Η ιστορία του τρόμου είναι μακρά, ενδιαφέρουσα και, εν πολλοίς, αχαρτογράφητη και χάνεται στα βάθη του χρόνου. Αλλά, σίγουρα ο τρόμος δεν εμφανίστηκε στη λογοτεχνία ξαφνικά και απρόσμενα, από κάποιου ευφάνταστου συγγραφέα την έμπνευση: συνδέεται με την παρουσία των πρώτων ανθρώπων, μέσα σε ένα φυσικό περιβάλλον που ήταν εξαρχής αφιλόξενο και παράλογο. Υπάρχει δηλαδή από τότε που ο πρωτόγονος άνθρωπος, αδύναμος και τρωτός, διαπίστωνε έκπληκτος ότι δεχόταν επιθέσεις από πηγές που αδυνατούσε ακόμη να κατανοήσει. Σταδιακά, όμως, άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι ο κίνδυνος, η απειλή, η επίθεση, τον παραμόνευε παντού, με τον ίδιο να μην νιώθει ποτέ ήσυχος, ποτέ σίγουρος: βρισκόταν, συνεχώς, σε μία κατάσταση επαγρύπνησης.

Το αρχέγονο άγχος του τρόμου, λοιπόν, προέρχεται πάντοτε από αυτήν τη συναίσθηση της αδυναμίας μας να επιβιώσουμε, να σωθούμε από μια επικείμενη, συχνά απρόσμενη και συνήθως αναπόφευκτη καταστροφή. Αυτήν την παρατεταμένη αγωνία μπροστά σε συνθήκες δυσμενείς και απρόβλεπτες εκμεταλλεύεται ουκ ολίγες φορές η φανταστική λογοτεχνία για να μας υπενθυμίσει ότι ο επιθυμητός έλεγχος των καταστάσεων από τον άνθρωπο ενίοτε του διαφεύγει. Και είναι τότε που τα πάντα μπορούν να συμβούν. Λίγο να αλλάξουν κάποιες παράμετροι και να αναδειχθούν μερικές απρόσμενες λεπτομέρειες και η ισορροπία της καθημερινότητας μοιάζει να διαταράσσεται ανεπιστρεπτί.

Αυτές ακριβώς τις μικρές και προσεκτικά σχεδιασμένες μετατοπίσεις από μία πλασματική αίσθηση ασφάλειας σε περιοχές επισφαλείς και αβέβαιες για την ανθρώπινη επιβίωση, διερευνά εξονυχιστικά ο Στίβεν Κινγκ με το πολυεπίπεδο έργο του. Πρόκειται -στην ουσία- για επιμελημένες σπουδές πάνω στον τρόμο και τις συνθήκες εμφάνισής του, με τις οποίες ο συγγραφέας επιχειρεί να ανιχνεύσει εκείνες τις οδυνηρές αλήθειες που κρύβονται πίσω από την επιφανειακή τάξη των πραγμάτων. Στην πραγματικότητα αυτό που καταφέρνει ο Κινγκ -σε μυθιστορήματα όπως «Η Λάμψη», «Μίζερι» και «Νεκρή Ζώνη»- είναι να οδηγήσει τον αναγνώστη στη μυστική δίοδο ενός μισοσκότεινου δωματίου που μόνο εκείνος γνώριζε -εκ των προτέρων- την ύπαρξή του.

Για παράδειγμα, στην περίφημη νουβέλα του με τίτλο «Μίζερι» ο συγγραφέας Πολ Σέλντον «σκοτώνει» και μάλιστα με απέραντη αγαλλίαση Μίζερι Τσάστεϊν, την δημοφιλή ηρωίδα των βιβλίων του που τον είχε κάνει πλούσιο και διάσημο, αλλά ταυτόχρονα έπνιγε το συγγραφικό του ταλέντο και έκανε τη δουλειά του να μοιάζει με αφόρητη αγγαρεία. Τώρα ήταν επιτέλους ελεύθερος να γράψει αυτά που πάντα επιθυμούσε. Όμως τότε ακριβώς του συνέβη το απρόβλεπτο: ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα σε έναν ορεινό, χιονισμένο δρόμο του Κολοράντο. Ένα ατύχημα, που τον καθήλωσε με φρικτούς πόνους σε ένα άγνωστο κρεβάτι, όχι ενός νοσοκομείου, αλλά στο απομονωμένο πάνω στο βουνό σπίτι της Αννι Γουίλκς. Για καλή του τύχη, η Αννι ήταν κάποτε νοσοκόμα και διέθετε δυνατά παυσίπονα στο σπίτι της. Αλλά ήταν και φανατική αναγνώστρια των περιπετειών της Μίζερι. Και όταν ανακαλύπτει τι είχε κάνει ο Πολ στην αγαπημένη της ηρωίδα αποφασίζει να τον εκδικηθεί.

