Ένα αδιαπέραστο Μαύρο Κουτί καταγράφει κάθε βήμα της ανθρωπότητας προς την καταστροφή

Ο εντυπωσιακός μονόλιθος, γνωστός ως «Μαύρο Κουτί της Γης», θα τοποθετηθεί στο γρανιτένιο τοπίο της δυτικής Τασμανίας — ένα νησί περίπου 240 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική Αυστραλία — και θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του έτους, εάν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο.

Ο σχεδιασμός του κουτιού είναι επιβλητικός. Περίπου στο μέγεθος ενός αστικού λεωφορείου και κατασκευασμένο από ατσάλι πάχους 7,6 εκατοστών, θα περιβάλλεται από πάνελ σκυροδέματος και θα καλύπτεται από στέγη από σκληρό γυαλί με ηλιακούς συλλέκτες από κάτω.

Όλα αυτά γίνονται για να προστατεύσουν και να τροφοδοτήσουν με ενέργεια όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό του. Το κουτί θα καταγράφει εκατοντάδες σημεία κλιματικών δεδομένων και πληροφοριών συγκείμενου πλαισίου, από θερμοκρασίες και άνοδο της στάθμης της θάλασσας μέχρι πολιτικές ομιλίες και εκθέσεις για το κλίμα. Είναι «ουσιαστικά μια άφθαρτη, αυτοτροφοδοτούμενη συσκευή καταγραφής δεδομένων», δήλωσε ο Ρομπ Μπίμις, ιδρυτής και δημιουργικός διευθυντής του οργανισμού επικοινωνίας για το περιβάλλον Rouser Lab, ενός από τους φορείς πίσω από το έργο.

Στο άμεσο μέλλον, το κουτί θα «μιλάει στον κόσμο, μεταδίδοντας τρέχοντα σύνολα δεδομένων και ευρήματα», ανέφερε ο Μπίμις. Οι άνθρωποι θα μπορούν να βλέπουν τα δεδομένα στο διαδίκτυο και οι επισκέπτες του χώρου θα μπορούν να συνδέονται με το κουτί μέσω των κινητών τους τηλεφώνων. Ωστόσο, μακροπρόθεσμα, η ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένα αρχείο για μελλοντικούς πολιτισμούς, εάν η κλιματική αλλαγή εξαφανίσει την ανθρωπότητα. Θα προσφέρει «μια αμερόληπτη καταγραφή των γεγονότων που οδήγησαν στον αφανισμό του πλανήτη», σύμφωνα με την ιστοσελίδα του έργου.

Το κουτί είναι ταυτόχρονα μια εγκατάσταση τέχνης, ένα αποθετήριο δεδομένων, μια παλιομοδίτικη κάψουλα χρόνου και μια γεννήτρια φόβου. Για εκείνους που βρίσκονται πίσω από αυτό — συμπεριλαμβανομένου του διαφημιστικού πρακτορείου Clemenger και του καλλιτεχνικού συλλογικού Glue Society — το κουτί αποτελεί ένα κάλεσμα για δράση, τραβώντας την προσοχή των ανθρώπων στην κλιμακούμενη κρίση του κλίματος.

Ορισμένοι ειδικοί σε θέματα κλίματος, ωστόσο, αμφισβητούν την ικανότητα του έργου να έχει μακροπρόθεσμο αντίκτυπο και να παρακινήσει σε δράση. Υπάρχει επίσης το δύσκολο κομμάτι του να καταλάβουμε πώς οι απόγονοι της ανθρωπότητας θα μπορέσουν να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα του κουτιού. «Πώς θα είναι η μελλοντική τεχνολογία σε μια κοινωνία που έχει ρημάξει από το κλίμα; Δεν γνωρίζουμε πραγματικά», είπε ο Μπίμις.

Το Μαύρο Κουτί της Γης πήρε το όνομά του από τον μαύρο κουτί των πτήσεων, μια σχεδόν άφθαρτη συσκευή στα αεροπλάνα που αποθηκεύει δεδομένα πτήσης, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων των πιλότων, και βοηθά τους ερευνητές να ανασυνθέσουν τα ατυχήματα. Για τους σκοπούς αυτού του έργου, ο πλανήτης είναι το αεροπλάνο και η ανθρωπότητα είναι ο πιλότος.

Το κουτί στοχεύει να προκαλέσει φόβο — τον οποίο ο Μπίμις αποκαλεί «ένα μαζικό κίνητρο για δράση για το κλίμα» — αλλά και ελπίδα. «Το αεροπλάνο βρίσκεται ακόμα στον αέρα… υπάρχει ακόμα ελπίδα να αποφύγουμε πραγματικά τα χειρότερα της κλιματικής αλλαγής», είπε.

