epa12951522 Akylas of Greece performs during the first semi-final of the 70th Eurovision Song Contest (ESC) in Vienna, Austria, 12 May 2026. The second semi-final of the ESC 2026 is scheduled for 14 May. The grand final will take place on 16 May. EPA/HANNIBAL HANSCHKE
Χτες, κάποια στιγμή ανάμεσα σε ένα φαντασμαγορικό λίκνισμα της κάμερας και σε ένα ακόμα «Europe, are you ready?», συνειδητοποίησα ότι παρακολουθούσα τον διαγωνισμό της Eurovision σχεδόν ανόρεκτα. Σαν να ξεφύλλιζα παλιές φωτογραφίες που κυριαρχεί η νοσταλγία, η αμηχανία και μια μόνιμη επίμονη εσωτερική υποσημείωση που ψιθυρίζει πως «κάτι εδώ δεν κολλάει πια». Τα αγαπημένα υλικά του διαγωνισμού, ειδικά των τελευταίων χρόνων, ήταν όλα εδώ, στην θέση τους. Άφθονα φουτουριστικά visuals, CGI, TikTok-ready σκηνοθεσία, λέιζερ, χιλιάδες λέιζερ, παράξενα κοστούμια, χιλιάδες παράξενα κοστούμια, παραφωνίες, χορογραφίες που μοιάζουν να έχουν βγει από horror films και άφθονο, σχεδόν ύποπτα αυθεντικό κέφι.
Ο πρώτος ημιτελικός με τον Ακυλα και το Ferto να κλέβει- τόσο κλισέ και τόσο αληθινό- τις εντυπώσεις, ήταν στο σύνολο του ένα show σχεδόν επιθετικά υπερφορτωμένο. Με τόσο φως, τόσα κοψίματα, και τόση διαρκή υπερδιέγερση που ένιωθες πως η διοργάνωση προσπαθεί απεγνωσμένα να μην αφήσει ούτε μισό δευτερόλεπτο σιωπής. Γιατί στη σιωπή αρχίζει και ακούγεται η πραγματικότητα. Και φέτος- και πάλι- ακουγόταν πολύ δυνατά.
epa12951562 Akylas of Greece performs during the first semi-final of the 70th Eurovision Song Contest (ESC) in Vienna, Austria, 12 May 2026. The second semi-final of the ESC 2026 is scheduled for 14 May. The grand final will take place on 16 May. EPA/HANNIBAL HANSCHKE
Η Eurovision παραμένει ίσως ένα από τα τελευταία διεθνή τηλεοπτικά γεγονότα που εξακολουθούν να προσποιούνται ότι η Ευρώπη είναι ακόμη ένα χαρούμενο project με glitter, ανεμιστήρες και ατελείωτη χαρά αντί για φράχτες, νεκρούς και διπλωματικά non papers. Ένα σόου που μοιάζει να έχει αποδεχτεί πλέον τα σταθερά χιουχαΐσματα στην Ισραηλινή συμμετοχή και τα συνθήματα “Stop the genocide” και “Free Palestine” σαν «αναγκαστική συνήθεια». Μόνο που φέτος μετά από απόφαση των Αυστριακών διοργανωτών ακούστηκαν χωρίς «κάλυμμα», χωρίς τον γνώριμο τηλεοπτικό αποστειρωτήρα προηγούμενων χρόνων. Και έτσι για λίγα δευτερόλεπτα το λαμπερό bubble του διαγωνισμού έμοιαζε να ραγίζει ζωντανά μπροστά μας
Μαζί τους και οι γνώριμες κινήσεις damage control. Απομακρύνσεις θεατών που ύψωσαν φωνή για την γενοκτονία στη Γάζα, επιτήρηση, διαρκής προσπάθεια να διατηρηθεί η ψευδαίσθηση πως «όλα είναι υπό έλεγχο». Μόνο που τίποτα πλέον δεν δείχνει κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό συνήθως αυτό που προσπαθείς να καλύψεις είναι ακριβώς αυτό που φοβάσαι περισσότερο να κοιτάξεις.
Ναι υπήρχε ο γλυκύτατος Ακύλας. Ένα πλάσμα που μοιάζει να ξέφυγε από κάποια παλιότερη, πιο αθώα εκδοχή της τηλεόρασης. Ευγενής, ακομπλεξάριστα enthusiastic, χωρίς εκείνη τη μεταμοντέρνα ειρωνεία που φοράνε πλέον όλοι σαν αλεξίσφαιρο. Τον βλέπεις και νιώθεις ότι όντως αγαπά αυτό που κάνει. Ότι για εκείνον η Eurovision είναι ακόμα γιορτή κι όχι πεδίο επικοινωνιακού πολέμου. Και ίσως γι’ αυτό να λειτουργεί τόσο καθησυχαστικά (ξεγελαστικά). Σαν μια τελευταία υπενθύμιση ότι αυτό το πράγμα κάποτε ήταν απλώς τηλεόραση.
