Πώς γλύτωσε η Ελλάδα από τον φονικό καύσωνα της Ευρώπης
Τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα δεν επηρεάστηκε από τον θερμικό θόλο που έπληξε τη Δυτική Ευρώπη εξηγεί ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκαν οι αέριες μάζες στην ευρύτερη περιοχή.
Σε ανάρτησή του, ο Θοδωρής Κολυδάς επισημαίνει ότι ο θερμικός θόλος δεν μετακινήθηκε ως ενιαίο σύστημα προς την ανατολική Μεσόγειο, καθώς η γενική ατμοσφαιρική κυκλοφορία διατήρησε τον πυρήνα των πολύ υψηλών θερμοκρασιών πάνω από τη Δυτική και την Κεντρική Ευρώπη.
Όπως εξηγεί, οι θερμές αέριες μάζες που προέρχονταν από τη Βόρεια Αφρική παγιδεύτηκαν κάτω από εκτεταμένα πεδία υψηλών πιέσεων, ενώ οι καθοδικές κινήσεις του αντικυκλώνα ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τη θέρμανση των κατώτερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας, οδηγώντας σε ακραίες θερμοκρασίες κοντά στο έδαφος.
🎯 ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ Ο ΘΕΡΜΙΚΟΣ ΘΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ;
✅Ο θερμικός θόλος που επηρέασε τη Δυτική Ευρώπη δεν πέρασε αυτούσιος προς την Ελλάδα. Η ανάλυση των θερμοκρασιών στα 850 hPa δείχνει ότι ο θερμός πυρήνας παρέμεινε κυρίως στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη, όπου οι… pic.twitter.com/FhGOhVnbKw— Theodoros Kolydas (@KolydasT) June 30, 2026
Αναλυτικά η ανάρτηση του Θοδωρή Κολυδά
Στην ανάρτησή του, ο μετεωρολόγος εξηγεί ότι ο θερμικός θόλος που επηρέασε τη Δυτική και την Κεντρική Ευρώπη δεν οφειλόταν αποκλειστικά στη μεταφορά θερμών αέριων μαζών από τη Βόρεια Αφρική. Όπως αναφέρει, η θερμή αέρια μάζα μετακινήθηκε αρχικά προς βορρά και στη συνέχεια εγκλωβίστηκε κάτω από ένα εκτεταμένο πεδίο υψηλών πιέσεων.
Στις αντικυκλωνικές αυτές συνθήκες, ο αέρας κατέρχεται, συμπιέζεται και θερμαίνεται αδιαβατικά, ενώ η περιορισμένη κατακόρυφη ανάμειξη της ατμόσφαιρας και η απουσία σημαντικών διαταραχών επέτρεψαν στη θερμότητα να παραμείνει εγκλωβισμένη για αρκετές ημέρες.
Όπως επισημαίνει ο κ. Κολυδάς, ο θερμικός θόλος δεν αποτελεί απλώς μια θερμή αέρια μάζα, αλλά έναν μηχανισμό που παγιδεύει και ενισχύει τη θερμότητα. Η σχεδόν στάσιμη αέρια μάζα, η μειωμένη νέφωση, η ανεμπόδιστη ηλιακή ακτινοβολία και οι καθοδικές κινήσεις μέσα στον αντικυκλώνα συνέβαλαν στη διατήρηση εξαιρετικά υψηλών θερμοκρασιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η Δυτική Ευρώπη παρέμεινε σταθερά θερμότερη από την Ελλάδα και το Αιγαίο, με μέση διαφορά περίπου 5 βαθμών Κελσίου στη στάθμη των 850 hPa, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο πυρήνας του θερμικού θόλου παρέμεινε στη δυτική και κεντρική Ευρώπη και δεν μετακινήθηκε ενιαία προς τα ανατολικά.
