Τελευταία εβδομάδα για το Ποιητικό Κράτος του Σαμσών Ρακά στο Λόφος Art Project

Με μια σειρά δράσεων που εμβαθύνουν στην κεντρική έννοια της έκθεσης, δηλαδή τη ζωγραφική ως πράξη δημιουργικής ανυπακοής, κλείνει το Ποιητικό Κράτος που δημιούργησε ο Σαμσών Ρακάς σε επιμέλεια της Φαίης Τζανετουλάκου στο Λόφος Art Project. 

Κατά το Διήμερο Finissage της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν τα παρακάτω στοχευμένα δρώμενα και εκδηλώσεις:

-Σάββατο 31 Ιανουαρίου:

20:00: [Live πρόβα] Μέλη από το μουσικό σύνολο Aktapha (Enseble) σε σύμπραξη εδώ και μήνες με τον Σαμσών Ρακά θα πραγματοποιήσουν μια αυτοσχεδιαστική πρόβα από την επικείμενη μουσική τους παράσταση ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ, παρουσιάζοντας θραύσματα από το πολύμορφο έργο.

20:45: Το Genius Poeticus θα κάνει την εμφάνισή του στους χώρους της έκθεσης εν πλήρη «ονθρώπινη» στολή, πραγματοποιώντας μεταξύ άλλων το μοίρασμα των τελευταίων αντιτύπων του «Πώς» της Χαράς Αηδόνη, μιας ποιητικής συλλογής που γράφτηκε σε συνομιλία με το «ποιητικό κράτος».

-Κυριακή 1η Φεβρουαρίου:

19:00: «Πριγκιπάτο αφιερωμένο στον πλανήτη Ουρανό»

Τα ουτοπικά μονοπάτια του αμερικανού ζωγράφου και χορευτή Paul Swan, εμπνευσμένα από το ιστορικό ταξίδι του στην Αθήνα στις αρχές του 20ου αιώνα, ανασυστήνονται μέσω μιας πολυετούς και ανεξάρτητης έρευνας ανάμεσα σε Ελλάδα και Νεμπράσκα.

Πρώτη παρουσίαση του βιβλίου «Αρχέγονα Queer: O Παύλος Σουάν στην Αθήνα» (εκδ. Φαρφουλάς, 2026) του Κίμωνα Θεοδώρου.

20:00: Εν είδει χαιρετισμού στην επανεμφάνιση του Paul Swan στην Αθήνα αλλά και αποχαιρετισμού (μέχρι νεωτέρας) στο «Ποιητικό κράτος», ο κόντρα τενόρος Ιωάννης Ρενδούμης, απόφοιτος του Σύγχρονου Ωδείου, θα τραγουδήσει το περίφημο lied “Zueignung” του Richard Strauss, ένα άσμα του 1885, στην καρδιά του Ρομαντισμού, για τον έρωτα, το ταξίδι και την απώλεια (από το ποίημα Habe Dank του Αυστριακού ποιητή Hermann von Gilm»).

20:15: Ο κάτοχος του πρωτότοκου “Script of the Universe #0” μεταφέρει το έργο στην έκθεση για λίγα λεπτά. Ουδείς γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η επανασύνδεση με τα ομογάλακτα έργα. Ένα μεταφυσικό happening του Γρηγόρη Ζερβάκου (Greg Zerk) που βρίσκεται στις προθέσεις της εξαΰλωσης.
“What is your name?
My name is nobody”

Κατά τη διάρκεια του διημέρου θα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις από τους συντελεστές της έκθεσης, Σαμσών Ρακά και Φαίη Τζανετουλάκου.

Σχετικά με την έκθεση:

Είναι ποτέ εφικτό να γεννηθεί μια δημοκρατία στην οποία δεν θα υπάρχουν μειοψηφίες να υποφέρουν; Με εκκίνηση αυτό το ερώτημα ο Σαμσών Ρακάς ξεκίνησε μια ατομική έκθεση ζωγραφικής πάνω στην οντολογία της ουτοπίας, παρουσιάζοντας υποψίες απολύτρωσης και επαγγελίας, πλάσματα ενός αλλόγλωσσου ρυθμού, συνθέσεις γυμνού αποσχεδιασμού και ωμής θεολογίας, ρέουσες δομές μιας πολιτείας που επουλώνει τις πληγές της επερχόμενης τεχνολογικής κατάρρευσης.

