Μιας και σας έφεραν οι άνεμοι σε τούτην εδώ τη γειτονιά, κοπιάστε να σας πω για τον Γιώργο Μπαρτζώκα και τον Εργκίν Άταμαν. Αυτό που έκανε η Άρσεναλ στον τελικό του Champions League, και μας έκανε να ψάχνουμε σαββατιάτικα κολλύριο, όλη τη χρονιά μάλλον, στα απλά μπασκετικά το ονομάζουμε: «Λιμόζ». Ο συγχωρεμένος ο μπαμπάς μου το έλεγε «ταμπούρι», ο Ζοζέ Μουρίνιο «πούλμαν».
Βάζεις με κάποιον τρόπο ένα γκολ, παρκάρεις το κόκκινο λεωφορείο μπροστά στο τέρμα, εκτοξεύεις την μπάλα όσο πιο μακριά γίνεται και κατόπιν παίζεις με τα νεύρα του αντιπάλου, ποντάροντας ότι ο εκνευρισμός του θα τον κρατήσει στο μηδέν ή κάτω από το μηδέν, το αντίθετο του jobo bonito. Οι ουδέτεροι σε βλαστημάνε και σε καταριούνται, αλλά οι ουδέτεροι δεν ψηφίζουν.
Στο τέλος κάνεις το ταμείο, καταθέτεις αίτηση ευρεσιτεχνίας για το ποδόσφαιρο του μισό-μηδέν και για το μπάσκετ του 58-55 και στην ανάγκη το βαφτίζεις «σχολή», για να ακούγεται ωραιότερα στα αφτιά αυτών που επί δύο ώρες θέλουν να ξεριζώσουν τα μάτια τους με πιρούνι. Η σχολή των «dark arts», η επιστήμη της σκοτεινής τέχνης. Καθυστερήσεις, κλωτσοπατινάδα, εξάσκηση στις στημένες φάσεις για να μπει το ρημάδι το ένα γκολ, διαμαρτυρίες, συνωμοσιολογία, μανία καταδίωξης, νοοτροπία πολιορκημένου.
Η αλήθεια φαίνεται στο χειροκρότημα ή στην έλλειψη αυτού. Όταν η Άρσεναλ κατέκτησε τον τίτλο της Premier League, λίγες μέρες νωρίτερα, δεν βρέθηκε ούτε ένας αντίπαλος, μα ούτε ένας, που να τη συγχαρεί δημόσια. Λίγο ακόμη και οι κακομούτσουνοι θα κούρσευαν και την Ευρώπη και μάλιστα μέσα στο σπίτι του Φέρεντς Πούσκας. Που δεν κατέκτησε ποτέ το ποδοσφαιρικό σύμπαν, επειδή αυτό που έπαιζε με τους χορευτές συνοδοιπόρους του στην Εθνική Ουγγαρίας παραήταν «μπονίτο» και ποτισμένο στην αλεγκρία.
Γι’ αυτό σας λέω, «Λιμόζ». Σε ασπρόμαυρη παραλλαγή και με αξάν βόρειου Λονδίνου, να το ακούει ο «Καίσαρ» Μπόζινταρ Μάλκοβιτς και να βγάζει φλύκταινες. Όταν ο «Μπόζα» κληρονόμησε στην πόλη της πορσελάνης σκληρό αλλά άχαρο βιομηχανικό γυαλί, απαρνήθηκε το μπον βιβέρ dna του, αρχειοθέτησε προσωρινά και την κληρονομιά της θεσπέσιας Γιουγκοπλάστικα και έφτιαξε εν έτει 1992 την Άρσεναλ του μπάσκετ.
