Θέλω να ξεκινήσω με την εξομολόγηση ότι γενικά ξεροσταλιάζω για τον Leo Woodall, τον πρωταγωνιστή της σειράς Vladimir στο Netflix, και λατρεύω τη Rachel Weisz. Επιπλέον, τα erotic desire novels είναι ένα από τα guilty pleasures μου. Οπότε έχουμε τρία θετικά με το «καλημέρα σας».
Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι τρία στοιχεία που θα ισοπεδώσουν τα πάντα στο πέρασμά τους, γι’ αυτό και θα είμαι όσο πιο αντικειμενική μπορώ για τα οκτώ τριαντάλεπτα επεισόδια που κυλάνε σαν γάργαρο νεράκι. Το Vladimir ξεκινάει σαν κουτσομπολιό σε πανεπιστημιακό διάδρομο και καταλήγει σαν ψυχολογικό θρίλερ με χιούμορ, λογοτεχνικές αναφορές και μία ηρωίδα που τα κάνει όλα λάθος, αλλά με τόσο στυλ που δεν μπορείς να πάρεις τα μάτια σου από πάνω της. Έχει και πόθο και πάθος (αν και δεν είναι αυτό το βασικό θέμα), περισσότερο σαν κερασάκι στην τούρτα. Δεν είναι κάποιο αριστούργημα η σειρά, σίγουρα όμως είναι από εκείνες που σε κάνουν να χαμογελάς τρώγοντας τζανκ φουντ και να λες: «Αχ, περνάω υπέροχα».
Βασισμένη στο μυθιστόρημα της Julia May Jonas (η οποία έγραψε και τη σειρά και έκανε την παραγωγή), ξεκινάει με μία σκηνή που σε κάνει να σηκώσεις το φρύδι. Η ηρωίδα, μία ανώνυμη καθηγήτρια λογοτεχνίας που εδώ ονομάζεται απλώς M., μιλάει κατευθείαν στην κάμερα (κάτι που προσωπικά με ενοχλεί αλλά περιέργως εδώ το βρίσκω απαραίτητο και απολαυστικό) για το πώς η ζωή της έχει αρχίσει να χάνει την ισχύ της. Η κόρη της δεν τη χρειάζεται, οι φοιτητές της τη βρίσκουν ντεμοντέ και, το χειρότερο απ’ όλα, πιστεύει ότι ίσως να μην προκαλέσει ποτέ ξανά μία αυθόρμητη στύση σε κάποιον. Ναι, είναι δραματικό για μία γυναίκα στα 40+ της (ακόμη κι αν ακούγεται σαν αστείο εκ πρώτης).
Και μπορεί η Rachel Weisz να είναι υπερβολικά εντυπωσιακή για να βοηθήσει πραγματικά αυτή την αίσθηση «αορατότητας», αλλά ως γυναίκα ξέρω πολύ καλά ότι ακόμη και η πιο όμορφη γυναίκα μπορεί να κουβαλάει πάνω της ένα σωρό ανασφάλειες. Οπότε ας το αφήσουμε αυτό στην άκρη (το αναφέρω απλώς επειδή έχουν γραφτεί διάφορα σχόλια στα σόσιαλ).
Η M. μάς μιλάει σαν να είμαστε οι πιο έμπιστοι φίλοι της, ενώ στην πραγματικότητα είμαστε απλώς το κοινό μιας πολύ καλογραμμένης αυταπάτης. Φέρνει μια σαλάτα σε μία ομαδική συνεύρεση, με τη σιγουριά ότι είναι τόσο τέλεια που θα τους κάνει όλους να ντραπούν για τα δικά τους φαγητά, και στην πραγματικότητα είναι τόσο χάλια που κανείς δεν την αγγίζει. Έχει την αγαπημένη της φοιτήτρια, αλλά όταν εκείνη επιλέγει να παρακολουθήσει μάθημα με τη γυναίκα του Vladimir, η M. πείθει τον εαυτό της ότι το δικό της μάθημα είναι ήδη γεμάτο — ενώ στην πραγματικότητα έχει πολλές άδειες θέσεις.
Το Vladimir χτίζει μεγάλο μέρος του χιούμορ του πάνω σε αυτή τη διαφορά: ανάμεσα στο πώς η ηρωίδα νομίζει ότι φαίνεται και στο πώς πραγματικά φαίνεται. Και είναι απολαυστικό — αλλά και πολύ οικείο.
Ο Vladimir, που όπως είπα υποδύεται ο (καρδούλες) Leo Woodall (κι άλλες καρδούλες), είναι ο νεαρός συγγραφέας που έρχεται να διδάξει στο ίδιο πανεπιστήμιο. Είναι γοητευτικός, γυμνασμένος, λίγο μυστηριώδης, λίγο βαρετός και είναι παντρεμένος. Αυτό όμως δεν αποτελεί πραγματικό εμπόδιο στον κόσμο της M., απλώς ένα ακόμη αφηγηματικό εμπόδιο.
