ΚΟΣΜΟΣ

Βενεζουέλα: Πώς επηρεάζουν οι κυρώσεις την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας

Η Βενεζουέλα έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από ισχυρούς διαδοχικούς σεισμούς που κατέρρευσαν κτίρια σε πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Καράκας, σκοτώνοντας τουλάχιστον 235 ανθρώπους και τραυματίζοντας σχεδόν 4.300, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο προσωρινό απολογισμό.

Μετά τους σεισμούς της Τετάρτης, οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι βρίσκονται σε επαφή με τις βενεζουελάνικες αρχές και κινητοποιούν βοήθεια για το νοτιοαμερικανικό έθνος, το οποίο ιστορικά έχει μαραζώσει υπό τις συντριπτικές κυρώσεις που επέβαλε η Ουάσινγκτον.

Ο οικονομικός στραγγαλισμός ήρθη εν μέρει αφότου οι αμερικανικές δυνάμεις απήγαγαν τον τότε πρόεδρο της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, σε μια επιδρομή τον Ιανουάριο. Η προσωρινή κυβέρνηση υπό την ηγεσία της συμμάχου του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, βρίσκεται σε σταθερούς όρους με την κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η οποία έκτοτε επιδιώκει να επαναφέρει τις αμερικανικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας.

Ο Τραμπ ήταν μεταξύ των πρώτων ηγετών που υποσχέθηκαν βοήθεια στη Βενεζουέλα. «Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες, πρόθυμες και ικανές να βοηθήσουν! Έχω δώσει εντολή σε όλους τους οργανισμούς της κυβέρνησής μας να είναι έτοιμοι να κινηθούν γρήγορα», έγραψε ο πρόεδρος στην πλατφόρμα του Truth Social. «Θα είμαστε εκεί για τους νέους και σπουδαίους φίλους μας».

Η Ροντρίγκες απάντησε ευχαριστώντας τον Τραμπ για την «προσφορά υποστήριξης και αλληλεγγύης προς τον λαό της Βενεζουέλας ενόψει αυτής της τραγωδίας που μας έχει βυθίσει σε πένθος».

Σκύλοι από μια ολλανδική ομάδα διάσωσης αναχωρούν από την αεροπορική βάση Αϊντχόφεν της Ολλανδίας για τη Βενεζουέλα, για να παράσχουν βοήθεια μετά τους σεισμούς που έπληξαν τη χώρα, 26 Ιουνίου 2026. Η ομάδα Αστικής Έρευνας και Διάσωσης κατευθύνεται εκεί με 65 διασώστες, οκτώ σκύλους και ειδικό εξοπλισμό. EPA/ROB ENGELAAR

Ένας άνδρας μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στο Περιφερειακό Κέντρο Λογιστικής Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου στην Πόλη του Παναμά, Παναμάς, 25 Ιουνίου 2026. Τουλάχιστον 40 τόνοι ανθρωπιστικής βοήθειας προετοιμάζονταν για αποστολή από τον Παναμά στη Βενεζουέλα. EPA/CARLOS LEMOS

Ενώ η μερική άρση των κυρώσεων – συμπεριλαμβανομένων εκείνων κατά της Ροντρίγκες, η οποία υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος υπό τον Μαδούρο – επιτρέπει στη Βενεζουέλα να συναλλάσσεται πιο ελεύθερα με αμερικανικές εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οι ειδικοί δήλωσαν ότι δύο ανησυχίες κυριαρχούν στις συζητήσεις σχετικά με τις επιχειρήσεις βοήθειας.

«Αφενός, ότι η βοήθεια δεν θα μπορέσει να φτάσει σε όσους την έχουν ανάγκη», δήλωσε η Σάρα Σίφλινγκ, αναπληρώτρια διευθύντρια του Ινστιτούτου HUMLOG της Φινλανδίας, το οποίο ερευνά την ανθρωπιστική εφοδιαστική και τη διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας στη Σχολή Οικονομικών Χάνκεν του Ελσίνκι.

«Αφετέρου, ότι αυτή η καταστροφή θα χρησιμοποιηθεί από τις ΗΠΑ για να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στη Βενεζουέλα».

Διαβάστε επίσης:

Ποιες κυρώσεις υπάρχουν στη Βενεζουέλα;

Εκτός από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, οι οποίες στοχεύουν συγκεκριμένα άτομα και ομάδες από το 2005, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης επιβάλει κυρώσεις στη Βενεζουέλα από το 2017, λόγω αυτού που αποκάλεσαν πολιτική καταστολή και οπισθοδρόμηση στη δημοκρατία υπό τον Μαδούρο.

Σύμφωνα με την ΕΕ, «τα μέτρα περιλαμβάνουν εμπάργκο όπλων και εξοπλισμού για εσωτερική καταστολή, καθώς και την επιβολή ταξιδιωτικών απαγορεύσεων και δεσμεύσεων περιουσιακών στοιχείων σε καταγεγραμμένα άτομα».

