ΚΟΣΜΟΣ

Οι δύο ισχυροί φονικοί σεισμοί στη Βενεζουέλα ίσως τελικά να ήταν ένας. Γιατί έχει τόση σημασία

Την Τετάρτη το βράδυ, η Βενεζουέλα χτυπήθηκε από τους ισχυρότερους σεισμούς εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα — γκρεμίζοντας κτήρια και στοιχίζοντας τη ζωή σε περισσότερους από 100 ανθρώπους. Το γεγονός, σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USGS), ήταν ένα σπάνιο φαινόμενο που ονομάζεται «διπλό» («doublet») και περιείχε όχι έναν αλλά δύο μεγάλους σεισμούς.

Οι διπλοί σεισμοί συμβαίνουν όταν δύο σεισμοί παρόμοιου μεγέθους συμβαίνουν σε κοντινή απόσταση — προκαλώντας ενδεχομένως περισσότερες ζημιές από έναν μόνο σεισμό. Σε αυτήν την περίπτωση, ένας σεισμός μεγέθους 7,2 Ρίχτερ συγκλόνισε τη βόρεια Βενεζουέλα και ακολουθήθηκε από έναν σεισμό μεγέθους 7,5 Ρίχτερ μόλις 39 δευτερόλεπτα αργότερα.

«Οι διπλοί σεισμοί είναι πολύ καταστροφικοί», δήλωσε ο Raul Perez-Lopez, σεισμολόγος στο Γεωλογικό και Μεταλλευτικό Ινστιτούτο της Ισπανίας στη Μαδρίτη. «Η κύρια διαφορά είναι ότι οι διπλοί σεισμοί έχουν παρόμοια ενέργεια, ενώ ένας μονός σεισμός και οι (μικρότεροι) μετασεισμοί έχουν μικρότερη ενέργεια».

Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές εικάζουν ότι πρόσθετα δεδομένα τις επόμενες ημέρες μπορεί να αποκαλύψουν ότι το γεγονός προκλήθηκε από έναν μεγάλο σεισμό αντί για έναν δίδυμο. Η διαφορά μεταξύ ενός μεγάλου σεισμού και ενός ζευγαριού διπλών γεγονότων μπορεί να μην έχει σημασία όσον αφορά στον ανθρώπινο αντίκτυπο, αλλά θα μπορούσε να διδάξει πολλά στους επιστήμονες σχετικά με αυτό το ασυνήθιστο φαινόμενο και την πρόβλεψη της σοβαρότητας των σεισμών.

«Θα χρειαστούν πιθανώς μερικές ημέρες ή περισσότερο για να συνθέσουν οι σεισμολόγοι πλήρως το γεγονός», δήλωσε η Judith Hubbard, σεισμολόγος στο Πανεπιστήμιο Cornell που ανέλυσε την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα, «και τότε μπορεί να μην καταλήξουν σε ένα οριστικό συμπέρασμα για το αν ήταν ένας ή δύο σεισμοί».

EPA/Boris Vergara

Οι διπλοί σεισμοί είναι σπάνιοι, αν και η περιοχή δεν είναι ξένη προς αυτούς. Ένας ασθενέστερος διπλός σεισμός — σεισμοί 6,2 και 6,3 Ρίχτερ — χτύπησε εκεί τον Σεπτέμβριο του 2025, σύμφωνα με το USGS.

«Δεν έχουμε πραγματικά μια καλή αντίληψη του ποια ρήγματα παράγουν διπλά γεγονότα και ποια όχι — ή ακόμα και αν υπάρχει κάποιος τύπος ρήγματος που παράγει διπλά γεγονότα», είπε η Hubbard. «Δεν συμβαίνουν αρκετά συχνά ώστε να μπορέσουμε να βγάλουμε έναν εμπειρικό κανόνα».

Οι σεισμοί συμβαίνουν όταν δύο κινούμενες τεκτονικές πλάκες κολλάνε, δημιουργούν τάση και στη συνέχεια απελευθερώνουν ξαφνικά τη συσσωρευμένη ενέργεια. Οι σεισμοί της Τετάρτης σημειώθηκαν στο όριο μεταξύ των πλακών της Καραϊβικής και της Νότιας Αμερικής, οι οποίες ολισθαίνουν με ρυθμό περίπου 20 χιλιοστά ετησίως. Η βόρεια Βενεζουέλα συχνά βιώνει μεγάλους, καταστροφικούς σεισμούς, αλλά τον τελευταίο αιώνα, η περιοχή έχει βιώσει μόνο επτά σεισμούς μεγέθους 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και άνω.

