Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, το Β’ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, χωρίς να αναγνωρίσει ελαφρυντικά, επέβαλε συνολική ποινή φυλάκισης 126 ετών και 8 μηνών (εκτιτέα 8 χρόνια για τον καθένα) στους τέσσερις κατηγορούμενους για το Predator -Ταλ Ντίλιαν, Σάρα Χάμου, Γιάννη Λαβράνο και Φέλιξ Μπίτζιο- για τα πλημμελήματα της παράνομης πρόσβασης σε συστήματα πληροφοριών και δεδομένα, της παραβίασης απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικών συνομιλιών και της επέμβασης σε συστήματα αρχειοθέτησης προσωπικών δεδομένων (ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας αν ασκήσουν έφεση). Ταυτόχρονα, έκανε δεκτή την πρόταση του εισαγγελέα να ανοίξει εκ νέου η δικογραφία για νέα αδικήματα -για τους ήδη υπάρχοντες κατηγορουμένους όσο και για νέα πρόσωπα- ανάμεσά τους και για αυτό της κατασκοπίας (άρθρο 148 του Ποινικού Κώδικα).
Η απόφαση χαρακτηρίστηκε ιστορική. Θ’ ανατρέξω σε στίχους του Ελύτη, γιατί υπάρχουν στιγμές που μόνο οι ποιητές μπορούν να συμπυκνώσουν την πραγματικότητα με την απαραίτητη διαύγεια και ακρίβεια: «Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά».
Στην περίπτωση των υποκλοπών, γνωστή και ως «Ελληνικό Watergate» ή «Predator Gate», μια χούφτα πεισματάρηδες δημοσιογράφοι, πάλεψαν μονάχοι για να κρατήσουν την υπόθεση στην επικαιρότητα. Στις αρχές Ιανουαρίου 2022, μόνο δύο μικρά μέσα, ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, ξεκίνησαν τις αποκαλύψεις: το Reporters United με τους δημοσιογράφους Νικόλα Λεοντόπουλο, Θοδωρή Χονδρόγιαννο και Χριστόφορο Κάσδαγλη, και το Inside Story, με τους δημοσιογράφους Ελίζα Τριανταφύλλου και Τάσο Τέλλογλου.
Μέχρι τον Αύγουστο του 2022 και την αποκάλυψη της στοχοποίησης του επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη από ΕΥΠ-Predator, ήταν ουσιαστικά οι μόνες δημοσιογραφικές ομάδες (μαζί με την Εφημερίδα των Συντακτών) που έγραφαν για το σκάνδαλο. Κόντρα σε πανίσχυρους μηχανισμούς εξουσίας. Εν μέσω σιωπής και συγκάλυψης, με την εξαίρεση μιας χούφτας δημόσιων λειτουργών που όπως λέει ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος «έκαναν τη δουλειά τους» – όπως η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα υπό τον κ. Μενουδάκο και η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών υπό τον κ. Ράμμο.
Στις 23 Οκτωβρίου 2023, η τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Αδειλίνη ζήτησε τη διαβίβαση της υπόθεσης από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Αχιλλέα Ζήση. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reporters United, η κ. Αδειλίνη παρενέβη ενώ είχε προηγηθεί έγγραφη παραγγελία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών βάσει της οποίας η ΑΔΑΕ θα προχωρούσε άμεσα σε ελέγχους προκειμένου να διαπιστωθεί (ή να διαψευστεί) ο δεσμός μεταξύ της ΕΥΠ (και της κυβέρνησης) και του Predator.
«Υπήρχε μια δυστοκία από τον κ. Ζήση να συμπεριλάβει όλα μας τα στοιχεία στην έρευνα – και όσα θέλαμε να καταθέσουμε προφορικά και όσα θέλαμε να καταθέσουμε με τη μορφή εγγράφων», λέει σήμερα ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος. Ένιωσε πολύ πιεσμένος, κι αυτό αποτυπώθηκε. «Αναδείχθηκε στη διαδικασία της δίκης ότι όλες οι καταθέσεις των δημοσιογράφων ήταν πάρα πολύ μικρές. Δηλαδή δεν μπορούσαμε να πούμε όλα όσα θέλαμε».
Η υπόθεση έμοιαζε χαμένη όταν στις 30 Ιουλίου 2024 η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου προχώρησε στην αρχειοθέτησή της κρίνοντας ότι «αναντίλεκτα» δεν υπήρξε καμία απολύτως εμπλοκή με το λογισμικό Predator, ή παρόμοιο, από την ΕΥΠ, την ΕΛ.ΑΣ. ή οποιονδήποτε κρατικό λειτουργό, περιορίζοντας τις ποινικές διώξεις μόνο σε ιδιώτες για πλημμελήματα που σχετίζονται με το Predator.
