Αν κάποιος ήθελε να περιγράψει τη σημερινή κατάσταση του ΣΥΡΙΖΑ, θα μπορούσε να πει ότι ο Σωκράτης Φάμελλος είπε «ναι» σε πρόταση γάμου που δεν του έγινε ποτέ. Αποδέχθηκε μια προοπτική πολιτικής συγχώνευσης ή υπέρβασης (σικ) του ΣΥΡΙΖΑ γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, χωρίς να έχει προηγηθεί, όπως διατείνεται η πλευρά Τσίπρα, κάποια συνεννόηση ή συμφωνία.
Ο Σωκράτης Φάμελλος μετά την πρότασή του και την υπερψήφισή της στην τελευταία Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε την αδυναμία του να διασφαλίσει την πολιτική αυτονομία του κόμματος του και επέλεξε τον ρόλο του μεταβατικού διαχειριστή ή και εκκαθαριστή που αγοράζει χρόνο μέχρι να αποκαλυφθούν οι προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα.
Το περασμένο μοιραίο Σάββατο, για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ, παρακολουθούσαμε έναν πρόεδρο που αντί να αναλάβει ο ίδιος την πολιτική ευθύνη για την κατάσταση του κόμματος που ηγείτο, επέλεξε τη συλλογική κάλυψη των οργάνων. Έτσι, το πραγματικό ερώτημα, «ποια είναι η στρατηγική επιβίωσης του ΣΥΡΙΖΑ;», παραμένει αναπάντητο, αλλά ο πρόεδρος στη θέση του.
Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο προβληματική αν συνυπολογιστεί η δημοσκοπική πορεία του κόμματος. Ο Σωκράτης Φάμελλος παρέλαβε έναν ΣΥΡΙΖΑ που κινούνταν περίπου στο 9% και σήμερα βρίσκεται κοντά στο 1%. Παρ’ όλα αυτά, η συζήτηση για τις ευθύνες της ηγεσίας παραμένει στο περιθώριο, ενώ το βάρος μετατοπίζεται συνεχώς στις εξελίξεις γύρω από τον Τσίπρα. Μάλιστα το ρεπορτάζ θέλει τον ίδιο σε ερώτηση στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ για τον δημοσκοπικό αφανισμό του, να απαντά «μην κοιτάτε τα ποσοστά μας, κοιτάξτε της ΕΛ.Α.Σ.. Δεν θα έπρεπε να μας μετράνε».
Ακόμα σοβαρότερη είναι η ανοχή του -και μετά την τελευταία απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής και ενθάρρυνση- σε στελέχη και βουλευτές οι οποίοι παραμένουν στα κομματικά όργανα αλλά ταυτόχρονα εμφανίζονται καθημερινά στα μέσα ενημέρωσης αμφισβητώντας ή αποδομώντας το ίδιο το κόμμα και υποοστηρίζοντας ένα άλλο κόμμα!
Το αποτέλεσμα είναι να καλλιεργείται η αίσθηση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε διαδικασία ρευστοποίησης και τελικά σε παύση λειτουργίας του αφού δεν προετοιμάζεται για μια νέα αυτόνομη πορεία, αλλά για την απορρόφησή του χωρίς όρους από το κόμμα της ΕΛΑΣ, ενώ ο Φάμελλος δεν λειτουργεί ως εγγυητής της συνέχειας του κόμματος, αλλά ως διευκολυντής της διάλυσης ή αυτοδιάλυσης του.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο ανακύπτει και ένα ακόμα ερώτημα, ίσως το πιο ουσιαστικό από όλα. Τι θα συμβεί με τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ ως πολιτικό και θεσμικό οργανισμό; Το κόμμα δεν είναι απλώς ένας εκλογικός μηχανισμός ή μια κοινοβουλευτική ομάδα. Διαθέτει κρατική χρηματοδότηση, οργανωμένες δομές σε όλη τη χώρα, περιουσιακά στοιχεία, εργαζόμενους, οικονομικές υποχρεώσεις και πολιτικά δικαιώματα που απορρέουν από την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση. Αν μετατραπεί σε όχημα μετάβασης προς ένα νέο σχήμα, ποια θα είναι η τύχη της κρατικής χρηματοδότησης, των κομματικών δομών και του πολιτικού κεφαλαίου που δημιουργήθηκε από εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόρους και χιλιάδες μέλη επί δεκαετίες;
Γι’ αυτό και η πιο σκληρή εκδοχή της κριτικής καταλήγει σε ένα πολιτικό συμπέρασμα: ότι ο Σωκράτης Φάμελλος δεν απέτυχε απλώς να ανασυγκροτήσει τον ΣΥΡΙΖΑ. Απέτυχε να υπερασπιστεί τον λόγο για τον οποίο εξελέγη. Κι αν πράγματι πιστεύει ότι το μέλλον του χώρου βρίσκεται αλλού, τότε η πιο καθαρή και πολιτικά έντιμη στάση δεν είναι η διαχείριση της φθοράς, αλλά η παραδοχή της πραγματικότητας, η αποδοχή της αποτυχίας και η παραίτηση.
Αν τελικά όλη αυτή η επιχείρηση πολιτικής αυτοδιάλυσης έχει ως κατάληξη μια θέση υποψηφίου στη Β’ Θεσσαλονίκης του κόμματος Τσίπρα, τότε ο Σωκράτης Φάμελλος θα έχει πετύχει κάτι σπάνιο στην πολιτική: να ανταλλάξει την προεδρία ενός κόμματος με την ελπίδα μιας βουλευτικής υποψηφιότητας σε ένα άλλο κόμμα. Προσωπικά πλέον θα έβλεπα γενναίο εκ μέρους του Αλέξη Τσίπρα να εξασφαλίσει την υποψηφιότητα του Φάμελλου στον νέο του πολιτικό φορέα, καθώς δεν θα συμβόλιζε κάποιο είδος συμπαράταξης προοδευτικών δυνάμεων, αλλά παραδοχή ότι υπάρχει μια κάποια σχέση που δεν ομολογείται. Έστω και εκτός γάμου. Με προξενιό.