Λόγω της ταχύτατης διαδοχής των σεισμών της Τετάρτης, η Hubbard δήλωσε ότι η επιβεβαίωση της ύπαρξης δύο σεισμών θα μπορούσε να είναι δύσκολη με τα προκαταρκτικά δεδομένα — και υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις για αυτό που βλέπουν οι επιστήμονες στους σεισμογράφους επί του παρόντος.

Αρχικά, ένας μεγάλος σεισμός μεγέθους 7,5 βαθμών συνήθως δεν συμβαίνει ταυτόχρονα, είπε. Ένας τέτοιος μεγάλος σεισμός ξεκινά από ένα σημείο και διαδίδεται κατά μήκος του ρήγματος, ρηγματώνοντας διαφορετικά τμήματα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, ο πρώτος παλμός — υπεύθυνος για τον σεισμό των 7,2 βαθμών — θα μπορούσε να είχε πυροδοτήσει ένα φαινόμενο ντόμινο παλμών που εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη συνέχεια.

Είπε ότι ένας σεισμός συνήθως διαρκεί περίπου 30 έως 40 δευτερόλεπτα, αλλά «επειδή αυτός ο μεγαλύτερος παλμός συνέβη μέσα στη δόνηση του πρώτου, ήταν πολύ δύσκολο να φανεί» στα τρέχοντα δεδομένα.

Αν επρόκειτο για δύο παλμούς μιας ενιαίας ρήξης, η Hubbard είπε ότι το γεγονός θα μπορούσε να ισοδυναμεί με σεισμό μεγέθους 7,6 Ρίχτερ.

EPA/RONALD PENA R

Στην προκαταρκτική αναφορά μέχρι στιγμής, ωστόσο, το USGS παρουσίασε μια εικόνα δύο διακριτών σεισμών σε απόσταση περίπου 5 έως 10 χιλιομέτρων μεταξύ τους — θέτοντας το ενδεχόμενο ο ένας να πυροδότησε τον άλλο. Παρά την εγγύτητα, ο φορέας πρότεινε ότι τα ρήγματα πίσω από τους σεισμούς ολίσθησαν με αντίθετες κινήσεις.

«Τα σεισμικά δεδομένα είναι διφορούμενα», δήλωσε η Hubbard. «Δεν μπορείς να ξεχωρίσεις τη διαφορά μεταξύ αυτών των δύο προσανατολισμών ρηγμάτων και κατευθύνσεων ολίσθησης» μέχρι να φτάσουν περισσότερα δεδομένα.

Αρκετοί, λιγότερο έντονοι μετασεισμοί έχουν συμβεί έκτοτε κοντά στο Καράκας, οι οποίοι θα μπορούσαν να παρέχουν σαφήνεια. Εάν οι μετασεισμοί ρηγματώνονται με παρόμοια μοτίβα με τους αρχικούς σεισμούς, είπε, αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιώσει αν οι προτεινόμενοι προσανατολισμοί είναι ακριβείς ή όχι.

Η επιβεβαίωση του τι συνέβη στο έδαφος θα μπορούσε να είναι δύσκολη εν μέσω των ζημιών. Ειδικά στην περιοχή γύρω από το Καράκας, τα υπόγεια ιζήματα μπορεί να επιβράδυναν και να ενίσχυσαν τα σεισμικά κύματα, οδηγώντας σε αυξημένη καταστροφική ισχύ. Επιπλέον, η βύθιση του εδάφους θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόσθετες ζημιές στα θεμέλια των κτιρίων. Η περιοχή δεν διαθέτει εκτεταμένα σεισμικά δίκτυα, και οι διακοπές ρεύματος σε μεγάλα κέντρα θα μπορούσαν να καθυστερήσουν περαιτέρω τις προσπάθειες. Τα δορυφορικά δεδομένα, τα οποία θα πρέπει να είναι διαθέσιμα τις επόμενες ημέρες, μπορεί να αποκαλύψουν τις κινήσεις των ρηγμάτων και να προσφέρουν περισσότερες ενδείξεις για τα ρήγματα που έσπασαν.

