epa13129104 US President Donald Trump speaks during an event honoring the 2025 World Series champion Los Angeles Dodgers in the Rose Garden at the White House in Washington, DC, USA, 23 July 2026. The Dodgers defeated the Toronto Blue Jays in Game 7 to claim their second consecutive World Series title. EPA/SAMUEL CORUM / POOL
Μετά τις πρόσφατες αποφάσεις που αφορούσαν τον Καναδά και τη Βραζιλία, άλλες 60 οικονομίες, ανάμεσά τους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται από σήμερα αντιμέτωπες με ένα νέο κύμα τελωνειακών δασμών από τις ΗΠΑ.
Τα νέα μέτρα τέθηκαν σε εφαρμογή στις 00:01 ώρα Ουάσιγκτον, δηλαδή στις 07:01 ώρα Ελλάδας, αμέσως μετά τη λήξη των προσωρινών δασμών που είχε επιβάλει τον Φεβρουάριο ο Ντόναλντ Τραμπ. Προϊόντα που εξάγονται από τις συγκεκριμένες χώρες προς την αμερικανική αγορά θα επιβαρύνονται πλέον με δασμούς από 10% έως 12,5%. Οι επιβαρύνσεις αντικαθιστούν τους οριζόντιους δασμούς 10%, των οποίων η ισχύς εξέπνευσε την ίδια ακριβώς ώρα.
Οι προσωρινοί δασμοί είχαν διάρκεια 150 ημερών και τέθηκαν σε εφαρμογή από τον Αμερικανό πρόεδρο μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει το μεγαλύτερο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Η νέα δασμολογική πολιτική στηρίζεται στα συμπεράσματα «έρευνας» που ξεκίνησε στα μέσα Μαρτίου ο εμπορικός αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τζέιμισον Γκριρ. Σκοπός της διαδικασίας ήταν, τουλάχιστον επισήμως, να διαπιστωθεί κατά πόσο οι εμπορικοί εταίροι της Ουάσιγκτον έχουν απομακρύνει πλήρως από τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους προϊόντα τα οποία παράγονται με καταναγκαστική εργασία.
Οι χώρες των οποίων η σχετική νομοθεσία χαρακτηρίζεται από την αμερικανική κυβέρνηση ανεπαρκής ή ελλιπής θα επιβαρυνθούν με δασμούς 10% σε συγκεκριμένα προϊόντα τους. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Βρετανία, το Μεξικό και ο Καναδάς, δηλαδή ορισμένοι από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Για σχεδόν 40 ακόμη κράτη, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Νότια Κορέα, ο συντελεστής των νέων δασμών ορίστηκε στο 12,5%. Η ενέργεια και οι πρώτες ύλες αναμένεται να εξαιρεθούν από τον κατάλογο των προϊόντων που επιβαρύνονται. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες αντίστοιχες έρευνες του USTR.
Επιδιώκοντας να αποτρέψει την ακύρωση των νέων δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο, όπως συνέβη με προηγούμενα μέτρα, ο USTR στήριξε την απόφαση σε νόμο του 1974. Η συγκεκριμένη νομική βάση έχει χρησιμοποιηθεί για τη δικαιολόγηση δασμών σε προϊόντα επιμέρους κλάδων, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, ο χαλκός, η ξυλεία που προορίζεται για κατασκευές, τα αυτοκίνητα, τα ανταλλακτικά και τα εξαρτήματά τους. Οι συγκεκριμένοι δασμοί δεν έχουν αμφισβητηθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Πριν από το νέο κύμα μέτρων, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη δασμούς 25% σε μέρος των προϊόντων που εξάγει η Βραζιλία προς τις ΗΠΑ. Τη Δευτέρα, ο Καναδάς βρέθηκε επίσης αντιμέτωπος με επιπρόσθετους δασμούς 50%, οι οποίοι πρόκειται να τεθούν σε ισχύ μέσα σε έναν μήνα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποδέχθηκε με ανακούφιση την ανακοίνωση των νέων δασμών από την Ουάσινγκτον έπειτα από τις ανησυχίες που συνδέονται με το νέο πρόστιμο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στον αμερικανικό κολοσσό Google.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η εξέλιξη αυτή συμβαδίζει με τις αμερικανικές δεσμεύσεις για τους δασμούς» που περιλαμβάνονται στην εμπορική συμφωνία που συνομολογήθηκε τον περασμένο χρόνο ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Ουάσινγκτον», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ολοφ Γκίλι.
