Το αρχιτεκτονικό γραφείο Your Space Experience (YSE) ανέλαβε την ανακαίνιση μιας λαϊκής κατοικίας, κατασκευασμένης στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν ο αστικός ιστός στις Τζιτζιφιές της Καλλιθέας δεν είχε ακόμη πυκνώσει.
Η κατοικία, που απέκτησε την ονομασία “Transition”, απευθύνεται σε μια οικογένεια με δύο παιδιά που διανύουν την εφηβεία. Ο σχεδιασμός της γεννήθηκε από τις ανάγκες αυτής της συμβίωσης, απαντώντας με ευαισθησία και χωρική ευφυΐα.
Το κύριο κτίσμα είχε εμβαδόν περίπου 65 τ.μ., ενώ στον πίσω κήπο υπήρχε μια μικρή αποθήκη-πλυσταριό των 10 τ.μ. Τα δύο αυτά ανεξάρτητα κτίσματα «ζητούσαν» να συναντηθούν. Η αρχική ιδέα βασίστηκε σε αυτή τη συνάντηση, μελετώντας τη σύνδεσή τους μέσα από τη λογική των λαϊκών κατοικιών της εποχής που αναπτύσσονταν σε σχήμα Γ.
Η γοητεία της πίσω αυλής ήταν έντονη και η διατήρησή της αποτέλεσε βασική επιδίωξη. Η σύνδεση των δύο κτισμάτων επιτεύχθηκε μέσω ενός αιθρίου· ενός ημιδιάφανου χώρου που διατηρεί, εν μέρει, τα χαρακτηριστικά του υπαίθριου, λειτουργεί ως βιώσιμος χώρος και πέρασμα, και για έξι μήνες τον χρόνο γίνεται οργανικό τμήμα της αυλής. Το μικρό κτίσμα υπερυψώθηκε και απέκτησε ένα πατάρι-γραφείο. Το αποτέλεσμα είναι μια ενιαία κατοικία συνολικού εμβαδού 102 τ.μ. Η διάταξη σε σχήμα Γ αποτέλεσε πρόκληση για ένα σπίτι αυτού του μεγέθους.
Η σχέση εσωτερικού–εξωτερικού χώρου είναι διαρκής, κυρίως μέσω της οπτικής επαφής, μετατρέποντας τον κήπο σε σκηνικό της καθημερινότητας. Κάθε κοινόχρηστος χώρος έχει τη δική του ατμόσφαιρα. Ο μπροστά καθιστικός χώρος είναι ζεστός, αγκαλιαστός, σε άμεση σχέση με την αυλή και τον δρόμο. Αντίθετα, ο πίσω χώρος-αίθριο είναι ψηλότερος, φωτεινός και διάφανος, αλλά με άμεση επαφή με μια προστατευμένη αυλή.
Η κουζίνα, τοποθετημένη στο κέντρο, λειτουργεί ως κόμβος και χώρος μετάβασης. Συμμετέχει σε ένα χωρικό παιχνίδι πολλαπλών ρόλων: αποτελεί πέρασμα ανάμεσα στους κοινόχρηστους χώρους, ενθαρρύνει τον επιμερισμό της καθημερινότητας, διαχωρίζει τις ζώνες ώστε κάθε ηλικιακή ομάδα να απολαμβάνει ιδιωτικότητα χωρίς να χάνει την πρόσβαση στην «καρδιά» του σπιτιού, και ταυτόχρονα εξοικονομεί χώρο.
Το παιχνίδι των σχέσεων είναι διαρκές: οπτικές φυγές, διαμπερείς άξονες και εναλλαγές μεταξύ ιδιωτικού και κοινού, μέσα και έξω, δημιουργούν ένα βιωματικό πλέγμα που εξελίσσεται. Αυτή η διαρκής σχέση εσωτερικού-εξωτερικού χώρου, μετατρέπει τον κήπο σε σκηνικό της καθημερινότητας.
Στην μπροστινή αυλή, σε επαφή με τον δρόμο, διατηρήθηκε η μορφή της λαϊκής κατοικίας του ’60. Αντί για συμπαγές στηθαίο, τοποθετήθηκαν κλώστρα ως αναφορά στην εποχή, ενώ η εξώθυρα σχεδιάστηκε εμπνευσμένη από τα γεωμετρικά σχέδια θυρών της περιόδου.
Ο δρόμος διατηρεί ακόμη μια ακολουθία από παλιές μονοκατοικίες. Επιδιώκοντας τη συνέχιση του αστικού ιστού και τη διατήρηση της εμπειρίας του περιπατητή, επισκευάστηκαν τα χαμηλά κάγκελα και η αυλόπορτα, με επιλογή χρωμάτων που «συνομιλούν» με τον περιβάλλοντα χώρο.
Στην πίσω αυλή αναπτύσσεται ένας άλλος κόσμος: ένα patio γεμάτο εσωτερικότητα, φως και έντονα χρώματα. Οι διαφορετικοί χρωματισμοί των δύο όγκων τονίζουν τη διαφάνεια του αιθρίου και αντλούν έμπνευση από τη μεξικανική αρχιτεκτονική, ειδικότερα από τον Luis Barragán.
Κατά τη μετάβαση από τον έναν χώρο στον άλλον, ο επισκέπτης βιώνει μια αποκάλυψη: το ύψος και η διαφάνεια του αιθρίου, με το άνοιγμα προς τον κήπο, προκαλούν το αίσθημα της έκπληξης, αποκαλύπτοντας έναν χώρο ταυτόχρονα ανοιχτό και απολύτως ιδιωτικό.
Όλα τα σταθερά στοιχεία -βιβλιοθήκες, ντουλάπες και επίπλωση- σχεδιάστηκαν εξαρχής, εντασσόμενα οργανικά στο χώρο και ενισχύοντας την αίσθηση μετάβασης, ώστε η οικογένεια να βιώνει έναν χώρο που εκφράζει τον τρόπο ζωής της και καλύπτει ολοκληρωμένα τις ανάγκες της.
Η θέση των τριών υπνοδωματίων μελετήθηκε ώστε να διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα των μελών της οικογένειας. Τα δωμάτια των εφήβων διαθέτουν κρυφές συρόμενες πόρτες-βιβλιοθήκες, ενισχύοντας το στοιχείο της έκπληξης και την ανάγκη απομόνωσης.
Στο υπνοδωμάτιο των ενηλίκων, μια σκάλα-γλυπτό οδηγεί στο πατάρι: μια μεικτή κατασκευή όπου το πρώτο τμήμα αποτελεί ξύλινο βαμμένο όγκο στο χρώμα του τοίχου, ενώ το δεύτερο συντίθεται από μεταλλικά σκαλοπάτια αναδιπλούμενης λαμαρίνας στο φυσικό της χρώμα.
Παρότι βρίσκεται μέσα σε πυκνό αστικό ιστό, η κατοικία διατηρεί άμεση σχέση με το χώμα και το φυσικό περιβάλλον. Οι επιλογές των υλικών, όπως η τσιμεντοκονία στο δάπεδο και το κόντρα πλακέ σημύδας στο φυσικό του χρώμα, διατηρούν μια καθαρότητα και συνέπεια ως προς αυτή τη σχέση.
Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το γραφείο εδώ
