Γιατί τόσο μίσος για το Euphoria;

Υπάρχει μια περίεργη, σχεδόν θεατρική ένταση στον τρόπο που αντιμετωπίζεται το Euphoria τα τελευταία χρόνια. Σαν να υπήρξε μια συλλογική συμφωνία ότι όλοι πρέπει να το ρίξουν από το βάθρο. Κάπου ανάμεσα σε think pieces, tweets και φλογισμένα threads, η σειρά μετατράπηκε από σημείο αναφοράς σε παράδειγμα προς αποφυγή. Και με αυτή την τάση για απόλυτη αποκαθήλωση, έχω την αίσθηση ότι όλη αυτή η οργή στην πραγματικότητα πηγάζει από αλλού. 

Τα βασικά κατηγορητήρια τα ξέρετε ήδη, γιατί έχουν ανακυκλωθεί μέχρι εξάντλησης. Ότι η σειρά είναι υπερβολική και αισθητικοποιημένη σε βαθμό ανευθυνότητας, ότι γκλαμουροποιεί την τοξικότητα αντί να την καταγγέλλει, ότι δεν έχει πλοκή, αλλά μόνο στιλ, ότι ο Sam Levinson γράφει σαν να είναι εγκλωβισμένος στον δικό του ναρκισσισμό. Και, φυσικά, ότι είναι επικίνδυνη για τους νέους, σχεδόν ανήθικη. Οκέι, κάποια από αυτά έχουν κάποια βάση, δεν θα πω όχι, αλλά είναι κυρίως υπερβολικά και αποσυνδεδεμένα από το τι ήταν πάντα αυτή η σειρά.

Το Euphoria δεν έγινε ξαφνικά έτσι, αντιθέτως, παρέμεινε απολύτως πιστό στο DNA του. Μία αφήγηση δηλαδή που δεν ενδιαφέρεται για ρεαλισμό με την παραδοσιακή έννοια, αλλά για την αίσθηση, για την ένταση, για το πώς νιώθεις όταν ενηλικιώνεσαι και όλα είναι είτε το τέλος του κόσμου, είτε η αρχή του. Η μόνη διαφορά που υπάρχει στην τρίτη σεζόν είναι ότι από την εφηβεία οι χαρακτήρες προσγειώθηκαν απότομα στην ενηλικίωση. Η υπερβολή λοιπόν εδώ, είναι κομμάτι της ενήλικης, καπιταλιστικής, σεξιστικής πραγματικότητας.

Από την πρώτη στιγμή η Rue της Zendaya ήταν σαν φωτογραφικό φίλτρο. Σαν ένας παραμορφωτικός καθρέφτης. Ένα παιδί που βλέπει τον κόσμο μέσα από ουσίες, τραύμα και μια μόνιμη αίσθηση ότι δεν ανήκει πουθενά. Και σε αυτή την ιστορία, τα neon φώτα, το slow motion, οι φαντασιακές σεκάνς και η μουσική, δεν ήταν υπερβολή για χάρη της υπερβολής, αλλά ένας τρόπος αφήγησης.

Γιατί λοιπόν ξαφνικά θέλουμε το Euphoria να είναι κάτι άλλο, πιο ηθικό, πιο σωστό, πιο διδακτικό; Από πότε η τηλεόραση έχει υποχρέωση να λειτουργεί σαν manual ζωής; Η πιο ενδιαφέρουσα και ταυτόχρονα πιο άβολη διάσταση αυτής της μαζικής απόρριψης είναι ότι μοιάζει να αγνοεί ένα βασικό σημείο. Ότι η σειρά στην τρίτη σεζόν δεν άλλαξε τα βασικά της συστατικά. Παραμένει μια σειρά που δεν ενδιαφέρεται να είναι ρεαλιστική με τον τρόπο που θα ήθελε ένα παραδοσιακό δράμα. Παραμένει υπερβολική, στιλιζαρισμένη, συναισθηματικά εκρηκτική και εγκλωβισμένη -συνειδητά- μέσα στη ματαιοδοξία της εικόνας, στην αλλοτρίωση που φέρνει ο καπιταλισμός της προσοχής και στο πώς τα social media κατασκευάζουν ταυτότητες. Απλώς εδώ έχει προστεθεί και το εύκολο χρήμα πολύ πιο in your face. Και ξαφνικά κατηγορείται επειδή το κάνει αυτό πολύ καλά.

Όλοι οι χαρακτήρες συνεχίζουν να επιθυμούν να είναι επιθυμητοί και να αυτοκαταστρέφονται μπροστά σε έναν αόρατο καθρέφτη. Η Cassie είναι η ίδια η ιδέα της επιβεβαίωσης που γίνεται εξάρτηση και η σκηνή μετά τον γάμο που σαπίζουν τον Nate στο σπίτι και αυτή κλαίει επειδή καταστράφηκε η μέρα του γάμου της (και όχι επειδή ο άντρας της μπορεί να πεθάνει από το ξύλο), είναι χαρακτηριστική αυτής της εμμονής με την εικόνα της. 

