Πώς να σχεδιάσεις χαρτονομίσματα που «φωνάζουν» Ευρώπη
Στα μάτια πολλών πολιτών της, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κάτι περισσότερο από ένα τεχνοκρατικό μπλοκ. Πέρα από την ενότητα της Ευρώπης, συμβολίζει μια κοινή κουλτούρα και τρόπο ζωής.
Στα μάτια των ηγετών της ευρωζώνης, η αναβάθμιση των τραπεζογραμματίων της—τα οποία χρησιμοποιούν 21 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και είναι άνω των 20 ετών—αποτελεί μια ευκαιρία να επιδείξουν εμπιστοσύνη στην ήπειρο.
Copyright: European Central Bank 2026
Τα αρχικά τραπεζογραμμάτια του ευρώ, που κυκλοφόρησαν το 2002 και ανασχεδιάστηκαν το 2013, απεικονίζουν φανταστικές γέφυρες, θύρες και παράθυρα. Τα στοιχεία αυτά επιλέχθηκαν για να συμβολίζουν την διαφάνεια και τη διασύνδεση της Ευρώπης, αλλά και για να αποφευχθεί η εύνοια ή η δυσαρέσκεια απέναντι σε οποιαδήποτε χώρα.
Κάθε ονομαστική αξία παρουσιάζει έναν διαφορετικό ευρωπαϊκό αρχιτεκτονικό ρυθμό, από τον ρομανικό έως το ροκοκό. Ωστόσο, η επιλογή αυτή αποδείχθηκε μάλλον άχρωμη και χωρίς ιδιαίτερη ταυτότητα. Τον μεγαλύτερο ενθουσιασμό προκάλεσε τελικά η ίδια η εισαγωγή του ευρώ.
Copyright: European Central Bank 2026
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η πρόεδρός της, Κριστίν Λαγκάρντ, που αγαπά την κλασική μουσική, θέλουν τα νέα χαρτονομίσματα να αντιπροσωπεύουν περισσότερα. Η Τράπεζα έχει περιορίσει το πεδίο σε δύο θεματικές επιλογές.
Η πρώτη είναι να γοητεύσει τους χρήστες με όμορφα πουλιά και ποτάμια στην μπροστινή όψη των χαρτονομισμάτων, ενώ στην πίσω όψη θα τοποθετηθούν κτήρια που σχεδόν κανείς δεν θα αναγνωρίζει—τα κύρια κτήρια της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του πύργου της ΕΚΤ.
Copyright: European Central Bank 2026
Η άλλη επιλογή είναι μια πιο τολμηρή προσπάθεια ανάδειξης του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Στην μπροστινή όψη θα απεικονίζονται σπουδαίοι επιστήμονες και καλλιτέχνες, όπως η Μαρί Σκλοντόφσκα Κιουρί, που κέρδισε βραβεία Νόμπελ Φυσικής και Χημείας, ή ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, του οποίου η τελευταία συμφωνία ολοκληρώνεται με την «Ωδή στη Χαρά», τον ύμνο της ΕΕ.
Στην πίσω όψη εμφανίζονται καθημερινοί τομείς του πολιτισμού, όπως χορωδίες, βιβλιοθήκες ή πλατείες πόλεων (αν και αυτά δεν είναι αποκλειστικά ευρωπαϊκά).
Copyright: European Central Bank 2026
Με αξιοσημείωτο θάρρος, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζήτησε από το κοινό να εκφράσει τη γνώμη του για δέκα σειρές, κατά γενική ομολογία, καλοσχεδιασμένων προτάσεων.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι Ευρωπαίοι άδραξαν την ευκαιρία για να προτείνουν τις δικές τους εικόνες που, κατά τη γνώμη τους, εκφράζουν πραγματικά την Ευρώπη: εγκαταλελειμμένα συνοριακά φυλάκια, ένα πλαστικό μπουκάλι με το καπάκι μόνιμα προσαρτημένο πάνω του, ή δύο Ιταλούς DJs σε ένα μπαλκόνι, αποκομμένους από τα προβλήματα του κόσμου, να παίζουν μουσική καπνίζοντας και πίνοντας Campari. Μια ακόμη σατιρική πρόταση είναι να τυπωθεί στα χαρτονομίσματα ένα αυτόματο μήνυμα απουσίας: «Επιστρέφω τον Σεπτέμβριο».
Copyright: European Central Bank 2026
Αγαπημένη πρόταση του Economist, πάντως, είναι ένα χαρτονόμισμα με μισή ντουζίνα γνωστά πρόσωπα: όλους τους πρωθυπουργούς της Βρετανίας από το Brexit και μετά.