Εκείνη η Λιμόζ προγραμματίστηκε από τον πολυμήχανο προπονητή της έτσι ώστε να εξαντλεί το χρονόμετρο των 30 δευτερολέπτων, να βρίσκει το «τέλειο» σουτ όταν το ρολόι της επίθεσης πλησίαζε στο μηδέν, να «μικραίνει» τον αγώνα ώστε να τον κάνει όσο πιο σύντομο γινόταν. Και στην άλλη άκρη του γηπέδου έπαιζε ξύλο ανελέητο, ποντάροντας σε ένα απλό θεώρημα: εάν κάνεις σε κάθε φάση τρία φάουλ, οι διαιτητές αποκλείεται να τα σφυρίξουν όλα, οπότε βγαίνεις κερδισμένος.
Ώσπου να αντιληφθεί ο αντίπαλος ότι ο Μάλκοβιτς τού είχε πειράξει το μυαλό, η Λιμόζ απομακρυνόταν προς το ηλιοβασίλεμα με τα κλοπιμαία. Και μετά την απομάκρυνση από το ταμείο, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται και ουδεμία διαμαρτυρία λαμβάνεται υπ’ όψιν.
«Ο θάνατος του μπάσκετ», γράψαμε στο περιοδικό Τρίποντο, όταν είδαμε την κακοποίηση του αθλήματος να γίνεται καθεστώς. Η βγαλμένη από κακιστεία του μπάσκετ Λιμόζ κατέκτησε ευρωπαϊκό τίτλο το 1993 στο Φάληρο (με θύμα, μεταξύ άλλων αποσβολωμένων, τον ΠΑΟΚ) και ο Μάλκοβιτς, ένας Γιουγκοσλάβος που περνιόταν για Γάλλος και που ισορροπούσε επιδέξια στο σχοινάκι του εμπόλεμου τρόμου μεταξύ Σερβίας και Κροατίας, έβγαλε φήμη θαυματοποιού, ικανού να φτιάξει ομελέτα χωρίς αβγά.
Το πρόβλημα γεννήθηκε όταν προσπάθησε να κάνει το ίδιο τρικ σε μία ομάδα που είχε στη μηχανή της τον ιπτάμενο Ντόμινικ Γουίλκινς, έναν άνθρωπο-χαϊλάιτ που δεν είχε καν ακουστά τη λέξη «κατενάτσιο». Ο Παναθηναϊκός του Μπόζινταρ Μάλκοβιτς θριάμβευσε μεν στην Ευρώπη, απέτυχε δε εντός των τειχών, συνεπώς… απέτυχε. Εδώ μίστερ είναι Ελλάντα, δεν είναι παίξε γέλασε να μας πουλάς Ευρώπες, ούτε είναι Αγγλία του Αρτέτα για να ξεγελιούνται οι ιθαγενείς με χάντρες και καθρεφτάκια.
Ο Μάλκοβιτς έγινε ο πρώτος προπονητής στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ που εκπαραθυρώθηκε μολονότι κάτοχος πρόσφατου ευρωπαϊκού τίτλου. Ο πρώτος, αλλά ουχί ο τελευταίος. Ποιος θα είναι ο επόμενος; Ο Εργκίν Άταμαν; Ο Γιώργος Μπαρτζώκας; «Όποιος ρεζιλευτεί στους ελληνικούς τελικούς», είναι η σωστή απάντηση. Το πιάσατε το υπονοούμενο ή να βάλω τις φωνές;
Ξέρω, ξέρω. Ήρθατε για να διαβάσετε για Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό, για Φουρνιέ και Ναν, αλλά σας ζάλισα το κεφάλι με τη Λιμόζ και με την Άρσεναλ. Ήταν κόλπο για να δω αν με προσέχετε, αλλά μείνετε συντονισμένοι, εδώ στο Sportagon και στην αθλητική Popaganda, και δεν θα το μετανιώσετε. Το άδοξο τέλος του Μάλκοβιτς στον Παναθηναϊκό ήταν εξόχως διδακτικό για όσους νομίζουν ότι η σεζόν στο μπάσκετ τελειώνει τον Μάιο. Βάλτε καφέ ή τσιπουράκι και επιστρέφω συντόμως.