Η Nate συνεχίζει να είναι ένας τοξικός άντρας. Είναι η ενσάρκωση της βίας που γεννά η καταπίεση, απλώς εδώ η καταπίεση δεν προέρχεται από τον πατέρα του, αλλά από την Cassie, με διαφορετικό τρόπο. Η Maddy είναι η προσωποποίηση της δύναμης, η Jules συνεχίζει να ψάχνει τον εαυτό της μέσα από έναν sugar daddy και η Rue συνεχίζει να είναι το breakdown όλων αυτών.

Υπάρχει μια εύκολη κατηγορία που κολλάει πάνω στο Euphoria κάθε φορά που ανεβάζει θερμοκρασία, ότι ο Sam Levinson αντικειμενοποιεί τις γυναίκες, ότι φλερτάρει με την πορνογραφία και ότι τις εκθέτει. Προσωπικά νιώθω ότι αυτή είναι μια ρηχή ανάγνωση, γιατί πιστεύω ότι παρουσιάζει τις γυναίκες ως αντικείμενα, αντιθέτως δείχνει πώς νιώθουν όταν αντιμετωπίζονται ως τέτοια. Η Cassie όμως δεν παρουσιάζεται σεξουαλικά για να την κοιτάξουμε, αλλά για να καταλάβουμε πόσο απελπισμένα θέλει όλοι να την κοιτάνε. Η Maddy δίνει performance εξουσίας και η Rue της Zendaya δεν είναι ποτέ επιθυμητή με την κλασική έννοια, γιατί η ιστορία της δεν έχει καμία σχέση με το male gaze, αλλά με την αποσύνθεση. Αντιθέτως είναι εκείνη που νιώθει σαν έφηβο αγοράκι ανάμεσα σε γυναίκες. 

Οι σεξεργάτριες βιώνουν την ακραία καταπίεση, βία, έλεγχο και κακοποίηση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και εδώ ο Levinson δεν κρύβει τίποτα και δεν μαλακώνει την εικόνα για να γίνει αποδεκτή. Αντιθέτως, τη σπρώχνει στα άκρα για να γίνει άβολη και να ενοχλήσει και αυτή η υπερβολή δεν είναι τυχαία. Λειτουργεί ως το εργαλείο του σοκ, ώστε να νιώσεις πόσο εκτεθειμένες είναι αυτές οι γυναίκες μέσα σε έναν κόσμο που τις αξιολογεί διαρκώς με βάση την εικόνα τους. Αν κάτι λοιπόν αγγίζει τα όρια, δεν είναι το πορνό, αλλά η αλήθεια που δεν μας αφήνει να τη δούμε σαν κάτι εύπεπτο. Αυτό που κουράζει είναι το ότι βλέπουμε κάτι που δεν θέλουμε να παραδεχτούμε, ότι δηλαδή αυτή η υπερβολή είναι απλώς η πραγματικότητα  μεγεθυμένη.

Το internet λατρεύει να δημιουργεί είδωλα και μετά να τα καταστρέφει. Είναι ένας κύκλος σχεδόν τελετουργικός και το Euphoria ήταν τέλειος στόχος. Όμορφο, επιδραστικό, viral, γεμάτο εικόνες που έγιναν aesthetic πρότυπα στο TikTok και το Instagram. Από τη στιγμή λοιπόν που έγινε mainstream, ήταν θέμα χρόνου να γυρίσει το κλίμα, γιατί η υπερέκθεση γεννά αντίδραση. Δεν είναι τυχαίο ότι οι επιθέσεις στον Sam Levinson έχουν έναν τόνο που ξεφεύγει από την καλλιτεχνική αξιολόγηση, αλλά ο Levinson δεν υποσχέθηκε ποτέ ότι η σειρά θα είναι εύκολη, δίκαια ή ισορροπημένη, αντιθέτως υποσχέθηκε ότι θα είναι έντονη και αυτή την υπόσχεση μια χαρά την κράτησε.

Η ειρωνεία είναι ότι μέσα σε όλο αυτό το backlash, χάνεται το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ότι το Euphoria λειτουργεί σχεδόν σαν καθρέφτης του ίδιου του κόσμου που την κατακρίνει. Ένας κόσμος όπου η εικόνα είναι τα πάντα, όπου η υπερβολή είναι το νόμισμα της προσοχής και το δράμα μεγεθύνεται. Οπότε, ίσως το ερώτημα δεν είναι “γιατί τόσο μίσος για το Euphoria;”, αλλά “γιατί μας ενοχλεί τόσο όταν μια σειρά μάς δείχνει, χωρίς φίλτρο, το πώς έχουμε μάθει να ζούμε”;