ρόλο παίζουν οι επιγενετικές αλλαγές στο DNA, γνωστές ως μεθυλίωση του DNA. Πρόκειται για χημικές «σημάνσεις» που επηρεάζουν το αν ένα γονίδιο ενεργοποιείται ή όχι, χωρίς να μεταβάλλεται η γενετική αλληλουχία.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν τις επιγενετικές μεταβολές σε δείγματα από 1.220 άνδρες που συμμετείχαν στην τελική φάση της μελέτης και εντόπισαν 39 αλλαγές στο DNA που σχετίζονταν με την έκθεση σε συνδυασμούς ατμοσφαιρικών ρύπων. Το όζον και το διοξείδιο του αζώτου φάνηκαν να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση.

Οι περισσότεροι από αυτούς τους επιγενετικούς δείκτες εξαφανίζονται στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης του εμβρύου. Ωστόσο, ορισμένα γονίδια διατηρούν αυτές τις αλλαγές και ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο την εμβρυϊκή ανάπτυξη όσο και τη γονιμότητα. Ένα από τα γονίδια που εντοπίστηκαν, το GNAS, έχει ήδη συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και προβλήματα στην ανάπτυξη του εμβρύου.

«Οι αλλαγές στην έκφραση των γονιδίων ενδέχεται να επηρεάζουν την ανδρική γονιμότητα, γι’ αυτό και η συγκεκριμένη έρευνα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Χρειάζονται, ωστόσο, περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί αν οι επιγενετικές αλλαγές που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζουν άμεσα τη γονιμότητα», δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, Δρ Carrie Nobles.

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Ανδρολογίας Allan Pacey από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι η έρευνα κατέγραψε μετρήσιμες επιδράσεις, ωστόσο δεν μπορεί ακόμη να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι οι αλλαγές αυτές προκαλούν κλινικά σημαντικά προβλήματα γονιμότητας.

Ανάλογη ήταν και η εκτίμηση του καθηγητή Αναπαραγωγικής Βιολογίας Richard Lea από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, ο οποίος χαρακτήρισε τη μελέτη σημαντική, καθώς ενισχύει τις ενδείξεις ότι οι ατμοσφαιρικοί ρύποι επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος.

Πηγή: The Guardian