Επιστήμονες ανακάλυψαν το μυστικό του κελαηδίσματος των πουλιών

Για αιώνες, το κελάηδισμα των πουλιών παρέμενε ένα από τα πιο εντυπωσιακά μυστήρια της φύσης. Τώρα, μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι πίσω από την τεράστια ποικιλία των ήχων τους κρύβεται ένας απλούστερος «κώδικας»: μόλις οκτώ βασικά ηχητικά μοτίβα.

Ερευνητές στη Γαλλία ανέλυσαν περισσότερα από 100.000 κελαηδίσματα από 3.000 είδη πουλιών και διαπίστωσαν ότι, παρά τις τεράστιες διαφορές ανάμεσα στα είδη, όλα βασίζονται σε συνδυασμούς συγκεκριμένων ήχων, τους οποίους οι επιστήμονες ονόμασαν «μοτίβα».

Αυτοί οι βασικοί «δομικοί λίθοι» περιλαμβάνουν τρεις τύπους τριλισμάτων, τρεις τύπους σφυριγμάτων, χαοτικές νότες και αρμονίες. Με αυτούς τους συνδυασμούς, τα πουλιά δημιουργούν τα αμέτρητα κελαηδίσματα που ακούμε σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Το κελάηδισμα των πουλιών θεωρείται μία από τις πιο εξελιγμένες μορφές ηχητικής επικοινωνίας στον φυσικό κόσμο. Ωστόσο, η τεράστια ποικιλία του έκανε μέχρι σήμερα εξαιρετικά δύσκολη τη μελέτη του σε παγκόσμια κλίμακα.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Κεντέν Μπακελέ, υποψήφιο διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Σεντ-Ετιέν στη Γαλλία, χρησιμοποίησε μια παγκόσμια βάση δεδομένων με ηχογραφήσεις που είχαν συγκεντρωθεί από χιλιάδες εθελοντές.

Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, οι επιστήμονες συνέκριναν χιλιάδες κελαηδίσματα μεταξύ διαφορετικών ειδών και εντόπισαν τα κοινά στοιχεία που τα συνδέουν.

Το αποτέλεσμα αποκάλυψε «μια απλότητα που κρύβεται πίσω από τη θεαματική ποικιλία των κελαηδισμάτων των πουλιών».

Το τροπικό πουλί (Javan green magpie) απειλείται με άμεση εξαφάνιση. Φωτογραφία: Chester Zoo

Το περιβάλλον καθορίζει τη «γλώσσα» των πουλιών

Η μελέτη έδειξε ότι το περιβάλλον στο οποίο εξελίχθηκαν τα πουλιά επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν.

Τα είδη που ζουν σε πυκνά τροπικά δάση χρησιμοποιούν συχνότερα απλούστερα ηχητικά μοτίβα, καθώς πρέπει να ξεχωρίζουν μέσα σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο ηχητικό τοπίο γεμάτο ήχους από άλλα ζώα και πυκνή βλάστηση.

Αντίθετα, τα πουλιά που ζουν σε εύκρατες περιοχές τείνουν να αναπτύσσουν πιο σύνθετα κελαηδίσματα, με γρήγορα τριλίσματα και περισσότερες πληροφορίες, καθώς η επικοινωνία τους γίνεται συνήθως σε μικρότερες αποστάσεις.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι πρόκειται για μια εξελικτική ισορροπία: ένα πολύπλοκο κελάηδισμα μπορεί να μεταφέρει περισσότερα μηνύματα, αλλά είναι δυσκολότερο να μεταδοθεί σε ένα περίπλοκο φυσικό περιβάλλον.

Το είδος πουλιού (three-wattled bellbird), των τροπικών δασών της Κεντρικής Αμερικής, του οποίου το κελάηδισμα ακούγεται σε μεγάλες αποστάσεις. Φωτογραφία: Vincent Médoc, ENES Bioacoustics Research Lab

Η ανθρώπινη δραστηριότητα απειλεί τις φυσικές μελωδίες

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ανθρώπινη παρέμβαση αλλάζει τα φυσικά ηχητικά τοπία στα οποία έχουν προσαρμοστεί τα πουλιά.

«Η έρευνα αυτή ανοίγει έναν νέο τρόπο να βλέπουμε τα κελαηδίσματα ως κάτι άμεσα συνδεδεμένο με το περιβάλλον τους», δήλωσε ο Μπακελέ.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μελέτη των βασικών αυτών ηχητικών μοτίβων μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα πουλιά προσαρμόζονται στον αυξανόμενο ανθρώπινο θόρυβο.

Όπως σημειώνουν, η καταστροφή ενός οικοσυστήματος δεν σημαίνει μόνο απώλεια δέντρων και ζώων. Μπορεί να οδηγήσει και στην εξαφάνιση των ήχων που είχαν εξελιχθεί μέσα σε αυτό.

Γιατί η φύση δεν αποτελείται μόνο από εικόνες και οργανισμούς αποτελείται και από ήχους. Και κάθε φορά που ένα περιβάλλον αλλάζει, κινδυνεύει να σιωπήσει ένα μικρό κομμάτι του φυσικού της τραγουδιού.

Το είδος πουλιού (nuthatch) στέκεται πάνω σε ένα δέντρο στη βόρεια Αγγλία. Φωτογραφία: Victoria Gill

Πηγή: BBC