Η σειρά άλλωστε παίζει με μια ειρωνεία: ο Vladimir μπορεί να δίνει τον τίτλο στη σειρά αλλά δεν είναι το κέντρο της, είναι περισσότερο ένας καταλύτης. Το πραγματικό θέμα είναι η εμμονή της ηρωίδας με την ιδέα ότι χάνει την εξουσία της στον κόσμο. Τη σεξουαλική, την πνευματική και την κοινωνική. Και αφού δεν μπορεί να έχει εξουσία, τουλάχιστον ας έχει επιθυμία.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο χαοτική όταν μαθαίνουμε ότι ο σύζυγος της M., ο John, επίσης καθηγητής και συγγραφέας (τον οποίο παίζει ο John Slattery με την ίδια ραφιναρισμένη κυνικότητα που είχε στο Mad Men), βρίσκεται σε πειθαρχική διαδικασία επειδή πριν από κάποια χρόνια είχε σχέσεις με φοιτήτριες. Πολλές φοιτήτριες. Η άμυνά του; Ότι ήταν άλλη εποχή.
Και κάπου εδώ μπαίνει και το #MeToo και η σειρά ανοίγει ένα πολύ ενδιαφέρον πεδίο, τη σύγκρουση ανάμεσα στις γενιές για το τι σημαίνει εξουσία, συναίνεση και επιθυμία. Οι παλιοί καθηγητές θυμούνται τις σχέσεις με φοιτητές σαν ένα είδος ερωτικής ελευθερίας, ενώ οι νέοι τις βλέπουν σαν κατάχρηση εξουσίας. Η σειρά δεν παίρνει θέση, απλώς παρακολουθεί το χάος και σε αυτό το χάος η ηρωίδα μας προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρία πράγματα, την ανάγκη να προστατεύσει τον άντρα της, την ανάγκη να προστατεύσει τον εαυτό της και την ανάγκη να νιώσει ξανά ζωντανή και επιθυμητή. Και φυσικά κάνει τα πάντα λάθος.
Στο πανεπιστήμιο οι καθηγητές είναι όλοι πεπεισμένοι ότι σώζουν τον κόσμο, ενώ στην πραγματικότητα κάνουν μικροπολιτική και ανταγωνίζονται για το ποιος θα πάρει περισσότερους φοιτητές. Από την άλλη οι φοιτητές μιλούν με γλωσσάρι κοινωνιολογίας και αλλάζουν όλες τις ισορροπίες, ακόμα και στον τρόπο που αντιλαμβάνεται η νέα γενιά την κλασική λογοτεχνία. Μία φοιτήτρια απορρίπτει τη Rebecca της Daphne du Maurier επειδή θεωρεί ότι η ηρωίδα είναι «μια μίζερη γυναίκα παντρεμένη με τοξικό άντρα». Μάταια προσπαθεί η M. να τους εξηγήσει ότι το βιβλίο είναι για τη δύναμη του παρελθόντος μέσα στις σχέσεις. Αυτή είναι και μία από τις λίγες στιγμές που η σειρά σταματά να ειρωνεύεται και θυμάται ότι η λογοτεχνία υπάρχει για κάποιο λόγο.
Για να είμαι ειλικρινής, ο χαρακτήρας του Vladimir δεν είναι τόσο ενδιαφέρων όσο νομίζει η σειρά. Είναι περισσότερο ένας όμορφος, ελαφρώς βαρετός τύπος με ωραίο σώμα (άλλο που εγώ έχω ξεκάθαρο crush με τον ηθοποιό). Ίσως όμως αυτό να είναι το point: οι εμμονές σπάνια έχουν λογική.
Η σκηνοθεσία σε κάποια σημεία απλοποιεί την εσωτερική σκέψη της ηρωίδας σε μικρές ατάκες προς την κάμερα, κάτι που γενικά λειτουργεί, αν και μερικές φορές θυμίζει λίγο Fleabag για πανεπιστημιακούς.
Παρόλα αυτά, το Vladimir καταφέρνει κάτι δύσκολο: σε κάνει να παρακολουθείς ανθρώπους που δεν σου είναι ιδιαίτερα συμπαθείς και να σε ενδιαφέρει τι θα τους συμβεί. Κανείς δεν είναι αγνός, κανείς δεν είναι απόλυτα ειλικρινής με τον εαυτό του και όλοι έχουν λίγο δίκιο και λίγο άδικο ταυτόχρονα.
Όπως και η πραγματικότητα, έτσι και η σειρά γίνεται λίγο ενοχλητική με έναν σπιρτόζικο, πνευματώδη και αρκετά τολμηρό τρόπο. Κανείς δεν μεγαλώνει με απόλυτη αξιοπρέπεια χωρίς να γίνει λίγο γελοίος στην πορεία — και ίσως η επιθυμία, όσο αμήχανη ή απελπισμένη κι αν είναι, αποτελεί έναν τρόπο να θυμηθείς ότι είσαι ακόμη ζωντανός.
Το τέλος είναι απολαυστικά ανατρεπτικό και δίνει έμφαση ακριβώς σε όλη αυτή την εικόνα που νομίζουμε ότι έχουμε για τον εαυτό μας και στο πώς παλεύουμε να νιώθουμε ζωντανοί όσο μεγαλώνουμε.
Η αλήθεια είναι ότι στη μέση ηλικία οι αυταπάτες αρχίζουν να φαίνονται. Αν το πάρεις λάθος, περνάς τεράστια υπαρξιακή κρίση. Αν όμως είσαι τυχερός και σκέφτεσαι με καθαρό μυαλό, γελάς και λίγο. Αν πάλι είσαι η M., γράφεις μυθιστόρημα και -πού ξέρεις- ίσως δέσεις και έναν άντρα σε μία καρέκλα στην καλύβα σου (δεν κάνω σπόιλερ, έτσι ξεκινάει η σειρά).