Η ολοκλήρωση του κουτιού θα σηματοδοτούσε το τέλος μιας μακράς διαδικασίας. Είχε ανακοινωθεί για πρώτη φορά το 2021, την εποχή των συνομιλιών του ΟΗΕ για το κλίμα COP26 στη Γλασκώβη, προκαλώντας αμέσως πρωτοσέλιδα δημοσιεύματα και εμφανιζόμενο ακόμη και στον εναρκτήριο μονόλογο του Στίβεν Κόλμπερτ στο Late Show. «Είμαστε καταδικασμένοι», είπε ο Κόλμπερτ, φέρνοντας το πρόσωπό του κοντά στην κάμερα.

Εκείνη την εποχή, οι επικεφαλής του έργου δήλωσαν ότι το κουτί θα ολοκληρωνόταν το 2022. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η κατασκευή δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, αν και τα εξαρτήματά της συναρμολογούνται αυτή τη στιγμή.

«Κοιτάξτε, είναι ένα πραγματικά τολμηρό έργο», δήλωσε ο Μπίμις, επικαλούμενος την ανάγκη για τα σωστά σχέδια σχεδιασμού και μηχανικής, οικοδομικές άδειες και, το σημαντικότερο, χρηματοδότηση, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας προήλθε από δωρητές. Τα χρονοδιαγράμματα είναι πάντα «ρευστά», είπε, αλλά η ελπίδα είναι ότι όλα θα τεθούν σε λειτουργία μέχρι τον Δεκέμβριο.

Στην Τασμανία, οι τοπικές αρχές φαίνεται να καλωσορίζουν το έργο. Ο Σέιν Πιτ, δήμαρχος της περιοχής της Δυτικής Ακτής, δήλωσε ότι το νησί επιλέχθηκε επειδή είναι «μία από τις πιο γεωλογικά και πολιτικά σταθερές περιοχές στον κόσμο». Πιστεύει ότι το κουτί μπορεί να έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα να προσελκύσει περισσότερους τουρίστες σε αυτή την απομακρυσμένη περιοχή του νησιού, η οποία φιλοξενεί περίπου 4.600 κατοίκους.

Η Κάθριν Χέιχοου, ατμοσφαιρική επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Τέξας και επικεφαλής επιστήμονας του The Nature Conservancy, δήλωσε ότι το κουτί θα μπορούσε να «λειτουργήσει ως επικυρωτής των αρχείων που ήδη διατηρεί η Γη».

Ο πλανήτης διατηρεί τη δική του κλιματική ιστορία, αποθηκευμένη σε φυσικά χαρακτηριστικά όπως οι δακτύλιοι των δέντρων, οι πυρήνες πάγου και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, τα οποία επιτρέπουν στους επιστήμονες να ανασυνθέσουν μια εικόνα του κλίματος που χρονολογείται χιλιάδες χρόνια πίσω. Το Μαύρο Κουτί θα μπορούσε να βοηθήσει στη διατήρηση αρχείων σε πιο ακριβείς χρονικές κλίμακες, δήλωσε η Χέιχοου.

Ωστόσο, αμφισβήτησε την ιδέα ότι ο φόβος θα ωθήσει σε δράση. Ο φόβος είναι κίνητρο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με το κλίμα και την ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά όχι για δράση, είπε: «Γιατί; Διότι αν δεν ξέρεις τι να κάνεις, δεν θα κάνεις τίποτα».

Ο Άντονι Λάιζεροβιτς, καθηγητής επικοινωνίας για το κλίμα στη Σχολή Περιβάλλοντος του Γέιλ, δήλωσε ότι ο φόβος συνήθως προκαλεί μια αντίδραση πάλης ή φυγής, η οποία είναι εξαιρετική στο να παρακινεί συμπεριφορά όταν κάποιος αντιμετωπίζει μια άμεση απειλή, για παράδειγμα, μια σπαθόδοντη τίγρη που ετοιμάζεται να επιτεθεί.

Ωστόσο, δεν είναι ένα βιώσιμο συναίσθημα, πρόσθεσε, «και η κλιματική αλλαγή δεν είναι σαν μια τίγρη· η κλιματική αλλαγή είναι ένα χρόνιο πρόβλημα που επιδεινώνεται προοδευτικά εδώ και δεκαετίες».

Ακόμη κι αν το έργο είναι αποτελεσματικό στο να προκαλέσει ευαισθητοποίηση, πρόσθεσε ο Λάιζεροβιτς, θα χρειαζόταν επαναλαμβανόμενες ιστορίες για χρόνια για να παραμείνει στη μνήμη των ανθρώπων.

Ο Μπίμις ελπίζει ότι το κουτί θα συνεχίσει να προκαλεί και να δείχνει στους ανθρώπους ότι υπάρχει ακόμη χρόνος να επηρεάσουν τα κλιματικά αποτελέσματα. «Υπάρχει για να φέρει την κλιματική πραγματικότητα και τον υπαρξιακό κίνδυνο της κλιματικής αλλαγής στη συνείδηση του κοινού», δήλωσε. «Αυτός είναι πραγματικά ο σκοπός του».

Πηγή: CNN