Όπως σχολιάζει ο Σαμσών Ρακάς: «Ποιητικό Κράτος: Ένα τέτοιο πολίτευμα κρύβεται μέσα μου, έτσι όπως κρύβεται μέσα σε κάθε άνθρωπο. Όσοι το αναγνωρίζουν ξέρουν πως ο σκοπός της καλλιτεχνικής ζωής μας δεν κρίνεται στον θαυμασμό που λαμβάνουμε. Αλλά στο πόσο τίμια είναι η προσπάθεια να αγγίζουμε το σωθικό μας πολίτευμα, στο πόσο μόχθο βάζουμε για να εντοπίζουμε τα κατώφλια εισόδου στην έμπνευση. Μόνο αυτή κρατάει ζωντανή το δίαυλο με μια ουτοπική κατάσταση που βρίσκεται εκτός συμβατικού χρόνου». 

Η έκθεση περιλαμβάνει αστερισμούς έργων της τελευταίας τριετίας (2023-2025) που καλούν το κοινό σε διάδραση, σε έναν διαλογισμό για τον τρόπο λειτουργίας ενός επερχόμενου ποιητικού κράτους. Με αυτήν την έννοια τα έργα, υπό την εμψυχωτική επιμέλεια της Φαίης Τζανετουλάκου, φιλοδοξούν να κινητροδοτήσουν τη φαντασία του επισκέπτη και τον προτρέπουν μετά την περιήγησή του να μεταβεί στο διαμορφωμένο υπόγειο του Λόφου («Καταφύγιο Ουτοπίας») και να καταθέσει στην κάμερα -με όποιον τρόπο επιθυμεί- μια προγνωστική ιδέα, μια ριζοσπαστική νομοθετική σκέψη, ένα άρθρο του ουτοπικού συμβολαίου, έναν κώδικα συνύπαρξης στο Ποιητικό κράτος. Στο προσεχές μέλλον, το αρχειακό αυτό υλικό θα αποτελέσει τον πυρήνα της πειραματικής ταινίας «ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ».

Όπως σημειώνει η Ιστορικός Τέχνης Φαίη Τζανετουλάκου: «Η ζωγραφική του Σαμσών Ρακά δεν είναι αποτελεί μια συμπληρωματική ενασχόληση δίπλα στην ποίηση – είναι μια αναπόφευκτη συνέχεια των ίδιων ανησυχιών που διαπερνούν τα ποιήματά του: η σύγκρουση ανάμεσα στην ουτοπία και την πτώση, η βαρύτητα του σώματος κόντρα στην υπόσχεση πτήσης, η πολιτεία που επουλώνει τις πληγές που προκαλεί ο σύγχρονος καταναλωτισμός.

Στην ατομική του έκθεση «Το Ποιητικό Κράτος» στο Λόφος Art Project, ο Ρακάς δουλεύει κυρίως σε επανακτημένες ξύλινες επιφάνειες – παλιές πόρτες, κομμάτια επίπλων, απορρίμματα της καθημερινής καταστροφής. Αυτή η επιλογή δεν είναι διακοσμητική· λειτουργεί σαν υλική μνήμη. Το ξύλο κουβαλάει ήδη βιωμένες ματιέρες, ρωγμές, ίχνη φθοράς – όπου πάνω τους ο Ρακάς ζωγραφίζει ρέουσες δομές και μορφές που μοιάζουν να έχουν ξεπηδήσει από την «επόμενη μέρα» της κατάρρευσης του κόσμου, όπου με την αναγεννητική δύναμη της φύσης, η ζωή επανέρχεται στη Γη. 

Η παλέτα του είναι μαζί πλούσια και μοναστική: γήινες ώχρες, μαύρες φόρμες, σπασμένα λευκά, αλλά και εκρήξεις μεταφυσικού κόκκινου ή μπλε. Δεν υπάρχει η κλασική δομή της γραμμικής αφήγησης· υπάρχουν όμως διακριτές ενότητες, όπως τα Πρωτόζωα, οι Βυθοί και οι Όνθρωποι με επεξηγηματικά ποιητικά κείμενα στο τοίχο, όπως και μια κυρίαρχη αισθησιακή κινητικότητα – τα σώματα μοιάζουν να αναμοχλεύουν διαρκώς μέσα στο ζωγραφικό χώρο, συχνά διαλυμένα ή σε μετάβαση, σαν να προσπαθούν να ξεφύγουν από τη βαρύτητα του υλικού υποστρώματος.