«Για μένα ό,τι συμβαίνει στους χαρακτήρες καθώς εκτυλίσσεται μια ιστορία εξαρτάται αποκλειστικά από το τι ανακαλύπτω γι’ αυτούς καθώς προχωρώ, από το πώς αναπτύσσονται. Μερικές φορές αναπτύσσονται λίγο. Αν αναπτυχθούν πολύ, αρχίζουν να επηρεάζουν την πορεία της ιστορίας αντί να συμβαίνει το αντίστροφο» εξηγεί ο Αμερικανός συγγραφέας. Ετσι, με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η αληθοφάνεια του όλου εγχειρήματος, αφού η υπόθεση που παρακολουθούμε αλληλεπιδρά με τις εκάστοτε άγνωστες φοβίες του κεντρικού χαρακτήρα οδηγώντας σε ανατριχιαστικά απρόβλεπτες, ακραίες, αλλά και λογικοφανείς καταστάσεις.

Όπως, για παράδειγμα, συμβαίνει και στην εξαιρετική «Αστυνομία της Βιβλιοθήκης». Ενας ασφαλιστής επισκέπτεται έπειτα από πολλά χρόνια τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και έχει μια κάπως παράξενη συνομιλία με τη βιβλιοθηκάριο, η οποία -μεταξύ σοβαρού και αστείου- τον απειλεί ότι αν καθυστερήσει την επιστροφή των δύο βιβλίων που πήρε, θα του στείλει τον «Αστυνόμο της Βιβλιοθήκης». Ο ασφαλιστής χαμογελά αμήχανα και έπειτα από δύο μέρες διαπιστώνει με έκπληξη ότι τα βιβλία δεν βρίσκονται πια στην κατοχή του, αλλά έχουν χαθεί! Και η διεστραμμένη, απόκοσμη βιβλιοθηκάριος, τηρεί κατά γράμμα την υπόσχεσή της, ξαναζωντανεύοντας τις πιο μύχιες φοβίες της παιδικής του ηλικίας. Εδώ έχουμε μία τυπική ιστορία του Κινγκ όπου η αντιστροφή των καταστάσεων επιβάλλεται περίπου νομοτελειακά και ο ήρωας, ένας συνηθισμένος άνθρωπος, μετατρέπεται σε έρμαιο ασυνήθιστων και εφιαλτικών γεγονότων.

Όσο για την παρούσα έκδοση με τίτλο «Μην κάνεις πίσω» αποτελεί ένα καθηλωτικό μυθιστόρημα αγωνίας που συνδυάζει το αστυνομικό μυστήριο με την ψυχολογική ένταση και τον κοινωνικό σχολιασμό. Ο Κινγκ, με τη χαρακτηριστική αφηγηματική του δύναμη, δημιουργεί μια σκοτεινή ιστορία όπου ο φόβος, η βία και η ανθρώπινη εμμονή οδηγούν τους ήρωες στα άκρα.

Η υπόθεση ξεκινά όταν η αστυνομία λαμβάνει μια ανώνυμη επιστολή από κάποιον που απειλεί να σκοτώσει «13 αθώους και 1 ένοχο» ως πράξη εκδίκησης για τον θάνατο ενός αθώου ανθρώπου. Η ντετέκτιβ Ίζι Τζέινς καλείται να αποκρυπτογραφήσει το μήνυμα και να εντοπίσει τον δράστη πριν πραγματοποιήσει τις απειλές του. Στην αρχή, η υπόθεση μοιάζει παράλογη, όμως σύντομα γίνεται ξεκάθαρο πως ο αποστολέας δεν αστειεύεται. Η έρευνα αποκτά επείγοντα χαρακτήρα και η ένταση αυξάνεται διαρκώς.

Για να αντιμετωπίσει την κατάσταση, η Ίζι ζητά τη βοήθεια της Χόλι Γκίμπνι, μιας από τις πιο αγαπημένες και ιδιαίτερες ηρωίδες του Αμερικανού συγγραφέα. Η Χόλι είναι ευφυής, παρατηρητική και ευάλωτη ταυτόχρονα, γεγονός που την κάνει εξαιρετικά ανθρώπινη και ενδιαφέρουσα. Παράλληλα, η Κέιτ ΜακΚέι, μια δυναμική ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, πραγματοποιεί περιοδεία ομιλιών σε ολόκληρη τη χώρα. Οι απόψεις της προκαλούν αντιδράσεις και σύντομα γίνεται στόχος ενός επικίνδυνου φανατικού, ο οποίος μετατρέπει τις δημόσιες εμφανίσεις της σε πεδίο έντασης και φόβου.