Οι ΗΠΑ ήραν τις κυρώσεις κατά της ίδιας της Ροντρίγκες φέτος, και τον Απρίλιο, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα εκδώσει νέες άδειες για να επιτρέψει συναλλαγές με ορισμένες βενεζουελάνικες τράπεζες και άτομα.

Η Ροντρίγκες υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή δεν ήταν αρκετή για να βοηθήσει τη Βενεζουέλα να βγει από τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση και πίεσε για περισσότερη ανακούφιση. «Επαναλαμβάνουμε την ανάγκη να προχωρήσουμε προς μια Βενεζουέλα απαλλαγμένη από κυρώσεις, ως μέσο παροχής θεσμικής νομικής βεβαιότητας στους επενδυτές που έρχονται στη χώρα μας – ένα περιβάλλον όπου τους διασφαλίζεται η βιώσιμη επένδυση στο χρόνο και μια προοπτική για το μέλλον», έγραψε η Ροντρίγκες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκείνη την εποχή.

Δύο γυναίκες κλαίνε καθώς κοιτάζουν τα ερείπια κτιρίων που κατέρρευσαν από τους σεισμούς στη Λα Γκουάιρα της Βενεζουέλας, 25 Ιουνίου 2026. EPA/RONALD PENA R

Ένας εθελοντής από την Υπηρεσία Επιχειρήσεων και Διάσωσης αντιδρά κατά τη διάρκεια των προσπαθειών απομάκρυνσης συντριμμιών και διάσωσης στον δήμο Chacao του Καράκας, Βενεζουέλα, 25 Ιουνίου 2026. EPA/BORIS VERGARA

Πώς επηρεάζεται η ανθρωπιστική βοήθεια από τις κυρώσεις;

Το αμερικανικό Κέντρο Οικονομικής και Πολιτικής Έρευνας (CEPR) έχει προειδοποιήσει ότι οι διεθνείς δωρητές, συμπεριλαμβανομένων ξένων κυβερνήσεων και ανθρωπιστικών οργανώσεων, θα αντιμετωπίσουν σημαντικούς περιορισμούς όταν επιχειρούν να στείλουν κεφάλαια και βοήθεια στη Βενεζουέλα λόγω των οικονομικών μέτρων.

«Έχουμε δει σε προηγούμενες περιπτώσεις πώς οι κυρώσεις των ΗΠΑ έχουν περιορίσει και παρεμποδίσει τις προσπάθειες ανακούφισης από σεισμούς», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Άλεξ Μέιν, διευθυντής διεθνούς πολιτικής της ομάδας.

«Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας πρέπει να είναι ελεύθερη να λαμβάνει και να διανέμει βοήθεια για τον σεισμό και να στέλνει ανθρωπιστική υποστήριξη σε όσους την έχουν ανάγκη. Οι τρέχουσες κυρώσεις των ΗΠΑ και άλλων απειλούν να εμποδίσουν τη συνολική ανταπόκριση στον σεισμό».

Η Σίφλινγκ, η οποία διδάσκει διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας στο Χάνκεν, δήλωσε ότι οι κυρώσεις μπορούν να έχουν σοβαρές δευτερογενείς επιπτώσεις που περιορίζουν τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας.

«Οι οικονομικές κυρώσεις μπορούν να δυσχεράνουν την αποστολή χρημάτων από τις ΜΚΟ στη χώρα που έχει πληγεί για να πληρώσουν το προσωπικό ή τους προμηθευτές», είπε. «Μπορεί επίσης να υπάρχουν πρόσθετα διοικητικά βάρη που επιβραδύνουν τις επιχειρήσεις και καθιστούν δυσκολότερη την εισαγωγή αγαθών και την είσοδο προσωπικού στη χώρα».

Επιπλέον, οι οργανώσεις αρωγής μπορεί να είναι επιφυλακτικές μήπως παραβιάσουν κατά λάθος τους περιορισμούς και ως εκ τούτου να σταματήσουν ή να καθυστερήσουν τις παραδόσεις.

«Το σημαντικότερο, πρέπει να λάβουμε υπόψη την επίδραση που έχουν ήδη έχουν οι κυρώσεις στην εγχώρια αγορά της Βενεζουέλας», δήλωσε η Σίφλινγκ.

Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την ΕΕ στον πετρελαϊκό και χρηματοπιστωτικό τομέα της Βενεζουέλας έχουν επιδεινώσει την οικονομική κρίση της χώρας. Σχεδόν οκτώ στους δέκα Βενεζουελάνους ζουν σε συνθήκες φτώχειας, σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών για το 2024, και πολλοί άνθρωποι έχουν ανεπαρκή πρόσβαση σε τρόφιμα και βασικά φάρμακα.

Ο Μάικλ Φάχρι, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην τροφή, δήλωσε ότι οι κυρώσεις ήταν ένας από τους κύριους παράγοντες που περιόρισαν την ικανότητα της κυβέρνησης να εφαρμόζει προγράμματα κοινωνικής προστασίας και να παρέχει βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Μετά από επίσκεψη στη λατινοαμερικανική χώρα τον Φεβρουάριο του 2024, ο Φάχρι σημείωσε ότι η έλλειψη πρόσβασης σε προσιτά τρόφιμα, ο υποσιτισμός και η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης οδήγησαν σε μαζική μετανάστευση από τη χώρα.