Μόνο που πλέον δεν είναι.
epa12951867 Noam Bettan of Israel performs during the first semi-final of the 70th Eurovision Song Contest (ESC) in Vienna, Austria, 12 May 2026. The second semi-final of the ESC 2026 is scheduled for 14 May. The grand final will take place on 16 May. EPA/HANNIBAL HANSCHKE
Ο φετινός διαγωνισμός έφτασε μέχρι εδώ κουβαλώντας ήδη αποχωρήσεις χωρών, αντιδράσεις, δημόσιες καταγγελίες και μια EBU που συνεχίζει να επαναλαμβάνει σαν εταιρικό mantra ότι «η Eurovision είναι μη πολιτική διοργάνωση» την ώρα δηλαδή που η ίδια την σκηνή την διαψεύδει live. Δεν μπορείς να λες ότι η πολιτική μένει έξω από το contest όταν εκατομμύρια άνθρωποι αντιδρούν για μια σφαγή που μεταδίδεται καθημερινά στα κινητά μας. Δεν γίνεται να αντιμετωπίζεις τις αντιδράσεις σαν «παραφωνία» όταν η ίδια η διοργάνωση έχει μετατραπεί εδώ και καιρό σε πεδίο γεωπολιτικής επιρροής. Και κάπου εκεί έσκασε και το άρθρο των New York Times σαν η τελευταία καρφίτσα σε μια ήδη τεντωμένη φούσκα.
Οι NYT περιγράφουν μια πολυετή, οργανωμένη καμπάνια του ισραηλινού κράτους γύρω από τη Eurovision με κρατική χρηματοδότηση, συντονισμένες digital καμπάνιες, influencers, στοχευμένες διαφημίσεις και στρατηγική κινητοποίηση televoting ως εργαλείο soft power. Και το πραγματικά ενδιαφέρον δεν είναι καν αν «αγοράστηκαν ψήφοι» με τη στενή έννοια. Είναι ότι καταρρέει πλήρως ο μύθος της αθώας pop διοργάνωσης. Η Eurovision παρουσιάζεται πλέον σχεδόν σαν πεδίο δημόσιας διπλωματίας με LED οθόνες. Σαν ένας διαγωνισμός όπου το τραγούδι είναι απλώς το περιτύλιγμα και από κάτω τρέχουν κανονικές κρατικές στρατηγικές επιρροής.
epa12951993 Noam Bettan (L) of Israel celebrates after the first semi-final of the 70th Eurovision Song Contest (ESC) in Vienna, Austria, 12 May 2026. The second semi-final of the ESC 2026 is scheduled for 14 May. The grand final will take place on 16 May. EPA/HANNIBAL HANSCHKE
Ακόμη πιο σουρεαλιστικό; Η επίπληξη της EBU προς τον ισραηλινό broadcaster για τα προωθητικά βίντεο που καλούσαν ανοιχτά το κοινό να ψηφίσει «20 φορές για το Ισραήλ». Η ίδια η διοργάνωση αναγκάστηκε να υπενθυμίσει δημόσια πως τέτοιου τύπου καμπάνιες παραβιάζουν τους κανόνες περί δυσανάλογης προώθησης. Κι κάπου εκεί χάνεται και το τελευταίο ίχνος αφέλειας.
Γιατί βλέπεις έναν οργανισμό που από τη μία πουλάει ουδετερότητα και «unity through music» κι από την άλλη λειτουργεί με όρους damage control. Έναν διαγωνισμό που γίνεται απολιτίκ μόνο όταν τον βολεύει. Που μπορεί να αποκλείσει συμμετοχές για «πολιτικό περιεχόμενο», αλλά ξαφνικά ανακαλύπτει τη θεραπευτική δύναμη της τέχνης όταν πρόκειται για «συμμάχους» και «ισορροπίες»
Και κάπου εκεί εμφανίζεται κι ο άλλος σου εαυτός. Εκείνος που πάντα βρίσκει τρόπο να σου χαλάει την ροή και θέλει να πει τα δικά του. Πόσο μπορείς να ζεις διαρκώς σε κατάσταση πολιτικής και ηθικής εγρήγορσης χωρίς να καταρρεύσεις; Μήπως τελικά κι αυτές οι τρεις ώρες camp ευρωπαϊκής «εκτόνωσης» λειτουργούν σαν ένας μηχανισμός επιβίωσης; Μήπως δεν είναι ντροπή να ψάχνεις λίγο φως μέσα στο σκοτάδι, έστω και αν λαμπυρίζει σαν μεθυσμένη πυγολαμπίδα;
Δεν έκλεισα την τηλεόραση. Ήμουν και εγώ ένας από αυτούς που χάρισαν στην ΕΡΤ κάτι ξεγυρισμένα σαραντάρια τηλεθέασης ενώ ταυτόχρονα έκανα doomscrolling στο X νοιώθοντας ηθικά ανώτερος από τον φιλικό καναπέ που με φιλοξενούσε. Και ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο Eurovision πράγμα από όλα. Να ζεις μέσα στην αντίφαση, να ασφυκτιάς μέσα στην πραγματικότητα και να περιμένεις δαγκώνοντας νύχι τους παρουσιαστές να πουν πως η Ελλάδα πέρασε στον τελικό (θενκ γκόντ το είπαν πρώτα)