«Πριν τις υποκλοπές, δικάζονταν κλοπή νερού και κατοχή φωτοβολίδας»
Κάπως έτσι, η υπόθεση έφθασε στα χέρια του Β’ Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, που τελικά εξέδωσε απόφαση στις 26 Φεβρουαρίου υιοθετώντας πλήρως την εισαγγελική πρόταση η οποία έκρινε πως η χρήση του Predator ήταν «απολύτως παράνομη» και «απειλή για τον πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος», καθώς έδωσε «εξουσίες σε άτομα που δεν έπρεπε να τις έχουν».
«Την πρώτη ημέρα που πήγαμε με τον Νικόλα Λεοντόπουλο [σσ: ο δημοσιογράφος κατέθεσε ως μάρτυρας], το πινάκιο είχε κλοπή νερού και παράνομη κατοχή φωτοβολίδας», λέει ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος. «Και μετά από αυτά, το μεγαλύτερο σκάνδαλο υποκλοπών στην ιστορία της χώρας που είχε παρακολουθήσεις υπουργών, αξιωματούχων ενόπλων δυνάμεων, οικονομικών παραγόντων. Κι οι άνθρωποι αυτοί κάλεσαν νέους μάρτυρες κι έκαναν 39 δικασίμους – ο αριθμός για το δικαστήριό τους είναι ιστορικός» (Ο δημοσιογράφος κάλυψε όλες τις δικασίμους).
«Ένιωσα συγκίνηση ως δημοσιογράφος αλλά και ως πολίτης», συμπληρώνει. «Θαύμασα το μεγαλείο αυτών των ανθρώπων, πήρα παράδειγμα. Γιατί σήκωσαν στις πλάτες τους κάτι βαρύτερο από αυτό το οποίο η Δικαιοσύνη θεωρητικά τους έχει δώσει να κάνουν… Είχαν στα χέρια τους μόνο κατηγορίες από πλημμελήματα λόγω του πορίσματος της συγκάλυψης της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Και, όχι μόνο απένειμαν δικαιοσύνη για τους τέσσερις αυτούς ιδιώτες -για τους οποίους ισχύει ακόμα το τεκμήριο της αθωότητας αν ασκήσουν έφεση- αλλά παρέπεμψαν την υπόθεση για να διερευνηθούν νέα αδικήματα που φθάνουν μέχρι κακουργήματα όπως η κατασκοπία, η οποία μπορεί να συνεπάγεται κάθειρξη ισόβια. Κι αυτό για κάθε εμπλεκόμενο πρόσωπο, ιδιώτη ή πολιτικό».
«Kαταρχάς θα ήθελα να κρατήσουμε δύο ονόματα: Νικόλαος Ασκιανάκης και Δημήτριος Παυλίδης, ο πρόεδρος και ο εισαγγελέας της έδρας», λέει ο συνιδρυτής του Reporters United Χριστόφορος Κάσδαγλης. «Δύο δικαστικοί που -κόντρα σε όλες τις προβλέψεις και στα εμπόδια που παρεμβάλλονταν συνεχώς στην πορεία- διεξήγαγαν μια υποδειγματική ακροαματική διαδικασία. Έθεσαν τα σωστά ερωτήματα, ξεζούμισαν τους μάρτυρες και έφτασαν την υπόθεση στα απώτατα όρια της φαινομενικά μικρής δικαιοδοσίας τους».
Ο δημοσιογράφος του Reporters United, Θοδωρής Χονδρόγιαννος
«Δικαίωση, ναι – κυρίως όμως αφετηρία για νέες προσπάθειες»
Ήταν μια δικαίωση για τη δημοσιογραφική έρευνα; «Σίγουρα είναι ένα είδος δικαίωσης και για την επίμονη δουλειά που έχουμε κάνει επί τέσσερα χρόνια για τo Predator Gate και σε σχέση με τις αγωγές που μας έχει κάνει ο ανιψιός του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης», απαντά ο Χριστόφορος Κάσδαγλης. «Αλλά δεν το βλέπουμε έτσι. Σκεφτείτε ότι σε μια χώρα όπου λειτουργεί η Δικαιοσύνη, μ’ ένα τέτοιο σκάνδαλο θα είχε πέσει η κυβέρνηση. Εδώ σε εμάς, όμως, παρά τις πρόσκαιρες επιτυχίες γεγονός παραμένει ότι, όπως και σε άλλα θέματα, για παράδειγμα στην τραγωδία των Τεμπών, το καθεστώς κατορθώνει να διαφεύγει του καταλογισμού των ευθυνών του. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι χάρη στις δικαστικές μεθοδεύσεις που επέβαλε η κυβέρνηση, η συγκεκριμένη δίκη αφορούσε απλώς κατηγορίες σε βαθμό πλημμελήματος, ενώ από το εδώλιο των κατηγορουμένων απουσίαζαν τα κυβερνητικά και κρατικά στελέχη που εμπλέκονται ευθέως στο σκάνδαλο».
