Η εμπειρία μιας θεατρικής βραδιάς έτσι όπως έχει διαμορφωθεί με τα χρόνια το σημείο αυτό της πόλης δεν ξεκινά πάντα με το τρίτο κουδούνι ούτε ολοκληρώνεται με το χειροκρότημα. Υπάρχουν χώροι που αφηγούνται τις δικές τους ιστορίες πριν ακόμη οι θεατές πάρουν θέση στις κερδίδες-θέσεις. Στην Πειραιώς 260, έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς τόπους του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, η διαδρομή προς την παράσταση μετατρέπεται φέτος σε μια εικαστική περιπλάνηση, όπου η εικόνα, ο ήχος, το φως και η πολιτική σκέψη συνθέτουν μια παράλληλη εμπειρία.
Οι εγκαταστάσεις που φιλοξενούνται στους εσωτερικούς και υπαίθριους χώρους του συγκροτήματος δεν λειτουργούν ως απλή συνοδευτική δράση του καλλιτεχνικού προγράμματος. Αντίθετα, συνομιλούν οργανικά με την ταυτότητα του Φεστιβάλ και διευρύνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο, το θέατρο και τη σύγχρονη τέχνη. Από έναν χώρο σκηνογραφικών εργαστηρίων που μεταμορφώνεται σε σκηνικό μιας βιντεοεγκατάστασης μέχρι ηχητικά έργα που σχολιάζουν τη μετανάστευση, την οικολογική κρίση και τον δημόσιο λόγο, και από παρεμβάσεις με έντονο πολιτικό αποτύπωμα έως φωτεινά γλυπτά που αλλάζουν την ατμόσφαιρα του κήπου μετά τη δύση του ήλιου, η Πειραιώς 260 αποκαλύπτει μια ακόμη όψη της καλλιτεχνικής της ταυτότητας. Την αγαπούσαμει μια, τώρα την αγαπάμε ακόμη περισσότερο.
Calla Henkel – Max Pitegoff |Theater | Χώρος Ζ (Εργαστήρια)
Όλα ξεκινούν στη Σάντα Μόνικα του Λος Άντζελες, εκεί όπου οι φωτεινές επιγραφές εξακολουθούν να υπόσχονται ότι τα όνειρα μπορούν να πραγματοποιηθούν. Μια γυναίκα, με τα χρήματα από την αποζημίωση ενός ατυχήματος, αγοράζει ένα μικρό θέατρο πενήντα θέσεων και αποφασίζει να ξεκινήσει από την αρχή. Να στήσει έναν θίασο, να δημιουργήσει μια κοινότητα, να πιστέψει πως η τέχνη μπορεί ακόμη να γίνει τόπος συνάντησης. Αυτή είναι η αφετηρία του Theater, της in situ βιντεοεγκατάστασης των Κάλα Χένκελ και Μαξ Πιτέγκοφ, ενός έργου που κινείται διαρκώς ανάμεσα στη μυθοπλασία και την αυτοβιογραφία. Άλλωστε, οι ίδιοι οι δημιουργοί ανακαίνισαν ένα μικρό θέατρο στη Σάντα Μόνικα και το επαναλειτούργησαν ως New Theater Hollywood, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη κάτι από τη δική τους εμπειρία: τις προσδοκίες, τις απογοητεύσεις και τις εύθραυστες ισορροπίες μιας καλλιτεχνικής συλλογικότητας.
Η πρωταγωνίστρια, την οποία υποδύεται η σκηνοθέτις και εικαστικός Λέιλα Γουάινραμπ, περιπλανιέται σε έναν κόσμο όπου οι πρόβες, τα καμαρίνια και η σκηνή μοιάζουν περισσότερο με πεδίο διαπραγμάτευσης παρά με χώρο δημιουργίας. Οι φιλοδοξίες συγκρούονται, οι σχέσεις δοκιμάζονται, η εξουσία αλλάζει διαρκώς χέρια, ενώ η ανάγκη για αναγνώριση αποδεικνύεται εξίσου ισχυρή με την ανάγκη του ανήκειν. Γυρισμένο σε φιλμ 16 χιλιοστών, με τη μουσική του MK Velsorf και αφήγηση που ξετυλίγεται μέσα από υπότιτλους αντί για διαλόγους, το theater διαθέτει μια σχεδόν ονειρική υφή. Τα πέντε επεισόδιά του λειτουργούν σαν κεφάλαια ενός ποιητικού ημερολογίου για το θέατρο, αλλά και για όσα συμβαίνουν έξω από αυτό: την κατάρρευση του αμερικανικού ονείρου, την αγωνία της συλλογικής δημιουργίας και την επίμονη επιθυμία να συνεχίσει κανείς να πιστεύει ότι μια μικρή σκηνή μπορεί ακόμη να αλλάξει κάτι. Έστω και για πενήντα θεατές τη φορά.