Αυτό που κάνει τη δουλειά του Σαμσών πραγματικά ξεχωριστή είναι η συνθήκη της ουτοπίας ως ερώτημα, οι απαντήσεις του οποίου καταγράφονται μέσα από τη βιντεοσκόπηση των θεατών στο υπόγειο του Μουσείου. Οι μορφές στα έργα του δεν είναι ήρωες ούτε θύματα – είναι πλάσματα υπό διαβούλευση, σαν να ρωτούν τον θεατή: «Είναι εφικτό να υπάρξει δημοκρατία χωρίς μειοψηφίες να υποφέρουν;». Και η ίδια η ζωγραφική πράξη γίνεται μέρος αυτής της διαβούλευσης.

Συνολικά, η ζωγραφική του Σαμσών Ρακά είναι μια πράξη δημιουργικής ανυπακοής».

Σχετικά με τον Σαμσών Ρακά:

Ο Σαμσών Ρακάς είναι ένας σύγχρονος Έλληνας ποιητής, εικαστικός, performer και εκδότης. Γεννήθηκε στον Πειραιά, μεγάλωσε στη Σαλαμίνα και ζει στην Αθήνα, την οποία περιγράφει συχνά ως “περιπλανώμενη”.

Κύρια έργα του:

• Ψυττάλεια (χειροποίητη συλλογή, εκτός εμπορίου, σε διαφορετικές εκδοχές)
• Αμπερλουδαχαμίν (2016, ένα εγχειρίδιο μοναξιάς με έντονο λυρικό και σουρεαλιστικό χαρακτήρα)
• Ούτις (2017, μια μεγάλη ποιητική σύνθεση εμπνευσμένη από τον Οδυσσέα (“Ούτις” σημαίνει “κανένας”), γεμάτη οξυδερκείς παρατηρήσεις για τη μοναξιά, την καθημερινότητα και την ύπαρξη
• Θεόφιλος Sold (Θεατρικό έργο, 2024)

Η ποίησή του είναι έντονα προσωπική, με έμφαση στο “σκοτεινό ζήτημα του ποιητικού ρίγους”, με θέματα όπως η μοναξιά, η περιπλάνηση, η γελοιοποίηση της καθημερινής βίας και η κριτική στην ποίηση ως “καριέρα”. Το ποιητικό του έργο αποτελείται από αυτοεκδόσεις ανέκδοτων έργων και εγχειρημάτων όπως το Ρομαντικό Πανεπιστήμιο Αθήνας (academia-romantica.edu.gr), ένας καλλιτεχνικός τόπος φροντίδας και διερεύνησης με εκθέσεις, ποιητικές δράσεις και επιμορφωτικά εργαστήρια εστιασμένα στη φιλοσοφία του Βάλτερ Μπένγιαμιν.

Το Ποιητικό Κράτος είναι η δεύτερη και πιο εκτενής επανένωσή του με τη ζωγραφική πράξη με τη μορφή ατομικής έκθεσης στην Αθήνα, μετά τον εθελούσιο αποχωρισμό από τα έργα του σε μια γωνιά του Ανατολικού Λονδίνου πριν από 20 χρόνια.

Στις πολυεπίπεδες και πολυχωρικές ζωγραφικές του παραστάσεις που απλώνονται επάνω σε ευρεθείσες ξύλινες επιφάνειες (π.χ. πεταμένες πόρτες σπιτιών), εξελίσσεται ο περιπατητικός ρεμβασμός του λυρισμού ενάντια στην αψυχία του κόσμου ως πράξη αντίστασης στη θετικιστική πτώση, ως επανασύνδεση με τον διαχρονικό Εαυτό, ως φούντωμα της ποιητικής υγείας μέσα στην περιρρέουσα ασθένεια του συναισθήματος. Εδώ, η ποίηση συναντά το πινέλο σε μια αστρική χωροθεσία, όπου τα απολεσθέντα γίνονται ευρεθέντα και η βαρύτητα μεταμορφώνεται τώρα σε πτήση. Ο Σαμσών Ρακάς προσκαλεί τους πλάνητες της ψυχής να βυθιστούν σε αυτήν την εικαστική εκμυστήρευση.

Χώρος: Λόφος Art Project
Διεύθυνση: Βελβενδού 39, Κυψέλη

Διάρκεια: Έως Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Κυριακή, 18:00-21:00
Είσοδος ελεύθερη

Πληροφορίες:
www.lofosartproject.com Ι Facebook Ι Instagram