Παρά το σπάνιο τους χαρακτήρα, τα διπλά σεισμικά γεγονότα προσελκύουν την προσοχή όταν συμβαίνουν. Το 2023, ένα ζευγάρι σεισμών μεγέθους 7,8 και 7,7 βαθμών έπληξε την Τουρκία και τη Συρία. Σημειώθηκαν με διαφορά εννέα ωρών και προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές.

Η Hubbard αναμένει ότι αυτό το γεγονός θα μελετηθεί εντατικά από την επιστημονική κοινότητα και θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να εκτιμήσουν καλύτερα πόσο μεγάλος μπορεί να γίνει ένας σεισμός με βάση μόνο τα πρώτα δευτερόλεπτα μιας ρήξης.

«Όλα όσα γνωρίζουμε για τους σεισμούς προέρχονται από μελέτες περιπτώσεων μεγάλων σεισμών σαν αυτόν», δήλωσε η Hubbard. «Ακόμα και όταν υπάρχουν πολύ λίγα δεδομένα, έχουμε καταφέρει να μάθουμε πολλά πράγματα».

EPA/Boris Vergara

Τουλάχιστον 235 νεκροί

Οι έρευνες συνεχίζονταν χθες Πέμπτη στα συντρίμμια κτιρίων που κατέρρευσαν στο πλαίσιο των επιχειρήσεων διάσωσης παγιδευμένων, την επομένη του διπλού, που άφησε πίσω τουλάχιστον 235 νεκρούς, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό.

«Δυστυχώς, υποδεχτήκαμε 235 ασθενείς που διακομίστηκαν χωρίς ζωτικές ενδείξεις ή πέθαναν με την άφιξή τους στις δομές υγείας μας», είπε ο υπουργός Υγείας Κάρλος Αλβαράδο στη δημόσια τηλεόραση.

Δεν διευκρίνισε τον αριθμό των τραυματιών. Οι αρχές έκαναν λόγο νωρίτερα για τουλάχιστον 1.520 ανθρώπους.

Κτίρια ισοπεδωμένα, βουνά συντριμμιών, όπου οικογένειες σε αλλόφρονα κατάσταση προσπαθούσαν να βρουν ανθρώπους που θάφτηκαν ζωντανοί: κοντά στο επίκεντρο του σεισμού, ομάδες του Γαλλικού Πρακτορείου είδαν φοβερές σκηνές καταστροφής, που εγείρουν ανησυχίες ότι ο απολογισμός θα γίνει προοδευτικά πολύ πιο βαρύς.

Η περιοχή που υπέστη το πιο σκληρό πλήγμα είναι η πολιτεία Λα Γουάιρα, βόρεια της πρωτεύουσας Καράκας, όπου βρίσκεται το διεθνές αεροδρόμιο Σιμόν Μπολίβαρ στη Μαϊκετία–που έκλεισε λόγω των ζημιών που υπέστη–κι η παραθαλάσσια πόλη Κάτια λα Μαρ, όπου κατέρρευσαν πολλά κτίρια.

EPA/RONALD PENA R

«Κανένα εργαλείο»

Όπως αυτό όπου ζούσε ο Αντόνιο Μπερμούδες. «Υπάρχει σημείο από όπου νεαρή, η Τζένιφερ, που έμενε στον 11ο όροφο, μου απάντησε. Αλλά δεν έχουμε κανένα εργαλείο, κανένα μέσο για να βοηθήσουμε» να βγει από τα συντρίμμια, εξήγησε.

Η Λίσμπετ Βάσκες, 37 ετών, αφηγήθηκε στο AFP ότι δικοί του κατάφεραν να σωθούν πηδώντας από παράθυρα του οικογενειακού διαμερίσματος την τελευταία στιγμή καθώς το κτίριο «κατέρρεε εντελώς». «Ήταν τρομακτικό», είπε. «Γείτονες σε χαμηλότερους ορόφους θάφτηκαν, προσπαθούμε να τους βγάλουμε».

«Δεν μας απομένει πλέον τίποτα. Τίποτα, ούτε καν η δύναμη ή το κουράγιο να μπούμε εκεί μέσα», αναστέναζε ο Λάρι Ρόχας, 49 ετών, μπροστά στον σωρό από χαλάσματα στον οποίο είναι θαμμένοι συγγενείς του.