Sergey Khismatov | Video Ensembles |Φουαγιέ Xώρου Ε | έως 30 Ιουνίου, 21.00
Τι ήχο κάνει μια πόρτα όταν κλείνει πίσω από κάποιον; Πώς ακούγεται μια πολιτική ομιλία αν κρατήσεις μόνο τις παύσεις, τα κομπιάσματα και τις στιγμές αμηχανίας; Και μπορεί ένα τσαλακωμένο πλαστικό μπουκάλι ή μια σακούλα σκουπιδιών να γίνει μέρος μιας χορωδίας; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που μοιάζει να θέτει ο Ρώσος συνθέτης και καλλιτέχνης Sergey Khismatov μέσα από τα Video Ensembles, έναν ιδιαίτερο οπτικοακουστικό κόσμο που γεννήθηκε την περίοδο της πανδημίας, όταν ο χρόνος έμοιαζε να έχει παγώσει και οι οθόνες έγιναν ο βασικός τρόπος επικοινωνίας με τον έξω κόσμο. Συνδυάζοντας εικόνα, μοντάζ και πολυκαναλικό ήχο, ο Khismatov μετατρέπει καθημερινά, σχεδόν ασήμαντα ηχητικά αποσπάσματα σε μικρές συνθέσεις που ισορροπούν ανάμεσα στο χιούμορ, την ποίηση και το πολιτικό σχόλιο.
Στην Πειραιώς 260 παρουσιάζονται τρία χαρακτηριστικά έργα αυτής της ενότητας. Στο POLITUNES, οι αστοχίες και οι δισταγμοί πολιτικών προσώπων γίνονται μια παράξενη μουσική σύνθεση, όπου το κωμικό συναντά το ανησυχητικό. Στο SUONO POVERO, ήχοι από φθαρμένα αντικείμενα και υλικά που βρίσκονται λίγο πριν απορριφθούν μεταμορφώνονται σε μια απρόσμενη «χορωδία», υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και ό,τι θεωρούμε άχρηστο κουβαλά τη δική του ιστορία. Και στο ROTONDA, οι ήχοι από πόρτες που ανοίγουν και κλείνουν αποκτούν έναν συμβολισμό που ξεπερνά την καθημερινότητα, μιλώντας για τη μετανάστευση, την αποδοχή, τα σύνορα και την ανθρώπινη ανάγκη να ανήκεις κάπου.
Ο Khismatov δεν συνθέτει μουσική με τον συμβατικό τρόπο. Συνθέτει από τον θόρυβο του κόσμου. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του έργου του: μας καλεί να ακούσουμε ξανά όσα μέχρι χθες προσπερνούσαμε χωρίς δεύτερη σκέψη. Γιατί, τελικά, ο 21ος αιώνας δεν έχει μόνο τη δική του εικόνα. Έχει και τον δικό του ήχο.
Bojan Stojcic | Seeking for a Person | Πλατεία
Στην Πλατεία, η εικαστική παρέμβαση του Bojan Stojcic SEEKING FOR A PERSON, μια συνεργασία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Goethe-Institut Athen στο πλαίσιο του ANTIFASCISM : NOW, λειτουργεί ως μια ουσιαστική πράξη πολιτικής παρέμβασης με στόχο την ανάδειξη του αντιφασισμού ως κύριο άξονα των πολιτιστικών πρακτικών σε δημοκρατικές κοινωνίες.
Objects of Common Interest Κήπος Εικαστική Εγκατάσταση
Η πρωτότυπη εγκατάσταση εικαστικού φωτισμού του βραβευμένου design studio Objects of Common Interest παραμένει και φέτος στην Πειραιώς 260, αποτελώντας πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της οπτικής ταυτότητας του χώρου. Οι ιδρυτές του στούντιο, οι αρχιτέκτονες και σχεδιαστές Ελένη Πεταλωτή και Λεωνίδας Τραμπούκης, οι οποίοι δραστηριοποιούνται μεταξύ Αθήνας και Νέας Υόρκης, εστιάζουν στη δημιουργία γλυπτικών αντικειμένων και βιωματικών περιβαλλόντων που αναδεικνύουν τη σχέση της υλικότητας με τον χώρο. Με διεθνείς περγαμηνές, όπως οι διακρίσεις Designer of the Year από το Wallpaper (2022) και τα Elle Deco International Design Awards (2024), αλλά και με παρουσία σε κορυφαία ιδρύματα όπως το Noguchi Museum και το Vitra Design Museum, οι δημιουργοί (καθηγητές Αρχιτεκτονικής στο Κολούμπια και μέλη της λίστας AD100) συνεχίζουν να πειραματίζονται με τα όρια της τέχνης και του design.
Η εγκατάσταση δεσπόζει στον προαύλιο χώρο της Πειραιώς 260 και αποτελείται από σωλήνες φωτός σε ποικίλα σχήματα και καμπύλες που ‘αγκαλιάζουν’ το κτίριο του Χώρου Δ. Μέσα από μια δυναμική αλληλεπίδραση ύψους και μορφής, το έργο δημιουργεί ένα νέο, φωτεινό τοπίο, προσκαλώντας τους θεατές σε μια μοναδική βιωματική εμπειρία πριν και μετά τις παραστάσεις, ενεργοποιώντας το βιομηχανικό περιβάλλον με έναν τρόπο σχεδόν οργανικό.
