Η εικαστική σκηνή της γηραιάς ηπείρου προετοιμάζεται για μια χρονιά γεμάτη ένταση, ιστορικές αναδρομές και πρωτοποριακές ματιές. Από τη λάμψη του χρυσού στις ηλιόλουστες εκτάσεις του Βαν Γκογκ, μέχρι τη μεταφυσική σιωπή των χρωματικών πεδίων του Ρόθκο στη Φλωρεντία, οι φετινές εκθέσεις υπόσχονται μία βαθιά βουτιά στην εξέλιξη της τέχνης.
Ο προγραμματισμός του 2026 φέρνει στο προσκήνιο τόσο τους «γίγαντες» του κανόνα της ιστορίας της τέχνης, όσο και σύγχρονες φωνές που επαναπροσδιορίζουν τα κοινωνικά και πολιτικά μας όρια.
Eva Jospin: Grottesco
Grand Palais (Galeries Nationales), Παρίσι, 10 Δεκεμβρίου 2025 – 17 Μαΐου 2026
Η Eva Jospin έχει την ιδιότητα να μεταμορφώνει ένα ταπεινό υλικό, το βιομηχανικό χαρτόνι, σε δαιδαλώδη δάση και αρχιτεκτονικά φαντάσματα που μοιάζουν σαν να βγήκαν από παραμύθι. Στη νέα της μεγάλη έκθεση με τίτλο «Grottesco», η Γαλλίδα καλλιτέχνις προσκαλεί το κοινό σε μια περιπλάνηση ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό, αντλώντας έμπνευση από την παράδοση των «grottos» (σπηλαίων) και των διακοσμητικών κτισμάτων των αναγεννησιακών κήπων. Η έκθεση αναπτύσσεται ως μια εμβυθιστική εμπειρία, όπου τα ανάγλυφα έργα δημιουργούν οφθαλμαπάτες βάθους και πολυπλοκότητας. Μέσα από λεπτομερή γλυπτά που θυμίζουν απολιθωμένα φυτά ή αρχαία ερείπια, η Jospin μετατρέπει τις αίθουσες του Grand Palais σε έναν χώρο στοχασμού, όπου η χειροτεχνική ακρίβεια συναντά το μυστικισμό της φύσης. Περισσότερα ΕΔΩ.
View of the Eva Jospin exhibition at the Palais des Papes in Avignon in 2025. (BENOIT FOUGEIROL)
Paul Cézanne: Η ώριμη δύναμη
Fondation Beyeler, Βασιλεία, 25 Ιανουαρίου – 25 Μαΐου
Παρά την πανταχού παρουσία του στα εγχειρίδια τέχνης, ο Σεζάν συνεχίζει να αποκαλύπτει νέες πτυχές του. Μετά τις πρόσφατες μεγάλες εκθέσεις στην Tate Modern, αλλά και την Aix-en-Provence, το Fondation Beyeler εστιάζει στην τελική και πιο δυναμική περίοδο του Γάλλου πρωτοπόρου. Με περίπου 80 έργα (λάδια και ακουαρέλες), η έκθεση επικεντρώνεται στη δημιουργική του κορύφωση στο εργαστήριο του γαλλικού Νότου, εκεί όπου το βουνό Montagne Sainte-Victoire μετατράπηκε σε παγκόσμιο σύμβολο του Μοντερνισμού. Περισσότερα: ΕΔΩ
Paul Cézanne, La Montagne Sainte-Victoire vue des Lauves ( 1902–06). Private Collection.
Κίτρινο: Το φως του Βαν Γκογκ και η εποχή του
Μουσείο Van Gogh, Άμστερνταμ, 13 Φεβρουαρίου – 17 Μαΐου
Το κίτρινο δεν ήταν απλώς μία χρωματική επιλογή για τον Βαν Γκογκ, αλλά ένας σύμβολο εσωτερικού φωτός. Η έκθεση ξεκινά από τα θρυλικά «Ηλιοτρόπια» και επεκτείνεται στην αισθητική του τέλους του 19ου αιώνα, εξετάζοντας πώς το χρώμα αυτό επηρέασε τη μόδα, τη λογοτεχνία (από τον Όσκαρ Ουάιλντ μέχρι την Σάρλοτ Πέρκινς Γκίλμαν) και τη μουσική. Το ταξίδι ολοκληρώνεται στο σήμερα με μία ειδική εγκατάσταση φωτός από τον Olafur Eliasson. Περισσότερα ΕΔΩ.
Vincent van Gogh, Sunflowers (1889). Collection of the Van Gogh Museum, Amsterdam.