Οι δύο ιστορίες εξελίσσονται παράλληλα μέχρι που ενώνονται σε μια συγκλονιστική κορύφωση. Ο συγγραφέας καταφέρνει να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, χτίζοντας αγωνία σε κάθε κεφάλαιο. Ταυτόχρονα, θίγει ζητήματα όπως ο φανατισμός, η κοινωνική βία και η ανάγκη για δικαιοσύνη. Και υπογράφει ένα έργο ισάξιο των πρώτων κλασικών πια μυθοπλασιών του, που υποβάλει και καθηλώνει μέσα από την ανατριχιαστική του ευκρίνεια.

Εκείνο, πάντως, που εκπλήσσει κάθε φορά είναι ο τρόπος με τον οποίο μια φαινομενικά απλή ιστορία μετατρέπεται σε ένα μακάβριο θέατρο φόβου και δέους. Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστούμε ότι ο Κινγκ παίζει μαζί μας, αλλά παίζει στα σοβαρά, γνωρίζοντας πότε μπορεί να υπερβαίνει τα όριά μας. «Όλοι μας οι φόβοι είναι μέρος του μεγάλου φόβου, του φόβου του θανάτου. Φοβόμαστε το κορμί κάτω από το σάβανο: είναι το κορμί μας» είχε πει κάποτε για να καταλήξει χαρακτηριστικά: «Και η μεγάλη απήχηση των μυθιστορημάτων τρόμου οφείλεται στο ότι -τελικά- χρησιμεύουν σαν μια πρόβα του δικού μας θανάτου»…  

ΒΙΒΛΙΑ ΣΤΗ ΒΙΤΡΙΝΑ

 Η εικοσιτετράχρονη Βρετανίδα ζωγράφος Κλίο έχει έρθει στη Νέα Υόρκη από την Αγγλία και ακόμη ψάχνει τη θέση της στην πόλη που ποτέ δεν κοιμάται, όταν λίγους μήνες πριν λήξει η φοιτητική της βίζα, γνωρίζει τον Φρανκ. Είκοσι χρόνια μεγαλύτερος και αυτοδημιούργητος, ο Φρανκ ζει μια ζωή γεμάτη με τις υπερβολές που η ζωή της Κλίο δεν διαθέτει. Της προσφέρει μια ευκαιρία στην ευτυχία, την ελευθερία να ζωγραφίζει και τη δυνατότητα να κάνει αίτηση για πράσινη κάρτα. Όμως ο παρορμητικός τους γάμος αλλάζει δραματικά τη ζωή και των δύο, καθώς και τη ζωή των κοντινών τους ανθρώπων, με τρόπους που κανείς τους δεν θα μπορούσε να είχε προβλέψει. Κάθε καθηλωτικό κεφάλαιο εξερευνά τη ζωή της Κλίο, του Φρανκ, και ενός αλησμόνητου καστ από στενούς φίλους και συγγενείς καθώς μεγαλώνουν. Είτε πρόκειται για τον καλύτερο φίλο της Κλίο που πασχίζει να αποδεχθεί τη σεξουαλική του ταυτότητα στον απόηχο του γάμου της, ή για την οικονομικά εξαρτημένη αδερφή του Φρανκ που κανονίζει ραντεβού με sugar daddies προσπαθώντας να τα βγάλει πέρα όταν παύει να της δίνει χρήματα, ή για την ίδια την Κλίο και τον ίδιο τον Φρανκ που ανακαλύπτουν τις δυσκολίες του γάμου και της ψυχικής ασθένειας, όλοι οι χαρακτήρες είναι ενδιαφέροντες και οδυνηρά κοντινοί στον αναγνώστη. Αστείο αλλά και σπαρακτικό, διασκεδαστικό αλλά και βαθιά συγκινητικό, από ένα εξαιρετικό και τολμηρό ταλέντο. Ένα ευφυές και συγκινητικό ντεμπούτο για τις αναταραχές που προκαλεί ο παρορμητικός γάμος ενός ζευγαριού.

