Ανοιχτή πρόσκληση για το 9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος
Το Εθνικό Θέατρο διοργανώνει από τις 5 έως τις 20 Ιουλίου το 9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος στο Λυγουριό Αργολίδας, σε συνεργασία με τον Δήμο Επιδαύρου. Στο εργαστήριο, το οποίο φέτος τιτλοφορείται «Ορών ορώντα», θα διδάξει η ηθοποιός -με σταθερή και συστηματική πορεία στη μελέτη του αρχαίου δράματος- Αλεξία Καλτσίκη, με συνοδοιπόρο την υψίφωνο και καθηγήτρια φωνητικής και αγωγής του λόγου Μάιρα Μηλολιδάκη, η οποία θα εστιάσει στη φωνή και στη μουσικότητα του τραγικού λόγου.
Με αφετηρία τον στίχο «Ορών ορώντα» από τις Βάκχες του Ευριπίδη (στ. 470) και τη σκέψη του Γοργία γύρω από την πλάνη και την αλήθεια του θεάτρου, το 9o Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος του Εθνικού Θεάτρου επιχειρεί μια βιωματική εξερεύνηση του μηχανισμού της τραγωδίας: εκεί όπου ο ρυθμός, το βλέμμα, η αφήγηση και ο ψυχισμός μεταμορφώνουν την πραγματικότητα. Υλικά εργασίας θα αποτελέσουν οι Βάκχες του Ευριπίδη καθώς και αποσπάσματα από την Ηλέκτρα, τη Μήδεια και την Αντιγόνη, μεταξύ άλλων. Το εργαστήριο απευθύνεται σε νέους και νέες επαγγελματίες ηθοποιούς, σκηνοθέτες/ιδες, φοιτητές/τριες δραματικών σχολών και σε επαγγελματίες της σκηνικής πράξης, που επιθυμούν αφενός να εμβαθύνουν στη μελέτη και τη διερεύνηση των μηχανισμών του αρχαίου δράματος και αφετέρου να δοκιμάσουν και να εργαστούν πάνω σε συγκεκριμένες θεματικές. Παράλληλα, βασικός στόχος της δράσης είναι να ενθαρρύνει έναν γόνιμο διάλογο πάνω στη σύγχρονη πρόσληψη, τη σκηνική προσέγγιση του αρχαίου δράματος και τις προβληματικές του, αλλά και να ενισχύσει τον διάλογο της ίδιας της τραγωδίας με τον Πολίτη.
«Ορών ορώντα»
Ποιος βλέπει και ποιος βλέπεται;
«Η τραγωδία μέσω θρύλων και συναισθημάτων δημιουργεί μια απάτη στην οποία αυτός που παραπλανά είναι πιο ειλικρινής από αυτόν που δεν παραπλανεί και ο παραπλανημένος είναι σοφότερος από τον μη παραπλανημένο». Η περίφημη θέση του Γοργία για την τραγωδία ως «ἀπάτην», όπως σώζεται στη μεταγενέστερη γραμματεία και αναφέρεται, μεταξύ άλλων, και από τον Πλούταρχο (Πῶς δεῖ τὸν νέον ποιημάτων ἀκούειν, 15), ανοίγει έναν χώρο έρευνας πάνω στη ρευστότητα της ταυτότητας, της εμπειρίας και της αντίληψης — έναν χώρο όπου το αρχαίο δράμα λειτουργεί όχι ως μουσειακό είδος αλλά ως ζωντανός μηχανισμός μετατόπισης.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η μορφή του ξένου: ποιος είναι ο Άλλος και πότε ο Άλλος γίνεται «εμείς»; Πώς μετακινείται το όριο ανάμεσα στο οικείο και το ανοίκειο; Μέσα από τη σωματική και φωνητική πρακτική, αλλά και μέσα από τη λειτουργία του λόγου, οι ηθοποιοί θα κληθούν να μετακινηθούν ανάμεσα στο οικείο και το ανοίκειο, στον μάρτυρα και τον συμμετέχοντα, στον εαυτό και τον άλλον.
Στο επίκεντρο της εργασίας βρίσκεται η αγγελική ρήση — όχι μόνο ως αφηγηματικό εργαλείο αλλά ως κατάσταση ύπαρξης. Ο αγγελιοφόρος είναι εκείνος που έχει δει. Επιστρέφει από το γεγονός μεταμορφωμένος. Είναι ταυτόχρονα μάρτυρας, φορέας μνήμης και ψυχισμός. Είναι ξένος και οικείος μαζί — κάποιος που έρχεται «απ’ έξω» για να φέρει μια αλήθεια που αφορά βαθιά την κοινότητα.
Μέσα από αυτή τη διαδρομή, το αρχαίο δράμα προσεγγίζεται όχι ως μνημείο του παρελθόντος αλλά ως ζωντανή πράξη συνάντησης — ένας τόπος όπου ο άνθρωπος δοκιμάζει ακόμη τα όριά του απέναντι στον Άλλον, στη συλλογική εμπειρία και στο άγνωστο μέσα του. Ένας τόπος όπου ο άνθρωπος εξακολουθεί να βλέπει τον Άλλον βλέποντας τον εαυτό του.
Το εντατικό πρόγραμμα του εργαστηρίου περιλαμβάνει ομιλίες, συζητήσεις με καλλιτέχνες/ιδες, masterclasses και δράσεις, όπως ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου με στόχο τη σύνδεση με τον τόπο, την ιστορία και τη σημασία του, καθώς και παρακολούθηση παραστάσεων στα δυο θέατρα της Αρχαίας Επιδαύρου.
Το Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος θεσμοθετήθηκε σε ετήσια βάση το 2016. Είναι μέλος του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος που δημιούργησε, συντονίζει και ενισχύει οικονομικά το Υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την εκπαίδευση στο αρχαίο δράμα ανθρώπων του θεάτρου που ανήκουν σε διαφορετικές βαθμίδες και κατηγορίες και την εξοικείωση του ευρύτερου κοινού με το είδος και την ανάπτυξη συνθηκών συνεργασίας μεταξύ επαγγελματιών του θεάτρου από διαφορετικές χώρες. Επιστημονική υπεύθυνη του εργαστηρίου είναι η Δρ. Ειρήνη Μουντράκη.
Γλώσσες εργασίας
Ελληνικά – Αγγλικά (η γνώση της αγγλικής είναι απαραίτητη και για τους/τις Έλληνες/ίδες συμμετέχοντες/ουσες).
Κόστος συμμετοχής
450€ για τους/τις Έλληνες/ίδες και 600€ για τους/τις συμμετέχοντες/ουσες από το εξωτερικό. Περιλαμβάνονται δίδακτρα, μεταφορά με πούλμαν από την Αθήνα προς το Λυγουριό και επιστροφή, διαμονή σε ξενώνα, πρωινό και μεσημεριανό, εσωτερικές μετακινήσεις, ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο, παρακολούθηση ενταγμένων στο πρόγραμμα παραστάσεων.
Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να στείλουν το βιογραφικό τους σημείωμα με μία φωτογραφία τους έως και τις 12 Ιουνίου 2026 στην ηλεκτρονική διεύθυνση: [email protected] με την ένδειξη «9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος». Η επιλογή των συμμετεχόντων/ουσών θα πραγματοποιηθεί βάσει των βιογραφικών. Θα ακολουθήσει συνέντευξη, εάν κριθεί απαραίτητο.
Περισσότερες πληροφορίες για το Εργαστήριο: [email protected] & 2105288109 (κα Μάγδα Στεργίου)