Danh Vo: Μια εννοιολογική Οδύσσεια
Stedelijk Museum, Άμστερνταμ 14 Φεβρουαρίου – 2 Αυγούστου
Επιστρέφοντας εκεί όπου έκανε μία από τις πρώτες του σόλο εμφανίσεις το 2008, ο Danh Vo παρουσιάζει μία πολυεπίπεδη έκθεση που συνδέει το προσωπικό βίωμα με την παγκόσμια ιστορία. Με καταγωγή από το Βιετνάμ και ζωή μοιρασμένη μεταξύ Δανίας, Γερμανίας και Μεξικού, ο Vo χρησιμοποιεί αρχειακά υλικά και θραύσματα (όπως το εμβληματικό «We the People») για να μιλήσει για τη θρησκεία, την ελευθερία και τον ερωτισμό. Περισσότερα ΕΔΩ.
Photo courtesy of the Stedelijk Museum.
Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι: Η γέννηση μιας ταυτότητας
Kunstmuseum Basel, Βασιλεία 7 Μαρτίου – 2 Αυγούστου
Μία ιστορική έρευνα για το πώς η τέχνη αποτύπωσε την ανάδυση της ομοφυλοφιλικής ταυτότητας από τα μέσα του 19ου αιώνα, έως την άνοδο του ναζισμού. Μέσα από 100 περίπου έργα (πίνακες, φωτογραφίες, γλυπτά), η έκθεση αναδεικνύει τη μποέμικη ζωή των πόλεων και φέρνει στο φως παραγνωρισμένους καλλιτέχνες όπως η Romaine Brooks και ο Gerda Wegener, ιχνηλατώντας μία διαδρομή από την ελευθερία στην καταστολή. Περισσότερα ΕΔΩ.
L’après-midi, David Paynter (1900–1975). Photo courtesy of the Brighton & Hove Museums
Ο Rothko στη Φλωρεντία: Μια πνευματική συνάντηση
Palazzo Strozzi, Φλωρεντία 14 Μαρτίου – 23 Αυγούστου
Η σχέση του Mark Rothko με την Αναγέννηση και την αρχιτεκτονική της Φλωρεντίας υπήρξε καθοριστική. Σε επιμέλεια του γιου του, Christopher Rothko, η έκθεση αυτή παρουσιάζει πάνω από 70 έργα, που δείχνουν πώς η ιταλική παράδοση και το θείο μεταφράστηκαν στα απόκοσμα «χρωματικά πεδία» του. Η εμπειρία επεκτείνεται με παράλληλα δρώμενα στο Museo di San Marco και στη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη, τιμώντας τα μέρη που ενέπνευσαν τον καλλιτέχνη. Περισσότερα ΕΔΩ.
Mark Rothko, No. 3/No. 13, 1949 © Digital Image, The Museum of Modern Art, New York / Scala, Firenze © 1998 by Kate Rothko Prizel and Christopher Rothko / Artists Rights Society (ARS), New York / SIAE, Roma
Simon Fujiwara: Ένας κόσμος αντιφάσεων
Mudam, Λουξεμβούργο 20 Μαρτίου – 23 Αυγούστου
Εμπνευσμένος από το «Aladdin», ο Fujiwara στήνει μια έκθεση-ταξίδι που εξετάζει τη σύγχρονη εμμονή με την εικόνα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μέσα από τον χαρακτήρα «Who the Bær» και έργα όπως το «Hope House» (μια ανακατασκευή του σπιτιού της Άννας Φρανκ), ο καλλιτέχνης αναλύει πώς καταναλώνουμε το ιστορικό τραύμα και την προσωπική εμπειρία στον ψηφιακό αιώνα. Περισσότερα ΕΔΩ.
Simon Fujiwara, Likeness (2018). Exhibition view, Simon Fujiwara, “Hope House,” Blaffer Art Museum at the University of Houston, Texas, 2020-21. Photo: © Sean Fleming
Henri Matisse: Τα τελευταία χρόνια (1941-1954)
Grand Palais, Παρίσι 24 Μαρτίου – 26 Ιουλίου
Όταν η ασθένεια τον περιόρισε σε αναπηρικό αμαξίδιο, ο Ματίς δεν σταμάτησε, αλλά επανεπινόησε τον εαυτό του. Η έκθεση στο Grand Palais συγκεντρώνει 230 έργα από την τελευταία του περίοδο, εστιάζοντας στα διάσημα κολάζ (cut-outs) που έφεραν μία νέα πνοή στην τέχνη του. Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζουν τα «Nus bleus» και το βιβλίο «Jazz», αποδεικνύοντας ότι η ζωγραφική παρέμεινε ο πυρήνας της αναζήτησής του μέχρι το τέλος. Περισσότερα ΕΔΩ.
