Το «τσίκι-τσίκι» του Αλέξη Ακριθάκη δεν είναι τίτλος έργου, αλλά ένας εύστοχος χαρακτηρισμός του τρόπου με τον οποίο δούλευε. Τον όρο καθιέρωσε ο Κώστας Ταχτσής, ο συγγραφέας του «Τρίτου Στεφανιού» και στενός φίλος του ιδιοφυούς καλλιτέχνη.
Στην άγνωστη (ανέκδοτη μέχρι σήμερα) επιστολή-ντοκουμέντο του 1972 από τον Αλέξη Ακριθάκη προς τον Κώστα Ταχτσή, που δημοσιεύεται με αφορμή την αναδρομική έκθεση του καλλιτέχνη στο Μουσείο Μπενάκη, προκύπτει ολόκληρο παρασκήνιο πίσω από τη συνεργασία τους για το εξώφυλλο της διάσημης συλλογής διηγημάτων «Τα ρέστα».
Ο Ακριθάκης, αν και ήταν ένας γλυκός άνθρωπος, εμφανίζεται αδιαπραγμάτευτος ως προς την τέχνη του. Επιδεικνύει δε μια αδιαλλαξία σε ό,τι αφορά τη δουλειά του, γράφοντας στον Ταχτσή, σχετικά με την γραμματοσειρά του εξωφύλλου, ότι «πρέπει απαραιτήτως να είναι τσίκι-τσίκι, αλλιώς δεν θα δέσει με τίποτα».
Μάλιστα, τονίζει στον φίλο του ότι δεν δέχεται καμία μεταβολή αν δεν την κάνει ο ίδιος, ενώ δεν διστάζει να τον προειδοποιήσει: «Φοβάμαι πως θα χαλάσει η δουλειά». Στο τέλος, ο Ακριθάκης αφήνει κάποια περιθώρια συνεννόησης, παραθέτοντας το τηλέφωνο του ατελιέ του με την υπόμνηση «πάντα μετά τις 12 το μεσημέρι».
Τα Ρέστα, του Κώστα Ταχτσή, από τις εκδόσεις Ερμής. Το εξώφυλλο είναι σχεδιασμένο από τον Αλέξη Ακριθάκη.
Ο Κώστας Ταχτσής
Η επιστολή ρίχνει άπλετο φως στη συνεργασία αυτών των δύο σπουδαίων προσωπικοτήτων των ελληνικών γραμμάτων και τεχνών. Πάνω απ’ όλα, όμως, αναδεικνύει τα όρια που συχνά υπάρχουν ανάμεσα στη βαθιά φιλία (απ’ τη μία) και στις απαιτήσεις της τέχνης (απ’ την άλλη).
Ακολουθεί αυτούσια η πολύτιμη επιστολή-ντοκουμέντο, την οποία οποία ο Ακριθάκης έστειλε από το Βερολίνο, σε καρτ ποστάλ σχεδιασμένη από τον ίδιο:
«Κώστα μου Γεια σου
Σήμερα πήρα τα βιβλία – ευχαριστώ – και το γράμμα προς Χ___ (;). Στο υστερόγραφο διάβασα πως υπάρχει πιθανότητα ένας γραφίστας να το διορθώσει – ΑΔΥΝΑΤΟΝ ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΤΙΑΞΗ ΑΥΤΑ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. Είναι δύο διαφορετικοί τύποι του ονόματος από τη λέξη ΡΕΣΤΑ. Για να φτιάξει τη λέξη ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ του λείπουν το Δ,Ι,Γ,Μ, που πρέπει απαραιτήτως να είναι τσίκι-τσίκι. Αλλιώς δεν θα δέσει με τίποτα. Σήμερα ήρθα πρωί στο Ατελιέ για να περιμένω το express εξώφυλλο – Μετά από το υστερόγραφο φοβάμαι πως θα χαλάσει η δουλειά. Προσωπικά δε δέχομαι καμία μεταβολή αν δεν την κάνω ο ίδιος. Γι’ αυτό κι έφτιαξα και τα γράμματα μόνος ώστε να μη τ’ αγγίζει κανένας, να γίνει μόνο η φωτογράφιση – Γεια σου
Αλέξης
Τηλέφωνο ατελιέ 306.88.28 πάντα μετά τις 12 το μεσημέρι.»
Ευχαριστούμε θερμά το Βιβλιοπωλείο Λαβύρινθος, για την ευγενική παραχώρηση αυτής της πολύτιμης ανέκδοτης επιστολής και την άδεια δημοσίευσής της.
