Γιατροί μεταμόσχευσαν για πρώτη φορά ωχρά κηλίδα και χάρισαν την όραση σε τυφλή γυναίκα
Μια παγκόσμια πρωτιά στον τομέα της οφθαλμολογικής χειρουργικής πέτυχε η ομάδα της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Μολινέτε στο Τορίνο, πραγματοποιώντας αυτομεταμόσχευση του πρόσθιου τμήματος του ματιού μαζί με την κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς, δηλαδή την ωχρά κηλίδα.
Η πρωτοποριακή επέμβαση έγινε από την ομάδα που διευθύνει ο καθηγητής Μικέλε Ρεϊμπάλντι και επέτρεψε στην 67χρονη Έλενα να αρχίσει να ανακτά την όρασή της έπειτα από περισσότερα από πέντε χρόνια ολοκληρωτικής τύφλωσης. Η γυναίκα είχε χάσει την ικανότητα να βλέπει ύστερα από ένα εξαιρετικά σοβαρό τροχαίο ατύχημα. Ο τραυματισμός είχε προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στο οπτικό νεύρο του αριστερού ματιού. Παρότι οι υπόλοιπες ανατομικές δομές του ματιού είχαν παραμείνει υγιείς, το φως δεν μπορούσε πλέον να μεταδοθεί από τον οφθαλμό προς τον εγκέφαλο.
Διαφορετική ήταν η κατάσταση στο δεξί μάτι. Η Έλενα έπασχε ήδη από ωχροπάθεια, ενώ εξαιτίας του τροχαίου είχαν υποστεί ανεπανόρθωτη βλάβη τόσο ο αμφιβληστροειδής όσο και ο κερατοειδής. Παράλληλα, είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά η περιοχή στην οποία βρίσκονται τα απαραίτητα βλαστοκύτταρα, γεγονός που απέκλειε τη δυνατότητα μιας συμβατικής μεταμόσχευσης κερατοειδούς. Η ασυνήθιστη εικόνα των δύο ματιών οδήγησε τον καθηγητή Ρεϊμπάλντι σε μια πρωτοποριακή ιδέα. Οι γιατροί αποφάσισαν να αξιοποιήσουν τους υγιείς ιστούς του αριστερού ματιού, οι οποίοι δεν μπορούσαν πλέον να προσφέρουν όραση εξαιτίας της βλάβης στο οπτικό νεύρο.
Ένα λειτουργικό μάτι από δύο κατεστραμμένους οφθαλμούς
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης αφαιρέθηκε από το αριστερό μάτι και μεταφέρθηκε στο δεξί ένα ενιαίο ανατομικό τμήμα. Σε αυτό περιλαμβάνονταν ο κερατοειδής, ο σκληρός χιτώνας, ο επιπεφυκότας και, για πρώτη φορά στα χρονικά, η κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς, η ωχρά κηλίδα. Με αυτήν τη «βιολογική μεταφορά», όπως τη χαρακτήρισε το νοσοκομείο, οι γιατροί κατάφεραν ουσιαστικά να δημιουργήσουν έναν λειτουργικό οφθαλμό, συνδυάζοντας τους υγιείς ιστούς από τα δύο σοβαρά κατεστραμμένα μάτια της ασθενούς.
Η μεταμόσχευση του πρόσθιου τμήματος του ματιού είχε πραγματοποιηθεί στο παρελθόν μόνο μία φορά παγκοσμίως, επίσης στο Νοσοκομείο Μολινέτε, από τον καθηγητή Ρεϊμπάλντι και τον καθηγητή Βιντσέντσο Σαρνιτσόλα. Μέχρι τη συγκεκριμένη επέμβαση, ωστόσο, δεν είχε επιτευχθεί μεταφορά και της κεντρικής περιοχής του αμφιβληστροειδούς. Ο Μικέλε Ρεϊμπάλντι, ο οποίος αποφοίτησε από την Κατάνια και εργάστηκε εκεί για πολλά χρόνια, χαρακτήρισε την επέμβαση ένα νέο σύνορο για τη χειρουργική των ματιών. Τόνισε, πάντως, ότι χρειάζεται χρόνος για να διαπιστωθεί σε ποιον βαθμό θα μπορέσει να λειτουργήσει ο μεταμοσχευμένος αμφιβληστροειδής, σημειώνοντας ότι τα πρώτα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά.
