![Επιδαύρια 2024 - Ικέτιδες](https://popaganda.gr/wp-content/uploads/2024/08/epidavros-2024-iketides-0-1200x800.jpg)
Δεν έπεφτε καρφίτσα στις Ικέτιδες, στο κλείσιμο του Φεστιβάλ, Παρασκευή και Σάββατο.
Δεν έπεφτε καρφίτσα στις Ικέτιδες, στο κλείσιμο του Φεστιβάλ, Παρασκευή και Σάββατο.
Δύο ώρες πριν την επιδαυρική πρεμιέρα των «Ικέτιδων» (από το Θέατρο Τέχνης, με τις Λυδία Κονιόρδου και Μαρίνα Σάττι) την Παρασκευή, παράσταση με την οποία έπεσε -με διπλό sold out- η αυλαία των εφετινών Επιδαύριων, στίφη όλων των ηλικιών κι εθνικοτήτων συνέρρεαν στο αρχαίο αργολικό θέατρο. Στο καφεστιατόριο, έξω από τον αρχαιολογικό χώρο, γινόταν το αδιαχώρητο και στο μουσείο για την θεματική έκθεση «Ιππόλυτος – Φαίδρα» ένας μικρός πανικός.
Στην είσοδό του, φανερά ικανοποιημένη, η καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Κατερίνα Ευαγγελάτου, επιβεβαίωνε το προφανές. «Δεν έχουμε ακόμη αναλυτικά νούμερα. Αλλά ήταν μια εξαιρετική χρονιά με σημαντικές πληρότητες. Ήταν πάρα πολύ δυνατή χρονιά», μας σχολίαζε. Κάτι που, ενώ οικογένειες με τα κοριτσάκια τους -και ορκισμένες φαν της Σάττι-, τον προσπερνούσαν, για το βάπτισμα του πυρός τους στο πολυκλείτειο θέατρο, μας επιβεβαίωνε εντός του θεάτρου πια, ο «βετεράνος» στο συντονισμό του Φεστιβάλ, Αντώνης Ράλλης.
Όσα χρόνια, δε, παρακολουθώ το Φεστιβάλ Επιδαύρου, σπανίως θυμάμαι να έχει σταλεί μέιλ που να ζητά, λόγω κοσμοσυρροής και πιθανών μεγάλων καθυστερήσεων (η έναρξη στις 21.20 φέτος έγινε πάντως «κανόνας»), η προσέλευση των οδηγών στο πάρκινγκ του θεάτρου να γίνει μία ώρα νωρίτερα από την παράσταση.
Μια παράσταση που καταχειροκροτήθηκε ήταν οι Ικέτιδες του θεάτρου Τέχνης, σε συμπαραγωγή με το θέατρο του Νέου Κόσμου, η πρόταση με την οποία έπεσε η αυλαία του Φεστιβάλ Επιδαύρου, το Σάββατο.
Τρία ήταν τα φετινά sold out: «Ορέστεια» του Τερζόπουλου από το Εθνικό Θέατρο, «Όρνιθες» του Μπινιάρη (που θεωρήθηκαν ότι πιάνοντας τη σκυτάλη από τα περσινά «Βατράχια» της Έφης Μπίρμπα δημιουργούν μια νέα σχολή-ανάγνωση πάνω στον Αριστοφάνη) και «Ικέτιδες» της Κάλμπαρη, από το Θέατρο Τέχνης. Συνήθως είναι δύο. Με τις υπόλοιπες παραστάσεις να κάνουν επίσης εξαιρετικά νούμερα – μοναδική εξαίρεση η Comedie Francaise με την «Εκάβη, όχι Εκάβη», που παίχτηκε σε μισοάδειο θέατρο, αλλά συζητήθηκε στους καλλιτεχνικούς κύκλους ζωηρά και θετικά.
Το βράδυ της Παρασκευής, στην ιστορική ταβέρνα του Λυγουριού, όπου συνέρρευσε κι όλος ο θίασος της παράστασης, ο ένας από δύο συμπαραγωγούς, Μίλτος Σωτηριάδης (Θέατρο του Νέου Κόσμου), μας έδειχνε στο κινητό του τις προπωλήσεις. 8.700 και την Παρασκευή, 8.900 και για το Σάββατο. «Είναι αδιανόητο αυτό που γίνεται. Ανοίξανε και θέσεις σε σημεία του θεάτρου που δεν άνοιγαν ποτέ. Δεν πέφτει καρφίτσα», επεσήμαινε.
Ώρες νωρίτερα συνέρρεαν μικρά κορίτσια στην Επίδαυρο για να δουν τη Μαρίνα Σάττι στις Ικέτιδες.
Το θέατρο ήταν ασφυκτικά γεμάτο και με ένα κοινό εντελώς «ξένο» προς το θεατρικό είδος που παρακολουθούσε και το θέατρο. «Ήρθαν για τη Σάττι και οι κάμερες;», αναρωτιόταν δημοσιογράφος εντύπων, δυσανασχετώντας για τον θόρυβο που προκαλούσαν. «Τρεις δεκαετίες έπαιξα σε αυτό το θέατρο. Δεν είναι δυνατό να εκφέρεις το λόγο με ψείρες», σχολίαζε ο Στέφανος Κυριακίδης προτού προσεγγίσει την κερκίδα του, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν είναι το συγκεκριμένο θέατρο για όλους τους ηθοποιούς.
Μια για δείγμα παράσταση του καλοκαιριού στην Επίδαυρο δεν είχε μικρόφωνα. Ήταν η «Ορέστεια» του Θεόδωρου Τερζόπουλου, το αδιαμφισβήτητο highlight των Επιδαυρίων για το 2024, που συζητιόταν για ημέρες, άνοιξε μια ανεξάντλητη δημόσια συζήτηση για τι είναι σήμερα, τι φέρει και πώς παρασταίνεται το αρχαίο δράμα, μια δουλειά που αποθεώθηκε από το κοινό και την κριτική, καθώς ενεγράφη ότι επιστρέφει στα χαμένα αρχέτυπα.