Υπενθυμίζεται ότι ο τότε γενικός γραμματέας (και ανιψιός) του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης -που είχε μπει στο κάδρο της δημοσιογραφικής έρευνας- είχε καταθέσει αγωγή σε βάρος του Reporters United και της Εφσυν, των ρεπόρτερ Λεοντόπουλου-Χονδρόγιαννου και του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη (πρώτο κοινό θύμα ΕΥΠ-Predator), η οποία απορρίφθηκε για «λόγους ουσίας» – ο κ. Δημητριάδης έχει ασκήσει έφεση. Και δεύτερη αγωγή σε βάρος των ρεπόρτερ του Reporters United Λεοντόπουλου-Χονδρόγιαννου και Χριστόφορου Κάσδαγλη, αλλά και της ΕφΣυν και του ρεπόρτερ Δημήτρη Τερζή – με την ελληνική δικαιοσύνη να δικαιώνει τα ευρήματα του Reporters United. Ο κ. Δημητριάδης έχει ασκήσει έφεση.
«Βλέπουμε πάντως αυτή την ιστορική δικαστική απόφαση περισσότερο ως αφετηρία για νέες προσπάθειες, όσο κι αν η συμβολική σημασία της είναι τεράστια», λέει ο Χριστόφορος Κάσδαγλης. «Εδώ θα ήθελα να προσθέσω ότι παρότι η δίκη αυτή φαινόταν στην αρχή σαν μια στημένη παρωδία, εμείς την πιστέψαμε και αφιερώσαμε πολύ χρόνο, ανθρώπους και κόπο για να την καλύψουμε μεθοδικά. Άλλος ένας λόγος να αισθανόμαστε δικαιωμένοι».
«Το πιο σημαντικό, ότι η απόφαση επανεκκινεί την υπόθεση»
«Πέρα από το βάρος της απόφασης και των θεαματικών ποινών που επιβλήθηκαν, μεγαλύτερη ακόμα σημασία έχει η απόφαση που πήρε το δικαστήριο να διαβιβάσει στον εισαγγελέα Εφετών τα πρακτικά της δίκης, προκειμένου να προβεί σε αξιολόγηση για τη διάπραξη ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών και άλλων προσώπων», λέει επανερχόμενος στη συγκεκριμένη πτυχή για να εξηγήσει τη σημασία της ο Χριστόφορος Κάσδαγλης. «Δεν πρόκειται για μια τυπική εξέλιξη. Τα πρακτικά βρίθουν πληθώρας μαρτυριών και στοιχείων που τεκμηριώνουν ευθύνες πολιτικών και υπηρεσιακών προσώπων τα οποία εμπλέκονται ευθέως στις παρακολουθήσεις. Για να το πω απλά, τεκμηριώνουν τις ευθύνες του Μαξίμου και της ΕΥΠ, καθώς και αποχρώσες ενδείξεις για το γεγονός ότι οι “νόμιμες” συνδέσεις της ΕΥΠ και οι παρακολουθήσεις μέσω του Predator εκπορεύονταν από το ίδιο κέντρο».
Η τωρινή εξέλιξη είναι «καταλυτική, διότι ξανανοίγει τη δικαστική διερεύνηση από την αρχή», συμπληρώνει. «Την επαναφέρει στο σημείο που βρισκόταν προτού ανακοπεί βιαίως εξαιτίας της παρέμβασης της πρώην Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου κ. Γεωργίας Αδειλίνη, που επιχείρησε τον Οκτώβριο του 2023 να κλείσει το κεφάλαιο των κυβερνητικών ευθυνών – και πρόσκαιρα το κατόρθωσε».
«Αν δεν χρησιμοποίησε η κυβέρνηση το Predator, να μας πει ποιος το έκανε»
«Σίγουρα θα επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά διστάζω να πω σε ποιο βαθμό», σχολιάζει ο Χριστόφορος Κάσδαγλης για την απόφαση του δικαστηρίου. «Η κυβέρνηση έχει επιδείξει αξιοσημείωτη αντοχή απέναντι σε θηριώδη σκάνδαλά της όπως το Predator Gate, η τραγωδία των Τεμπών και η συγκάλυψη των ευθυνών της, ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Έχει σημειώσει σημαντικές επιτυχίες στην κατάλυση κάθε έννοιας κράτους δικαίου. Είναι κι η απουσία στιβαρής αντιπολίτευσης επίσης, που δεν βοηθάει».
