Η αλήθεια είναι ότι ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Νίκος Ανδρουλάκης, έχει αποδειχτεί εφτάψυχος. Ουκ ολίγες φορές τα Μέσα, αλλά και οι αντίπαλοί του, εντός και εκτός ΠΑΣΟΚ, είχαν προαναγγείλει το πολιτικό του τέλος. Εκείνος με έναν περίεργο τρόπο κατάφερνε πάντα να γλυτώνει στο… παρά πέντε και να παραμένει αρχηγός.
Οι εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ τού έκαναν ένα τεράστιο δώρο. Κόντρα στην ψήφο των πολιτών βρέθηκε στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Εκεί είχε κατά τη γνώμη μου την τελευταία του ευκαιρία για να ξεκολλήσει και να πείσει ότι μπορεί την επόμενη μέρα, έστω και με μια ψήφο ,να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός. Δεν τα κατάφερε ό,τι και να λέμε ή να λέει ο ίδιος. Πλέον άπαντες τον βλέπουν ως το… τυρί στο σάντουιτς του Μητσοτάκη και του Τσίπρα. Καθώς αμφότεροι τον πιέζουν για να μπορέσουν την επόμενη μέρα να διεκδικήσουν την εξουσία.
Το ερώτημα βέβαια είναι πιο ουσιαστικό και πολιτικό. Πέρα από τα πρόσωπα. Κι αυτό είναι το αν η σοσιαλδημοκρατία έχει μέλλον σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από την πόλωση. Δεν είναι τυχαίο ότι οι χώρες στις οποίες στο παρελθόν κυριάρχησε, πλέον τα κόμματα που εξέφραζαν τη σοσιαλδημοκρατία έχουν ηττηθεί κατά κράτος σε κοινωνίες που κατά βάση είναι διπολικές. Η παραδοσιακή δεξιά για να επιβιώσει απλώθηκε προς το κέντρο και κατέλαβε το χώρο της παλιάς σοσιαλδημοκρατίας. Και η αριστερά που παραδοσιακά ήταν η «τσόντα» του σοσιαλισμού έγινε ο κυριάρχος παίκτης του χώρου.
Αμφότεροι κατάπιαν τα κόμματα που εξέφραζαν τη σοσιαλδημοκρατία που από κυρίαρχη συνιστώσα του πολιτικού συστήματος έγινε ο χρήσιμος εταίρος για τον σχηματισμό κυβερνήσεων. Όσο οι ηγέτες του χώρου παραμένουν εγκλωβισμένοι στις ένδοξες μνήμες του παρελθόντος εγκλωβισμένες σε λογικές πολιτικής κυριαρχίας, τόσο θα βλέπουν τα τρένα να περνούν.
Η ήττα δεν είναι προσωπική του Νίκου Ανδρουλάκη. Είναι η ήττα ενός πολιτικού χώρου που τον ξεπέρασαν οι εξελίξεις, και δεν μπόρεσε να βρει τα πατήματά του και να εκφράσει μεγάλες κοινωνικές ομάδες. Το εντυπωσιακό είναι ότι ενώ οι ιδέες του κυριάρχησαν, η ήττα του ήταν συντριπτική για το ποιος μπορεί να το εκφράσει πολιτικά.
Έλειψαν και οι μεγάλες μορφές του χώρου και το κομματικό τέλος μοιάζει αναπόφευκτο. Το κόστος αυτής της ήττας ίσως να είναι μεγαλύτερο από αυτό που υπολογίζουμε με μαθηματικούς τρόπους. Η ήττα της σοσιαλδημοκρατίας και στην Ελλάδα έχει δυσανάλογες επιπτώσεις στην ποιότητα και στην ουσία της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού. Και εδώ οι ευθύνες του χώρου είναι μεγάλες και δεν της χρεώνεται μόνο ο… τελευταίος αυτοκράτορας.