«Χρειαζόμαστε να έρθει να βοηθήσει κόσμος. Εδώ κοριτσάκι έχει παγιδευτεί από χθες βράδυ, μπορούμε να τη βγάλουμε, χρειαζόμαστε έναν εκσκαφέα», φώναζε με απόγνωση ο Ντάνι Ρίσο, άλλος κάτοικος του ίδιου κτιρίου, 48 ετών.

Η διεθνής βοήθεια αρχίζει να οργανώνεται. Οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν «μεγάλη», «ταχεία» και «αποτελεσματική» βοήθεια, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι στέλνει σωστικά συνεργεία και αποδεσμεύει ποσό 150 εκατομμυρίων δολαρίων για να προσφερθεί βοήθεια μέσω «εταίρων» των ΗΠΑ. Ο αμερικανικός στρατός γνωστοποίησε ότι αναπτύσσει πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και ελικόπτερα που θα παρέχουν υποστήριξη στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Η Βραζιλία, δυο υπήκοοι της οποίας έχασαν τη ζωή τους στον σεισμό, σύμφωνα με την Μπραζίλια, ανακοίνωσε επίσης πως στέλνει βοήθεια στη γειτονική χώρα. Όπως και η Κίνα, η Ινδία, χώρες της Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής–ακόμη και το Ιράν, παραδοσιακός σύμμαχος της Βενεζουέλας, παρότι έχει υποστεί το ίδιο πελώρια καταστροφή εξαιτίας του πολέμου που εξαπέλυσαν εναντίον του οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου.

EPA/RONALD PENA R

«Τρέμει αυτήν τη στιγμή»

Η υπηρεσιακή πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μερικές ώρες μετά τον διπλό σεισμό 7,2 και 7,5 βαθμών που σημειώθηκε την Τετάρτη στις 18:04 (στη 01:04 της Πέμπτης ώρα Ελλάδας).

Στην πρωτεύουσα, όπου κατέρρευσαν πολλά κτίρια, δρόμοι ήταν γεμάτοι θραύσματα σπασμένων γυαλιών και πολύς κόσμος πέρασε τη νύχτα έξω, αρκετός μέσα στο αυτοκίνητό του, αν είχε, καθώς η γη συνέχιζε να τρέμει από τους μετασεισμούς.

Αναφέρθηκαν κάποιες λεηλασίες. Στην Κάτια λα Μαρ, άνδρες και γυναίκες έβγαιναν, κουβαλώντας τρόφιμα, από κατάστημα που εν μέρει πυρπολήθηκε, διαπίστωσαν δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου.

Αναφέρθηκαν διακοπές της ηλεκτροδότησης από τον υπουργό Εσωτερικών, τον Ντιοσντάντο Καμπέγιο, που ανακοίνωσε παράλληλα πως έδωσε εντολή να διακοπεί η τροφοδοσία με φυσικό αέριο ώστε «να αποφύγουμε οποιοδήποτε ατύχημα».

Χθες το πρωί, δεν άνοιξε σχεδόν κανένα εμπορικό κατάστημα, ενώ η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν πυκνή, καθώς πολλοί κάτοικοι ήθελαν να βρουν ασφαλείς τοποθεσίες, μακριά από κτίρια που ήταν επικίνδυνα.

«Τρέμει αυτή τη στιγμή», φώναζαν κατά τη διάρκεια μετασεισμού συγκεντρωμένοι γύρω από κτίριο που είχε ήδη καταρρεύσει.

Ακόμη και πριν από τους καταστροφικούς σεισμούς «σχεδόν οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι είχαν ανάγκη ανθρωπιστική βοήθεια» στη Βενεζουέλα, θύμισε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, αρμόδιος για την ανθρωπιστική δράση του οργανισμού, ο Τομ Φλέτσερ.

Καθώς το διεθνές αεροδρόμιο στη Μαϊκετία έκλεισε εξαιτίας των «σοβαρών ζημιών σε υποδομές του», όπως ανακοίνωσε η υπηρεσιακή πρόεδρος Ροδρίγκες προχθές, το Καράκας θα βασιστεί στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Λα Καρλότα, στη μητροπολιτική ζώνη, για να γίνουν παραδόσεις διεθνούς βοήθειας.

Με πληροφορίες από CNN, ΑΠΕ-ΜΠΕ

POPAGANDA