Η επέμβαση διήρκεσε σχεδόν έξι ώρες
Η χειρουργική διαδικασία διήρκεσε περίπου έξι ώρες και απαιτούσε τη στενή συνεργασία οφθαλμιάτρων, αναισθησιολόγων, νοσηλευτών και της διοίκησης του νοσοκομείου. Οι μετεγχειρητικοί έλεγχοι επιβεβαίωσαν ότι οι μεταφερθέντες ιστοί ενσωματώθηκαν επιτυχώς, ενώ καταγράφεται σταδιακή λειτουργική αποκατάσταση του ματιού. Οι γιατροί ελπίζουν ότι η βελτίωση θα επιτρέψει στην Έλενα να ανακτήσει μέρος της αυτονομίας της στην καθημερινή ζωή.
Η πιο συγκινητική στιγμή για την ιατρική ομάδα ήρθε όταν η γυναίκα άνοιξε τα μάτια της και κατάφερε να αναγνωρίσει ξανά το πρόσωπο του γιου της, αλλά και την Τζο, τη σκυλίτσα-οδηγό που βρίσκεται σταθερά στο πλευρό της.
All’ospedale Le Molinette di Torino, un intervento unico al mondo che ha consentito a una paziente di 67 anni, cieca da cinque, di tornare a vedere.
#Tg3 pic.twitter.com/w6a8ghpFDE
— Tg3 (@Tg3web) July 27, 2026
Η Τζο παρέμεινε δίπλα της στο νοσοκομείο
Η Έλενα είχε φτάσει στο νοσοκομείο μαζί με την Τζο την σκυλίτσα της, η οποία τη συνόδευε στα χρόνια της τύφλωσης. Αναγνωρίζοντας τη σημασία του δεσμού τους, η διοίκηση του Μολινέτε επέτρεψε στη σκυλίτσα να παραμείνει δίπλα στην ασθενή σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας.
Ο γενικός διευθυντής της Υγειονομικής και Επιστημονικής Πόλης του Τορίνο, Λίβιο Τρανκίντα, χαρακτήρισε την επέμβαση πρωτοφανή και στα όρια του αδύνατου. Παράλληλα, συνεχάρη τους επαγγελματίες υγείας τόσο για την επιστημονική επιτυχία όσο και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις ευαισθησίες της ασθενούς. Υπογράμμισε, επίσης, ότι το επίτευγμα αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη σημασία της δημόσιας υγείας.
Italie. Elena retrouve la vue grâce à une autogreffe: «Je me sens comme un nouveau-né qui apprend à regarder, et c’est magnifique» @repubblica pic.twitter.com/m0FNc5G4Q6
— L’important (@Limportant_fr) July 27, 2026
Η επιβεβαίωση και οι επιστημονικές επιφυλάξεις
Ο Γάλλος καθηγητής Μισέλ Πακ, επικεφαλής οφθαλμολογικού τμήματος στο Εθνικό Νοσοκομείο Quinze-Vingts του Παρισιού και ειδικός στις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, επιβεβαίωσε στο AFP ότι η μεταμόσχευση αποτελεί παγκόσμια πρωτιά.
Το γαλλικό νοσοκομείο επισήμανε, ωστόσο, ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιευθεί επιστημονικά δεδομένα που να έχουν αξιολογηθεί από ανεξάρτητους ειδικούς. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί αντικειμενικά η τεχνική, η δυνατότητα επανάληψής της, τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματά της ή το κατά πόσο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλους ασθενείς.
