Μιλούσα τις προάλλες με φίλη βιβλιοπώλισσα, η οποία μου είπε αυτό που ήξερα: Ο μέσος Έλληνας αναγνώστης αν και ακόμη προτιμάει την ξενόγλωσση λογοτεχνία πειραματίζεται σήμερα και με Έλληνες λογοτέχνες. Οι εξαιρέσεις ειπώθηκαν για να επιβεβαιώσουν τον κανόνα: Σταθερή ζήτηση έχουν οι καταξιωμένοι συγγραφείς και εκείνοι –ή μάλλον εκείνες, που τα βιβλία τους καμαρώνουν πρώτα-πρώτα στις λίστες των ευπώλητων. Οπότε το πρώτο πράγμα που ήθελα να εξομολογηθώ στον συγγραφέα της «Επανεκκίνησης» ήταν η οικειότητα που νιώθω όταν διαβάζω μία μυθιστορία γραμμένη εξαρχής στη μητρική μου γλώσσα, όταν δε μεσολαβεί μεταφραστής. Όταν δε η ιστορία περνάει από δρόμους και πλατείες στις οποίες κι η ζωή μου έχει περάσει η οικειότητα γίνεται συγκίνηση. Αυτό ένιωσα διαβάζοντας την «Επανεκκίνηση».
Υπάρχει ιδιαίτερη αξία στο να διαβάζουμε συγγραφείς που γράφουν μέσα από τη γλώσσα, τους κώδικες και τα βιώματα μιας κοινωνίας που γνωρίζουμε. Η οικειότητα αυτή δίνει στη λογοτεχνία ακρίβεια. Αναγνωρίζουμε τόνους, χειρονομίες, σιωπές, κοινωνικές προσδοκίες και μικρές αντιφάσεις που δύσκολα αποδίδονται έξω από το περιβάλλον που τις γέννησε.
Στην «Επανεκκίνηση» η Ελλάδα αποτελεί τον βασικό τόπο της εμπειρίας. Η οικονομική κρίση επηρεάζει τις επιλογές και τις σχέσεις των ηρώων, ενώ οι αναδρομές στις προηγούμενες δεκαετίες και στα παιδικά τους χρόνια δείχνουν πώς διαμορφώθηκαν οι προσδοκίες τους. Η αφήγηση έχει ως κέντρο την Αθήνα, αλλά οι διαδρομές των ηρώων περνούν από τη Νέα Υόρκη, τη Θεσσαλονίκη και τη Νάπολη, καθώς και από ένα καλοκαίρι της δεκαετίας του ’90 στα νησιά του Αιγαίου. Η ελληνική εμπειρία παραμένει το σημείο αναφοράς, χωρίς να γίνεται κλειστός ορίζοντας.
Αυτό είναι, ίσως, το ιδιαίτερο κέρδος από την “εντοπιότητα” ενός συγγραφέα: ένας γνώριμος κόσμος αποκτά μεγαλύτερη καθαρότητα και, μέσα από αυτόν, φωτίζονται οι σχέσεις, η επιθυμία και οι στιγμές στις οποίες μια ζωή αλλάζει κατεύθυνση. Στους Έλληνες συγγραφείς βλέπουμε τη δική μας εμπειρία να επιστρέφει σε εμάς ως λογοτεχνία.
Η «Επανεκκίνηση» μιλά για κάτι που, αργά ή γρήγορα, καλούμαστε όλοι να αντιμετωπίσουμε: αν μπορούμε να ξαναρχίσουμε όταν, όσα θεωρούσαμε σταθερά —μια σχέση, μια ταυτότητα, μια επαγγελματική ή πολιτική βεβαιότητα— έχουν κλονιστεί. Είναι ένα μυθιστόρημα για τον έρωτα και την επιθυμία, αλλά και για την Ελλάδα της κρίσης· για τη σύγκρουση ανάμεσα στον “ορθολογισμό” της οικονομίας και στο χάος των συναισθημάτων. Νομίζω ότι ο αναγνώστης μπορεί να αναγνωρίσει στους ήρωες κάτι από τις δικές του διαψεύσεις, τους συμβιβασμούς και την ανάγκη του να προχωρήσει. Και, κυρίως, να αναρωτηθεί αν μια πραγματική επανεκκίνηση σημαίνει επιστροφή σε όσα χάθηκαν ή το θάρρος να επιθυμήσουμε κάτι διαφορετικό».
Υ.Γ. Συγκινήθηκα με το Shadowplay των Joy Division, που «άκουσα» στο βιβλίο και σας συστήνω ανεπιφύλακτα να ακούσετε την playlist ΕΔΩ που συνοδεύει ως «σάουντρακ» την ιστορία.
Η «Επανεκκίνηση» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Λέμβος και ο πίνακας που κοσμεί το εξώφυλλο είναι έργο του Χάρη Παμφίλη. Άλλα έργα του συγγραφέα: «Ιστορίες 33 1/3 στροφών», (εκδ. ΑΛΛΟΤΡΟΠΟ), «Μεικτή πραγματικότητα» (εκδ. ΛΕΜΒΟΣ)
Ο Νίκος Τράντας ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει μακρά και ποικίλη καριέρα τόσο στον ιδιωτικό όσο και τον δημόσιο τομέα, καθώς και συγγραφικό έργο στις κοινωνικές επιστήμες και τη λογοτεχνία.