Ο Λάμπρος, που στο παρελθόν ήταν η Κική, επιστρέφει στην επαρχιακή πόλη των παιδικών του χρόνων κουβαλώντας μνήμες, τραύματα και έναν ανεκπλήρωτο έρωτα που συνεχίζει να τον στοιχειώνει. Η επιστροφή αυτή μετατρέπεται σε μια σκληρή εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό στοιχείο που συνυπάρχουν μέσα του, αλλά και σε μια μάχη απέναντι στην κοινωνική προκατάληψη και τη μοναξιά. Με γλώσσα ωμή, ποιητική και γεμάτη ένταση, η Λένα Κιτσοπούλου δημιουργεί έναν ήρωα εύθραυστο και ταυτόχρονα γοητευτικό, που κινείται ανάμεσα στην αυτοκαταστροφή και την ανάγκη να αγαπηθεί. Εδώ, η συγγραφέας εξερευνά με τόλμη την επιθυμία, τη μνήμη και τη δυσκολία συμφιλίωσης με τον εαυτό μας. Ένα σκοτεινό και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα για την ταυτότητα, τον έρωτα και τη βία που μπορεί να γεννήσει η ανάγκη για αποδοχή.

Ο Καλ Χούπερ, πρώην αστυνομικός του Σικάγου, έχει αφήσει πίσω του την απαιτητική ζωή της πόλης και έχει εγκατασταθεί σε ένα μικρό χωριό της ιρλανδικής επαρχίας, αναζητώντας γαλήνη και μια νέα αρχή. Εκεί δημιουργεί έναν ιδιαίτερο δεσμό με τη Λένα και την έφηβη Τρέι Ρέντι, χτίζοντας μαζί τους μια εύθραυστη αλλά ουσιαστική αίσθηση οικογένειας. Η ηρεμία τους όμως ανατρέπεται όταν ο πατέρας της Τρέι, που απουσίαζε για χρόνια, επιστρέφει ξαφνικά στο χωριό συνοδευόμενος από έναν πλούσιο Άγγλο επιχειρηματία. Οι δυο τους υπόσχονται πλούτη και αλλαγές, έχοντας οργανώσει ένα σχέδιο αναζήτησης χρυσού στην περιοχή. Η άφιξή τους ξυπνά παλιές πληγές, καχυποψία και επικίνδυνες επιθυμίες. Ο Καλ και η Λένα προσπαθούν να προστατεύσουν την Τρέι από τις συνέπειες, όμως εκείνη δεν ενδιαφέρεται να σωθεί· το μόνο που θέλει είναι να πάρει εκδίκηση. Με ατμοσφαιρική γραφή, ένταση και συνεχές σασπένς, το μυθιστόρημα εξερευνά τα όρια της αγάπης, της πίστης και της εκδίκησης, καθώς και τις θυσίες που απαιτούνται όταν αυτά συγκρούονται.

Ο Τόμας Φλετ ζει στο Λονγκφέρι μαζί με τη μητέρα του. Κάθε πρωί ξυπνάει χαράματα και πηγαίνει με το άλογο και τα δίχτυα του να μαζέψει γαρίδες στα ρηχά. Ύστερα γυρίζει σπίτι και προσπαθεί να βγάλει από πάνω του την αρμύρα και τη μυρωδιά της θάλασσας. Του αρέσει η Τζόαν, η αδερφή του καλύτερού του φίλου, αλλά χάνει τα λόγια του μπροστά της. Όταν είναι μόνος, βγάζει την κιθάρα του, την οποία κρύβει απ’ τη μάνα του, και παίζει. Θα ’θελε να γίνει μουσικός, μα οι άντρες στην οικογένειά του είναι γαριδάδες, δεν μπορεί ν’ αλλάξει τη μοίρα του.
Σ’ αυτή τη μονότονη ζωή εμφανίζεται ξαφνικά ο Έντγκαρ Άτσεσον, ένας Αμερικανός σκηνοθέτης που ψάχνει το ιδανικό σκηνικό για την επόμενη ταινία του. Με τον αέρα του κοσμοπολίτη, τη λάμψη του Χόλιγουντ και το μπλοκ επιταγών του πείθει τον Τόμας να του δείξει τα κατατόπια. Έτσι, εκείνος ξυπνά επιτέλους απ’ τη νάρκη του. Πόσα όμως απ’ αυτά που του λέει ο ξένος είναι αλήθεια; Μια ιστορία για την παράδοση, για τις προσδοκίες των άλλων και για όλα όσα μας κρατούν δέσμιους. Μα πάνω απ’ όλα για την κλεφτή ματιά που ρίχνουμε σ’ εκείνο που θα θέλαμε να είμαστε, στο μόνο που μπορούμε να είμαστε πραγματικά: ο εαυτός μας.