Σύμφωνα με τη Σίφλινγκ, οι σεισμοί της Τετάρτης «έπληξαν έναν πληθυσμό που είχε ήδη τεράστιες ανάγκες και έχει μικρή ικανότητα να αντιμετωπίσει την πρόσθετη αναστάτωση». Η εγχώρια αγορά για βασικά είδη είναι πιθανό να είναι ανεπαρκής για να καλύψει τις ανάγκες της χώρας, καθιστώντας ακόμη πιο επείγουσα την αποστολή από το εξωτερικό, είπε.

Άνθρωποι κάνουν δωρεές στο Καράκας της Βενεζουέλας, στις 25 Ιουνίου 2026. EPA/Ronald Peña R

Άνθρωποι κάνουν δωρεές στο Καράκας της Βενεζουέλας, στις 25 Ιουνίου 2026. EPA/Ronald Peña R

Τι κάνουν οι ΗΠΑ για τη βοήθεια προς τη Βενεζουέλα τώρα;

Ο αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζέρεμι Λιούν, έγραψε σε ανάρτησή του στο X ότι η Ουάσινγκτον «στέλνει ομάδες έρευνας και διάσωσης, ιατρικές και ανθρωπιστικές προμήθειες και άλλους πόρους τις πρώτες κρίσιμες ημέρες μετά από αυτή την τραγική φυσική καταστροφή» σε συντονισμό με την προσωρινή κυβέρνηση της Βενεζουέλας.

Ωστόσο, η Σίφλινγκ προειδοποίησε ότι, ενώ οι ανθρωπιστικές αρχές απαιτούν η βοήθεια να είναι αμερόληπτη, ουδέτερη και ανεξάρτητη, στην πράξη αυτό συχνά δεν συμβαίνει και οι ΗΠΑ είναι πιθανό να προσπαθήσουν να τοποθετηθούν με τρόπο που ενισχύει την επιρροή τους στη χώρα.

Από τότε που επιτέθηκε στη Βενεζουέλα και απήγαγε τον Μαδούρο τον Ιανουάριο, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποκομίσει οικονομικά οφέλη αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τον έλεγχο της βιομηχανίας πετρελαίου. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι, ενώ η στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα διήρκεσε «ακριβώς 48 λεπτά», οι ΗΠΑ έχουν ανακτήσει το κόστος τους 28 φορές μέσω της εξόρυξης πετρελαίου.

Ενώ η Ροντρίγκες έχει σε μεγάλο βαθμό συμμορφωθεί με τις φιλοδοξίες του Τραμπ, απελευθερώνοντας την οικονομία της Βενεζουέλας και ανοίγοντάς την σε μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις, οι παρατηρητές δήλωσαν ότι είχε μικρή επιλογή. Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να «διοικεί» τη Βενεζουέλα και μετά την απαγωγή του Μαδούρο, προειδοποίησε ότι ένα δεύτερο κύμα στρατιωτικής δράσης θα μπορούσε να ακολουθήσει εάν η Ροντρίγκες δεν συμμορφωνόταν με τις απαιτήσεις του.

Σε απάντηση, η εν ενεργεία υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας υπέγραψε τον Ιανουάριο έναν νόμο για τη διευκόλυνση των ιδιωτικών ξένων επενδύσεων στη βιομηχανία πετρελαίου, αξίας περίπου 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσίασε αυτό ως αμοιβαία επωφελές, αλλά καμία πλευρά δεν έχει παράσχει ακόμη δημόσιο απολογισμό των ποσοτήτων πετρελαίου που πωλήθηκαν ή των εσόδων που εισπράχθηκαν.

Τώρα, οι σεισμοί στη Βενεζουέλα θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για πιο άμεσες επενδύσεις των ΗΠΑ για την κάλυψη άμεσων αναγκών, όπως στις υποδομές πόσιμου νερού, και σε μακροπρόθεσμα έργα ανοικοδόμησης.

Η λειτουργία σε περιοχές με κακή ασφάλεια, όπως η Βενεζουέλα, μπορεί να απαιτεί τη συνοδεία των εργαζομένων αρωγής από ένοπλες ομάδες μόνο και μόνο για να φτάσουν σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη. «Αυτό θέτει σε κίνδυνο την ουδετερότητα, καθώς, φυσικά, ο οργανισμός μπορεί τότε να θεωρηθεί ότι είναι σύμμαχος με αυτή την ένοπλη ομάδα», δήλωσε η Σίφλινγκ.

«Με τη χρηματοδότηση από κυβερνήσεις, υπάρχει, φυσικά, πάντα το ερώτημα αν τα χρήματα δίνονται μόνο για ό,τι προωθεί μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα».

Με πληροφορίες από Al Jazeera

POPAGANDA