Νέα ομοβροντία δασμών Τραμπ σε 60 χώρες – Στο στόχαστρο και η ΕΕ
Μετά τις πρόσφατες αποφάσεις που αφορούσαν τον Καναδά και τη Βραζιλία, άλλες 60 οικονομίες, ανάμεσά τους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται από σήμερα αντιμέτωπες με ένα νέο κύμα τελωνειακών δασμών από τις ΗΠΑ.
Τα νέα μέτρα τέθηκαν σε εφαρμογή στις 00:01 ώρα Ουάσιγκτον, δηλαδή στις 07:01 ώρα Ελλάδας, αμέσως μετά τη λήξη των προσωρινών δασμών που είχε επιβάλει τον Φεβρουάριο ο Ντόναλντ Τραμπ. Προϊόντα που εξάγονται από τις συγκεκριμένες χώρες προς την αμερικανική αγορά θα επιβαρύνονται πλέον με δασμούς από 10% έως 12,5%. Οι επιβαρύνσεις αντικαθιστούν τους οριζόντιους δασμούς 10%, των οποίων η ισχύς εξέπνευσε την ίδια ακριβώς ώρα.
Οι προσωρινοί δασμοί είχαν διάρκεια 150 ημερών και τέθηκαν σε εφαρμογή από τον Αμερικανό πρόεδρο μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει το μεγαλύτερο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Η «έρευνα» για την καταναγκαστική εργασία
Η νέα δασμολογική πολιτική στηρίζεται στα συμπεράσματα «έρευνας» που ξεκίνησε στα μέσα Μαρτίου ο εμπορικός αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τζέιμισον Γκριρ. Σκοπός της διαδικασίας ήταν, τουλάχιστον επισήμως, να διαπιστωθεί κατά πόσο οι εμπορικοί εταίροι της Ουάσιγκτον έχουν απομακρύνει πλήρως από τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους προϊόντα τα οποία παράγονται με καταναγκαστική εργασία.
Οι χώρες των οποίων η σχετική νομοθεσία χαρακτηρίζεται από την αμερικανική κυβέρνηση ανεπαρκής ή ελλιπής θα επιβαρυνθούν με δασμούς 10% σε συγκεκριμένα προϊόντα τους. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Βρετανία, το Μεξικό και ο Καναδάς, δηλαδή ορισμένοι από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Για σχεδόν 40 ακόμη κράτη, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Νότια Κορέα, ο συντελεστής των νέων δασμών ορίστηκε στο 12,5%. Η ενέργεια και οι πρώτες ύλες αναμένεται να εξαιρεθούν από τον κατάλογο των προϊόντων που επιβαρύνονται. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες αντίστοιχες έρευνες του USTR.
Η νομική βάση των μέτρων
Επιδιώκοντας να αποτρέψει την ακύρωση των νέων δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο, όπως συνέβη με προηγούμενα μέτρα, ο USTR στήριξε την απόφαση σε νόμο του 1974. Η συγκεκριμένη νομική βάση έχει χρησιμοποιηθεί για τη δικαιολόγηση δασμών σε προϊόντα επιμέρους κλάδων, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, ο χαλκός, η ξυλεία που προορίζεται για κατασκευές, τα αυτοκίνητα, τα ανταλλακτικά και τα εξαρτήματά τους. Οι συγκεκριμένοι δασμοί δεν έχουν αμφισβητηθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Είχαν προηγηθεί Βραζιλία και Καναδάς
Πριν από το νέο κύμα μέτρων, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη δασμούς 25% σε μέρος των προϊόντων που εξάγει η Βραζιλία προς τις ΗΠΑ. Τη Δευτέρα, ο Καναδάς βρέθηκε επίσης αντιμέτωπος με επιπρόσθετους δασμούς 50%, οι οποίοι πρόκειται να τεθούν σε ισχύ μέσα σε έναν μήνα.
Αντιδράσεις για τους «αδικαιολόγητους» δασμούς
Οι ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από χώρες που επηρεάζονται από τα νέα μέτρα. Ο υπουργός Εμπορίου της Αυστραλίας, Ντον Φάρελ, χαρακτήρισε τους δασμούς «αδικαιολόγητους», υπογραμμίζοντας ότι είναι ασύμβατοι με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών και θα πρέπει να καταργηθούν.
Η Αυστραλία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ, συμπεριλαμβάνεται στις οικονομίες των οποίων τα προϊόντα επιβαρύνονται με δασμό 12,5%. Ανάλογη ήταν η αντίδραση του πρωθυπουργού της Νέας Ζηλανδίας, Κρίστοφερ Λούξον, ο οποίος χαρακτήρισε τα νέα μέτρα «εξαιρετικά απογοητευτικά».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, υποστήριξε ότι η έρευνα του USTR δεν παρουσίασε ουσιαστικά αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης προϊόντων καταναγκαστικής εργασίας στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Τη λύπη της για την απόφαση των ΗΠΑ εξέφρασε και η κυβέρνηση της Ιαπωνίας.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Μινορού Κίχαρα τόνισε ότι η ιαπωνική βιομηχανία και το εμπόριο λειτουργούν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες. Παράλληλα, εξέφρασε τη δυσαρέσκεια του Τόκιο για την επιβολή δασμών με μοναδική αιτιολογία ότι η χώρα δεν διαθέτει απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων που έχουν παραχθεί με καταναγκαστική εργασία. Οι δασμοί έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και από άλλους εμπορικούς εταίρους της Ουάσιγκτον.
