Αφρικανική σκόνη πάνω απο τo Ηράκλειο Κρήτης (ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ/EUROKINISSI)
Παρότι τις τελευταίες δεκαετίες πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταφέρει να περιορίσουν σημαντικά την ατμοσφαιρική ρύπανση από βιομηχανία και μεταφορές, ένας διαφορετικός τύπος σωματιδίων φαίνεται να κερδίζει έδαφος: η σκόνη από τις ερήμους της Βόρειας Αφρικής.
Σε νέα μελέτη, ερευνητές χρησιμοποίησαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να παρακολουθήσουν την κίνηση της αφρικανικής σκόνης στην Ευρώπη την περίοδο 2012-2021. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ενώ οι ανθρωπογενείς ρύποι μειώθηκαν, τα επεισόδια μεταφοράς σκόνης παρουσίασαν σημαντική αύξηση, ιδιαίτερα στη νότια Ευρώπη.
Η σκόνη από τη Σαχάρα μεταφέρεται πάνω από τη Μεσόγειο και επηρεάζει κυρίως χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και τα Βαλκάνια. Σε μικρότερο βαθμό, φτάνει ακόμη και στη βόρεια Ευρώπη.
Οι επιστήμονες συνδέουν την αύξηση των επεισοδίων με την εντεινόμενη ερημοποίηση της Σαχάρας, η οποία επηρεάζεται τόσο από φυσικούς κλιματικούς κύκλους όσο και από την παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας.
Η αύξηση της ξηρασίας σε ορισμένες περιοχές δημιουργεί περισσότερες διαθέσιμες ποσότητες σκόνης, ενώ οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία μπορούν να ενισχύσουν τους ανέμους που μεταφέρουν τα σωματίδια προς την Ευρώπη.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, ο αριθμός των καταιγίδων σκόνης δεν έχει απαραίτητα αυξηθεί, όμως τα συγκεκριμένα φαινόμενα φαίνεται να γίνονται πιο έντονα, μεταφέροντας μεγαλύτερες ποσότητες σκόνης σε σχέση με το παρελθόν.
Η αφρικανική σκόνη μπορεί να εντοπιστεί χάρη στη διαφορετική χημική της σύσταση.
Σε αντίθεση με τα σωματίδια από την κυκλοφορία οχημάτων ή τις βιομηχανικές δραστηριότητες, τα οποία περιέχουν κυρίως άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων, η σκόνη της ερήμου είναι πλούσια σε ορυκτά στοιχεία, όπως το αλουμίνιο.
Με τη χρήση δεδομένων από περισσότερους από 100 σταθμούς μέτρησης και τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές δημιούργησαν πιο λεπτομερείς χάρτες για την παρουσία των σωματιδίων στην Ευρώπη.
Το μεγάλο ερώτημα αφορά τις επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό.
Τα μικρά σωματίδια της αφρικανικής σκόνης μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και να προκαλέσουν φλεγμονώδεις αντιδράσεις και οξειδωτικό στρες.
Αφρικανική σκόνη πάνω από το Ηράκλειο Κρήτης (ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ/EUROKINISSI)
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, όπως ασθενείς με άσθμα, αλλά και από ευπαθείς ομάδες που μπορεί να παρουσιάσουν επιδείνωση συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια έντονων επεισοδίων.
Οι επιστήμονες σημειώνουν, ωστόσο, ότι απαιτούνται περισσότερες μακροχρόνιες μελέτες για να αποσαφηνιστεί πλήρως η επίδραση της αυξημένης αφρικανικής σκόνης στην υγεία.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στην πρόβλεψη και παρακολούθηση τέτοιων φαινομένων.
Τα παραδοσιακά μοντέλα μπορούν να προβλέψουν μεγάλα επεισόδια μεταφοράς σκόνης, όμως δυσκολεύονται περισσότερο στην καταγραφή μικρότερων συγκεντρώσεων κοντά στο έδαφος, εκεί όπου οι άνθρωποι εκτίθενται άμεσα.
Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, οι ερευνητές ελπίζουν ότι στο μέλλον θα υπάρχουν πιο ακριβείς προειδοποιήσεις για την ποιότητα του αέρα, ειδικά στις περιοχές που επηρεάζονται συχνότερα, όπως η Ελλάδα και η υπόλοιπη Μεσόγειος.
Πηγή: Ιflscience