Το ότι το κοινό των «Ικέτιδων» δεν ήταν εξοικειωμένο, φάνηκε και από τα διαρκή χειροκροτήματα -κάποια διέκοπταν τη σκηνική δράση- και από τα ανοιχτά κινητά. Γενικά, όμως, το ταμείο σε όλη την περιοχή έκανε ρεκόρ εισπράξεων αυτό το καλοκαίρι – ήταν αδύνατο να βρεις κλίνη για διανυκτέρευση.
Κι ενώ τα Επιδαύρια ξεκίνησαν με την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του ρώσου αστέρα Τιμοφέι Κουλιάμπιν, που δίχασε το κοινό («το 70% είναι κατά», μας προϊδέαζε στην «Μουριά» το Σάββατο πριν τη δεύτερη παράσταση, ελληνίδα σκηνοθέτιδα), ολοκληρώθηκαν με μια δουλειά που το κοινό υποδέχτηκε ομοθυμαδόν θετικά.
«Γνώριζα ότι θα ήταν καλή και ήταν η μοναδική για την οποία έκλεισα εισιτήρια», μας έλεγε ενθουσιασμένη, χειροκροτώντας όρθια μπροστά μας, στο τέλος των «Ικέτιδων», ηλικιωμένη Ολλανδή που τις τελευταίες δεκαετίες ζει στη χώρα. Τον ενθουσιασμό της συμμερίζονταν οι Ισπανοί, πατέρας και γιος, που ήρθαν πρώτη φορά στο αρχαίο θέατρο και συζητούσαν τις χορογραφικές και μουσικές επιλογές στα Χορικά.
Η συγκλονιστική Λυδία Κονιόρδου ως βασιλιάς Πελασγός και ο Χορός.
Η παράσταση της Μαριάννας Κάλμπαρη, «καθαρή», διακειμενική, αναδείκνυε το κείμενο του Αισχύλου και τα μηνύματά του, έχοντας δύο ατού: τη συγκλονιστική Λυδία Κονιόρδου, που παρέδωσε «μάθημα» ως βασιλιάς Πελασγός, και τον Χορό με τις 50 κοπέλες -μέλη της γυναικείας χορωδίας Chóres, νέες ηθοποιοί ή σπουδάστριες της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης και χορεύτριες-ακροβάτισσες της ομάδας «Και όμως κινείται». Εξαιρετική και η δουλειά του συνθέτη Χαράλαμπου Γωγιού. Απέδειξε ότι απαιτητικές μουσικά συνθέσεις μπορούν να είναι εύληπτες και λειτουργικές ως Χορικά.
Η λαμπερή εμβόλιμη παρουσία της εξαιρετικής φωνητικά στην ερμηνεία των τραγουδιών της Αρτέμιδας και της Αφροδίτης σολίστ, Μαρίνας Σάττι, δεν προσέθετε κάτι στην παράσταση. Περισσότερο τη διέκοπτε. Τα τραγούδια εξάλλου δεν προέρχονταν από τα Χορικά.
Εξαιρετική η έκθεση για τη διαχρονική παρουσία του Ιππόλυτου και της Φαίδρας στην Επίδαυρο.
Γνωρίσαμε τον 39χρονο Τιμοφέι Κουλιάμπιν στη αρχή του καλοκαιριού. Το πρόσωπό του ήταν κόκκινο σαν το παντζάρι -αγρίως τσουρουφλισμένο από τον ήλιο;-, φοβερά νεανικό, φοβερά συνηθισμένο, φοβερά ρωσικό. Τίποτα δεν πρόδιδε, λόγω της φυσικής συστολής του όταν μας ανέλυε το όραμά του για την «Ιφιγένεια», ότι είναι ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα του σύγχρονου ρωσικού θεάτρου και της διεθνούς σκηνής.
Τι ήθελε να πει με το έργο του στη σημερινή συγκυρία; «Νο war», μας είχε απαντήσει χαμογελώντας. Τελικά, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια όντως πολιτική/αντμιλιταριστική πρόταση, όπου όμως γινόταν αντιληπτή η αμηχανία του καλού διεθνούς σκηνοθέτη ως προς την αντιμετώπιση και του κειμένου και του χώρου.
Το κέλυφος, τα δυσλειτουργικά βαριά σκηνικά, επιβάρυνε ο σταθερός βόμβος-μουσικό χαλί που παρέμπεμπε σε χολιγουντιανή ταινία. Ναι, υπήρχε πολύ έντονα το αποτύπωμα του ρωσικού θεάτρου και της λεπτής ειρωνείας που διαπερνά τα δράματα στη ρωσική πρόσληψη. Ναι, απουσίαζαν τα παραστασιολογικά «βαρίδια» των εγχώριων προκαταλήψεων περί αρχαίας τραγωδίας. Δεν υπήρχε Χορός γυναικών, αλλά ανδρών που ανακαλούσαν εικόνες από τους μισθοφόρους του πολέμου στην Ουκρανία. Ναι, υπήρχε περισσότερη σωματικότητα από το σύνηθες – εξαιρετική η εμφάνιση του Μενελάου με έντονα ψυχοσωματικά. Αλλά στην παράσταση που δίχασε το κοινό υπήρχε μια σπουδαία, συγκινητική πρωταγωνίστρια: η Ανθή Ευστρατιάδου. Είναι μια από τις ερμηνείας που θα κρατήσουμε από τα φετινά Επιδαύρια.