Tech neck, ρυτίδες και θολή όραση: Μήπως το κινητό αλλάζει όντως το σώμα σου;

Όταν ανησυχούμε για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο χρόνος μπροστά στις οθόνες πάνω μας, τείνουμε να εστιάζουμε στο μυαλό.

Η επιστήμη δείχνει ότι το τηλέφωνό σας και οι ψηφιακοί του σύντροφοι μπορεί να αλλάζουν το σχήμα του λαιμού σας, να βλάπτουν την όρασή σας, να επηρεάζουν τις κινητικές σας δεξιότητες και να μειώνουν τη μυϊκή σας δύναμη. Οι άνθρωποι ανησυχούν επίσης ότι η τεχνολογικά καθοδηγούμενη ζωή μάς προκαλεί περισσότερες ρυτίδες. Και ορισμένα από αυτά τα σωματικά προβλήματα θα μπορούσαν με τη σειρά τους να οδηγήσουν σε γνωστική έκπτωση ή άλλα πιο σοβαρά προβλήματα.

Όμως μην πανικοβάλλεστε, αν δεν θέλετε η τεχνολογία να καταστρέψει το σώμα σας, υπάρχουν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε.

Τώρα με βλέπεις, τώρα δεν με βλέπεις

Τα ποσοστά μυωπίας έχουν εκτοξευτεί επί δεκαετίες. Αν σκεφτείτε τι έχει αλλάξει, είναι εύκολο να κατηγορήσετε την τεχνολογία.

Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά όχι με τον τρόπο που ίσως φαντάζεστε, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Μούτι, καθηγητή οπτομετρίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο στις ΗΠΑ.

«Κάναμε μια διαχρονική μελέτη άνω των 20 ετών για την ανάπτυξη των ματιών των παιδιών, εξετάζοντας τους παράγοντες κινδύνου για την έναρξη και την εξέλιξη της μυωπίας», λέει ο Μούτι. Ένα βασικό ερώτημα ήταν αν υπάρχει σύνδεση μεταξύ μυωπίας και «εργασίας σε κοντινή απόσταση», δηλαδή εργασιών που σας κρατούν συγκεντρωμένους σε κάτι κοντά στο πρόσωπό σας, όπως ένα τηλέφωνο. «Η απάντηση ήταν “όχι ακριβώς”», λέει.

Αλλά η μελέτη αποκάλυψε κάτι άλλο: ο χρόνος που περνάτε σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να έχει προστατευτική δράση. «Η ιδέα είναι ότι το έντονο φως του εξωτερικού χώρου διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή», λέει ο Μούτι, και φαίνεται ότι αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο που αναπτύσσονται τα μάτια σας.

Η τεχνολογία είναι μέρος μιας παγκόσμιας στροφής προς το να περνάμε περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους. Υπό αυτή την έννοια, ο Μούτι πιστεύει ότι οι συσκευές σας μπορεί να έχουν έμμεση αρνητική επίδραση στα μάτια σας.

Η λύση εδώ είναι απλή, λέει ο Μούτι – απλά πρέπει να περνάτε περισσότερο χρόνο έξω. Δεν είναι καλό μόνο για τα μάτια σας, αλλά μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να κοιμάστε καλύτερα. Απλώς φροντίστε να φοράτε αντηλιακό και γυαλιά ηλίου για να αποφύγετε τις βλαβερές συνέπειες της ηλιοφάνειας.

Τι κάνει το κεφάλι σας αυτήν τη στιγμή;

Αν διαβάζετε αυτό το άρθρο σε τηλέφωνο, είναι πιθανό να γέρνετε το κεφάλι σας προς τα κάτω για να κοιτάτε την οθόνη.

Αυτή η κεφαλική στάση μπορεί να ασκήσει πίεση έως και 27 κιλά στον λαιμό σας. Με τον καιρό, αυτό μπορεί να βλάψει τους δίσκους της σπονδυλικής σας στήλης, να προκαλέσει εκφυλισμό των αρθρώσεων και των μυών, και να μειώσει μέχρι την πνευμονική σας χωρητικότητα. Έχει μάλιστα κι ένα παρατσούκλι: «λαιμός τεχνολογίας» (tech neck).

Μπορεί επίσης να αλλάξει μόνιμα την εμφάνιση του σώματός σας.

Ειδικές ασκήσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διόρθωση του προβλήματος, με την έγκριση γιατρού. Αλλά υπάρχουν απλούστερες αλλαγές που μπορείτε να κάνετε αμέσως: σηκώστε το τηλέφωνό σας ψηλότερα.

Τοποθετήστε την οθόνη στο ύψος των ματιών, κατά προτίμηση σε απόσταση περίπου ενός μέτρου από το πρόσωπό σας. Η ίδια συμβουλή ισχύει και για τις οθόνες υπολογιστών. Ορισμένοι ειδικοί λένε ότι τα διαλείμματα από τις οθόνες μπορούν να βοηθήσουν. Δοκιμάστε ένα διάλειμμα 20 λεπτών κάθε μισή ώρα.

Ερεθισμένο δέρμα και ρυτιδωμένος λαιμός;

Πρόσφατα έχει εμφανιστεί μια νέα ανησυχία: προκαλεί ο «λαιμός τεχνολογίας» ρυτίδες στο λαιμό;

«Έχει λογική, θεωρητικά», λέει η Justine Hextall, σύμβουλος δερματολόγος και μέλος του Βασιλικού Κολλεγίου Ιατρών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση προκαλεί ρυτίδες, οπότε το να σκύβετε συνεχώς μπροστά και να διπλώνετε το λαιμό σας θα μπορούσε να είναι πρόβλημα, λέει.