Henri Matisse, Nu bleu II, 1952 / MNAM – Centre Pompidou, MNAM-CCI.
Maria Lassnig & Edvard Munch: Η ροή της ζωής
Hamburger Kunsthalle, Αμβούργο 27 Μαρτίου – 30 Αυγούστου
Δύο καλλιτέχνες που τους χωρίζουν δεκαετίες αλλά τους ενώνει η εσωτερική αγωνία. Ο Munch με την υπαρξιακή μοναξιά και η Lassnig με τη «συνείδηση του σώματος», συναντιούνται σε μια έκθεση που διερευνά τον αδιαχώριστο δεσμό τέχνης και βιογραφίας. Και οι δύο χρησιμοποίησαν το χρώμα όχι για να αναπαραστήσουν την πραγματικότητα, αλλά για να εκφράσουν την ωμή αίσθηση του να είσαι ζωντανός. Περισσότερα ΕΔΩ.
Maria Lassnig, Married Couple (2001). Photo: Hamburger Kunsthalle
Lee Miller: Πέρα από τον φακό
Musée d’Art Moderne, Παρίσι 3 Απριλίου – 26 Ιουλίου
Η Miller ξεκίνησε ως μοντέλο, έγινε σουρεαλίστρια φωτογράφος και κατέληξε πολεμική ανταποκρίτρια. Αυτή η αναδρομική έκθεση παρουσιάζει το εύρος της καριέρας της, από τις συνεργασίες με τον Man Ray, μέχρι τις συγκλονιστικές εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, σπάζοντας τα έμφυλα στερεότυπα μιας ολόκληρης εποχής. Περισσότερα ΕΔΩ.
Man Ray, Roland Penrose, Adrienne Fidelin, Picasso and Dora Maar , 1937. Photo: © Lee Miller Archives, England 2025. All rights reserved. leemiller.co.uk
Βασίλισσα Ελισάβετ Β’: Η Ιστορία μέσα από το στυλ
King’s Gallery, Λονδίνο 10 Απριλίου – 18 Οκτωβρίου 2026
Μια διαφορετική ματιά στη μακροβιότερη μονάρχη της Βρετανίας. Μέσα από 200 ενδύματα, η έκθεση εξετάζει πώς η Ελισάβετ χρησιμοποίησε τη μόδα ως διπλωματικό εργαλείο και σύμβολο σταθερότητας. Σύγχρονοι σχεδιαστές συνεισφέρουν στη συζήτηση, αναλύοντας την κληρονομιά της αυτοσυγκράτησης και του συμβολισμού που χαρακτήριζε την γκαρνταρόμπα της. Περισσότερα ΕΔΩ.
Left: Bridesmaid’s Dress, Edward Molyneux. Right: Queen Elizabeth II when Princess Elizabeth of York, Elliott & Fry, 1934.Bridesmaid dress photographer: Jon Stokes
Left: Princess Elizabeth’s Wedding Dress, Norman Hartnell, 1947. Right: The Queen’s Coronation Dress, Norman Hartnell, 1953.
Cao Fei: Dash
Fondazione Prada, Μιλάνο 9 Απριλίου – 28 Σεπτεμβρίου
Η Κινέζα καλλιτέχνις Cao Fei στρέφει το βλέμμα της στην «έξυπνη γεωργία» και την αλληλεπίδραση των αλγορίθμων με τη γη. Η έκθεση “Dash” είναι το αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας πάνω στις αντιφάσεις της καινοτομίας και το χάσμα ανάμεσα στην τεχνολογική φιλοδοξία και την κοινωνική πραγματικότητα στις αγροτικές περιοχές της Ασίας. Περισσότερα ΕΔΩ.
Cao Fei Dash (2026). Courtesy of the artist, Vitamin Creative Space and Sprüth Magers.
Helen Frankenthaler: Η κυριαρχία του χρώματος
Kunstmuseum Basel, Βασιλεία 18 Απριλίου – 23 Αυγούστου
Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή παρουσίαση της Frankenthaler αναδεικνύει την πρωτοποριακή τεχνική “soak-stain”, όπου το αραιωμένο χρώμα γινόταν ένα με τον καμβά. Η έκθεση αναδεικνύει πώς η καλλιτέχνις γεφύρωσε τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό με τη ζωγραφική των χρωματικών πεδίων, ενώ παράλληλα εξετάζει τις επιρροές της από κλασικούς δασκάλους όπως ο Τιτσιάνο και ο Μονέ. Περισσότερα ΕΔΩ.
Helen Frankenthaler, Flood (1967). Photo: Scala.
Με πληροφορίες από το Artnet.