«Το Εφετείο για το μεγαλύτερο σκάνδαλο υποκλοπών στην ιστορία της χώρας θα γίνει λογικά τους επόμενους μήνες. Το προσεχές δωδεκάμηνο επίσης θα έχουμε εκλογές», επισημαίνει ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος. «Αυτό χρειάζεται διαχείριση από την κυβέρνηση, είναι πλήγμα μεγάλο».
«Και φυσικά» -συνεχίζει- «πρέπει ο κ. Μητσοτάκης να βγει και να εξηγήσει πώς για παράδειγμα ο κ. Λαβράνος, κουμπάρος του πρώην υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Παναγιώτοπουλου, συμμετείχε -όπως αναφέρθηκε στο δικαστήριο- σε ταξίδι στο Ισραήλ μαζί με τον κ. Παναγιώτοπουλο ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η υπόθεση των υποκλοπών. Αυτό είναι ένα μόνο από όσα πρέπει να απαντηθούν».
Στη συνέχεια, θέτει το ερώτημα: «Αν η κυβέρνηση επιμένει ότι δεν έχει σχέση με το Predator -που επιμένει- να μας πει τελικά ποιος το χρησιμοποίησε κατά υπουργών της, κατά της αντιπολίτευσης, κατά αξιωματούχων των ενόπλων δυνάμεων, κατά δικαστικών λειτουργών;»
Μια κυβέρνηση που δεν έχει χρησιμοποιήσει το Predator, δεν θα έπρεπε να έχει σηκώσει και την τελευταία πέτρα για να να εντοπίσει όσους το έκαναν αφού παρακολουθούσαν στελέχη της και ανώτατους δημόσιους λειτουργούς, ρωτώ. «Αυτό λέει η λογική. Εδώ είχαμε παρακολούθηση υπαλλήλων της ΕΥΠ, τουλάχιστον δύο, που κατέθεσαν στο δικαστήριο. Δηλαδή, δύο υπάλληλοι της ΕΥΠ ενώ η υπηρεσία ήταν υπό την εποπτεία του κ. Μητσοτάκη [σσ: τέθηκε μετά τις εκλογές του 2019], δέχονται Predator, και η ΕΥΠ του κ. Μητσοτάκη δεν έκανε ποτέ έρευνα ποιος παρακολουθούσε τα στελέχη της. Κατά τη μία μάρτυρα που κατέθεσε, αυτό δείχνει ότι το Predator ήταν κατ’ εντολή της ΕΥΠ».
Ο δημοσιογράφος του Reporters United, Χριστόφορος Κάσδαγλης
«Παντού υπάρχουν άνθρωποι που σηκώνουν ανάστημα»
Τώρα λοιπόν η υπόθεση ανοίγει ξανά, με θεαματικό τρόπο. «Επειδή ένας πρόεδρος και ένας εισαγγελέας έκαναν τη δουλειά τους σωστά. Τι δύναμη δίνει τελικά η δικαιοσύνη, η δημοσιογραφία και οι ανεξάρτητες αρχές. Γιατί σε αυτή την ιστορία 30-40 άνθρωποι δεν άφησαν την υπόθεση να συγκαλυφθεί», λέει ο Θοδωρής Χονδρόγιαννος.
Ποιο το μήνυμα από τη νίκη αυτή; «Περνάνε απ’ το μυαλό μου διάφορα βαρύγδουπα πράγματα που θα μπορούσα να ξεστομίσω. Τα προσπερνάω», λέει ο Χριστόφορος Κάσδαγλης. «Το μήνυμα που έβγαλα, που βγάλαμε, απ’ αυτή την ιστορία είναι ότι ακόμα κι εκεί που δεν το περιμένεις, παντού υπάρχει κάποια ή κάποιος που αν τους δοθεί η ευκαιρία θα σηκώσουν το ανάστημά τους. Ένας δικαστής κι ένας εισαγγελέας εδώ, μια δημόσια λειτουργός που θέλει απλώς να κάνει σωστά τη δουλειά της εκεί, ένας υπάλληλος πιο πέρα που δεν αντέχει να βλέπει τα αίσχη γύρω του και αποφασίζει να ψιθυρίσει σε έναν πεισματάρη δημοσιογράφο την αλήθεια του, έστω και ανωνύμως».
Η υπογράφουσα είναι και μέλος του Reporters United.