Αλλά δεν υπάρχουν καλές μελέτες που να αποδεικνύουν τη σύνδεση, λέει η Hextall. Συμβουλεύει να μην αγοράζετε ειδικά προϊόντα περιποίησης για τον «λαιμό τεχνολογίας» που εμφανίζονται στο διαδίκτυο.

Ωστόσο, υπάρχουν άλλα δερματικά προβλήματα για τα οποία πρέπει να ανησυχείτε, ιδιαίτερα για τους λάτρεις των έξυπνων ρολογιών που δεν τα βγάζουν ποτέ.

«Ένα σκοτεινό, υγρό περιβάλλον [όπως η περιοχή κάτω από το ρολόι σας] είναι ιδανικό για τον πολλαπλασιασμό ζυμομυκήτων, οπότε μπορεί να εμφανιστεί ερεθισμός ή ακόμα και έκζεμα, λέει. Και επειδή αυτό μπορεί να βλάψει τον δερματικό φραγμό», η Hextall λέει ότι θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε ευαισθησίες σε ορισμένα συστατικά των τεχνολογικών προϊόντων, όπως νικέλιο, καουτσούκ, λάτεξ και μια ομάδα χημικών ουσιών που ονομάζονται ακρυλικά.

Η λύση εδώ είναι απλή: βγάζετε το έξυπνο ρολόι σας πιο συχνά και πλένετε το δέρμα σας. Συνιστά επίσης να φοράτε μια προστατευτική κρέμα αν πρόκειται να έχετε το ρολόι σας όλη την ημέρα.

Αδύναμα χέρια

Η δύναμη λαβής αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως βασικός δείκτης για τη συνολική σας υγεία.

Μία μελέτη διαπίστωσε ότι προβλέπει τον πρόωρο θάνατο καλύτερα από την αρτηριακή πίεση. Και η δύναμη λαβής μειώνεται σε πολλές χώρες, ειδικά μεταξύ των νεότερων ατόμων.

«Η μείωση μεταξύ γενεών δεν αφορά απλώς τα αδύναμα χέρια, μπορεί να είναι ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για τη μελλοντική υγεία των νεότερων ηλικιακών ομάδων», λέει ο Johannes Beller, καθηγητής ιατρικής κοινωνιολογίας στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Lausitz στη Γερμανία.

«Υπάρχει μια βάσιμη υπόθεση ότι η στροφή προς την εργασία με υπολογιστές, καθιστική εργασία, συμβάλλει στη μείωση της φυσικής κατάστασης», και είναι εύλογο ότι αυτό θα επηρέαζε και τη δύναμη λαβής.

Θα πρέπει να μπορείτε να σφίξετε μια μπάλα του τένις όσο πιο δυνατά μπορείτε και να την κρατήσετε για 15-30 δευτερόλεπτα. Αλλά αυτό αφορά κάτι περισσότερο από τη λαβή, αφορά επίσης τη βελτίωση της συνολικής σας φυσικής κατάστασης. Με άλλα λόγια, πηγαίνετε γυμναστήριο.

Συντονισμός χεριού-ματιού

Φαίνεται ότι η τεχνολογία επηρεάζει και τις κινητικές δεξιότητες, ικανότητες που συνδέουν το μυαλό και το σώμα για ακριβείς κινήσεις.

Θα μπορούσε να σας κάνει καλύτερους σε πράγματα όπως το κλικ και το σάρωση (swipe), λέει ο Sebastian Suggate, καθηγητής αναπτυξιακής ψυχολογίας και εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ στη Γερμανία. «Αλλά αν κοιτάξετε την ευρύτερη ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων, ιδιαίτερα την ανάπτυξη λεπτών κινητικών δεξιοτήτων, οι ενδείξεις συγκλίνουν σε μια αρνητική επίδραση».

Γνωρίζουμε πολλά περισσότερα για τις επιπτώσεις στα παιδιά παρά στους ενήλικες. Έρευνα του Suggate δείχνει μια συσχέτιση μεταξύ περισσότερου χρόνου στην οθόνη και χειρότερων κινητικών δεξιοτήτων.

Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό γιατί υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των κινητικών δεξιοτήτων και της γνωστικής και ακαδημαϊκής ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους.

Η συμβουλή του δεν είναι να πανικοβληθείτε ή να απαγορεύσετε τις οθόνες. Αντίθετα, εισάγετε συνειδητά πρακτικές δραστηριότητες στην καθημερινή ζωή.

Οι συνεχείς πρακτικές εργασίες όπως η προετοιμασία ενός γεύματος ή οι χειροτεχνίες (physical arts and crafts) μπορούν να βοηθήσουν. Ο Suggate ασχολείται με την ξυλουργική, αλλά θα μπορούσατε να μάθετε ένα μουσικό όργανο ή ακόμα και απλά να γράφετε στο χέρι.

«Δεν είναι το τέλος του κόσμου. Αυτές είναι διακριτικές επιπτώσεις», λέει ο Suggate. «Αλλά ακόμα κι αν οι επιπτώσεις είναι μέτριες έως μικρές σε ατομικό επίπεδο, συλλογικά, σε όλες τις γενιές, μιλάμε για μια πιθανή “χαζομάρα” της κοινωνίας και μια αδυναμία σκέψης στην πραγματικότητα, επειδή τα χέρια είναι ένα τόσο κεντρικό σημείο επαφής που έχουμε με τον κόσμο».

Πηγή: BBC