Αναλυτικά όσα αναφέρει ο Θοδωρής Κολυδάς
Ο μετεωρολόγος παρουσιάζει επίσης στοιχεία από γράφημα που αποτυπώνει τη μέση θερμοκρασία στη στάθμη των 850 hPa από τις 18 έως τις 25 Ιουνίου 2026 σε πέντε περιοχές: τη Δυτική Ευρώπη, την Κεντρική Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Ελλάδα και το Αιγαίο. Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη στάθμη θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη για την παρακολούθηση της θερμοκρασίας των αέριων μαζών, καθώς δεν επηρεάζεται σημαντικά από τοπικούς παράγοντες της επιφάνειας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Δυτική Ευρώπη παρουσίασε τη μεγαλύτερη άνοδο της θερμοκρασίας από τις 21 Ιουνίου και μετά, με τις τιμές να σταθεροποιούνται στους 23-24°C, κάτι που αποτυπώνει τη δράση του θερμικού θόλου και την παραμονή της θερμής αέριας μάζας στην περιοχή. Η Κεντρική Ευρώπη κινήθηκε επίσης σε υψηλές θερμοκρασίες, αλλά χαμηλότερες, περίπου στους 18-20°C, γεγονός που δείχνει ότι ο θερμός πυρήνας επεκτάθηκε ανατολικότερα χωρίς όμως να έχει την ίδια ένταση.
Αντίθετα, η Ελλάδα και το Αιγαίο ακολούθησαν εντελώς διαφορετική πορεία. Μετά από μια αρχική πτώση της θερμοκρασίας στις 18-20 Ιουνίου, οι τιμές αυξήθηκαν σταδιακά, αλλά διατηρήθηκαν γύρω στους 17-18°C, δηλαδή περίπου 5 βαθμούς χαμηλότερα από τη Δυτική Ευρώπη. Όπως σημειώνει ο κ. Κολυδάς, το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει ότι ο θερμός πυρήνας του φαινομένου δεν επεκτάθηκε στη χώρα μας, καθώς επικράτησε βόρεια έως βορειοανατολική κυκλοφορία αέριων μαζών.
Παράλληλα, στα Βαλκάνια καταγράφηκαν ακόμη χαμηλότερες θερμοκρασίες σε μεγάλο μέρος της περιόδου, γεγονός που υποδηλώνει την παρουσία ψυχρότερων αέριων μαζών. Από εκεί, μέσω των βόρειων και βορειοανατολικών ανέμων, μεταφέρθηκαν πιο δροσερές αέριες μάζες προς την Ελλάδα και το Αιγαίο, αποτρέποντας την ένταξη της χώρας στον κύριο θερμό τομέα του ευρωπαϊκού θερμικού θόλου.
Ο κ. Κολυδάς εξηγεί ότι στη Δυτική Ευρώπη οι θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική εγκλωβίστηκαν κάτω από ένα εκτεταμένο πεδίο υψηλών πιέσεων. Οι καθοδικές κινήσεις του αντικυκλώνα προκάλεσαν συμπίεση και επιπλέον θέρμανση του αέρα, με αποτέλεσμα η ήδη θερμή αέρια μάζα να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο.
Η Ελλάδα, αντίθετα, βρέθηκε στην ανατολική πλευρά του αντικυκλωνικού συστήματος, όπου επικράτησε διαφορετική ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Η βόρεια και βορειοανατολική ροή περιόρισε τη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από την Αφρική και ευνόησε την εισροή ψυχρότερων μαζών από την Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και το βόρειο Αιγαίο. Έτσι, η χώρα μας έμεινε εκτός του πυρήνα του θερμικού θόλου.
Κλείνοντας, ο μετεωρολόγος επισημαίνει ότι ο θερμικός θόλος δεν αποτελεί ένα μόνιμο ή αμετάβλητο σύστημα, αλλά έναν ισχυρό αντικυκλωνικό εμποδισμό που μπορεί να διατηρείται για αρκετές ημέρες, περιορίζοντας την ανανέωση των αέριων μαζών και ενισχύοντας τη συσσώρευση θερμότητας.
Όπως εξηγεί, με την πάροδο του χρόνου οι ατμοσφαιρικές διαταραχές που κινούνται από τα δυτικά προς τα ανατολικά αποδυναμώνουν σταδιακά τη δομή του αντικυκλώνα. Η μεταβολή της κυκλοφορίας στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας οδηγεί στην εξασθένηση του θερμικού θόλου, επιτρέποντας στις θερμές αέριες μάζες να κινηθούν ανατολικότερα, αλλά πλέον με μικρότερη ένταση. Πρόκειται, όπως τονίζει, για τον φυσιολογικό τρόπο με τον οποίο διαλύονται τα λεγόμενα blocking patterns, τα οποία, παρότι μπορούν να προκαλέσουν παρατεταμένες θερμές ή ψυχρές ανωμαλίες, τελικά υποχωρούν όταν η ατμοσφαιρική κυκλοφορία αναδιοργανώνεται.