Το νέο δασμολογικό καθεστώς που ανακοινώθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση τηρεί πρακτικά, σε ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωσή, το πλαφόν του 15% που αναγραφόταν στην συμφωνία η οποία υπεγράφη πριν από σχεδόν ακριβώς έναν χρόνο στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.
«Ορίζει έναν συνολικό φορολογικό συντελεστή 10% για την Ευρωπαϊκή Ένωση και επανεισάγει τις απαλλαγές από επιπλέον δασμούς επί ορισμένων ευρωπαϊκών προϊόντων, όπως ο φελλός και τα διαμάντια, επιπλέον των αγαθών που εξαιρούνταν ήδη όπως τα αεροσκάφη και τα ανταλλακτικά τους, καθώς και τα γενόσημα φάρμακα», εξήγησε ο εκπρόσωπος.
Αυτό δημιουργεί μια «θετική δυναμική» για τις διατλαντικές συνομιλίες επί διαφόρων θεμάτων, από τις στρατηγικές πρώτες ύλες μέχρι την Τεχνητή Νοημοσύνη, πρόσθεσε.
Η ανακοίνωση της Ουάσινγκτον έγινε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της απόφασης της ΕΕ να επιβάλει πρόστιμο ύψους 890 εκατομμυρίων ευρώ στην Google για παραβίαση των κανόνων του ανταγωνισμού.
Η απόφαση αυτή κατά του τεχνολογικού κολοσσού τροφοδότησε ανησυχίες για ενδεχόμενα αντίποινα εκ μέρους της Ουάσινγκτον, υπό την μορφή, επί παραδείγματι, αύξησης των δασμών, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορεί συστηματικά την Ευρωπαϊκή Ενωση ότι θέτει αδίκως στο στόχαστρο τις αμερικανικές εταιρείες μέσω της νομοθεσίας της περί ψηφιακών αγορών.
Το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην Google «δημιουργεί αβεβαιότητα» στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες είχε άλλωστε προειδοποιήσει με ανακοίνωση που εκδόθηκε χθες ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκο για τις εμπορικές σχέσεις Τζέιμισον Γκριρ που βλέπει στην απόφαση «έναν πραγματικό κίνδυνο για την διατήρηση της διατλαντικής σταθερότητας».
Ο Αυστραλός υπουργός Εμπορίου έκρινε σήμερα ότι οι νέοι τελωνειακοί δασμοί σε προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ, βασικό σύμμαχο της χώρας, είναι «αδικαιολόγητοι».
«Αυτοί οι τελωνειακοί δασμοί είναι αδικαιολόγητοι, ασύμβατοι με τη συμφωνία μας για το ελεύθερο εμπόριο και θα έπρεπε να καταργηθούν», τόνισε ο Ντον Φάρελ.
Η Αυστραλία συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ σε προϊόντα των οποίων θα επιβληθεί σε λίγες ώρες τελωνειακός δασμός 12,5%.
Αντίστοιχα, ο Νεοζηλανδός πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον επέκρινε σήμερα τους «εξαιρετικά απογοητευτικούς» νέους τελωνειακούς δασμούς. Η «έρευνα» του αντιπροσώπου του Λευκού Οίκου για το εμπόριο (USTR), για να εξακριβωθεί αν οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ έχουν εξαλείψει πλήρως από τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους προϊόντα παραγόμενα με καταναγκαστική εργασία, «δεν παρήγαγε ουσιώδες αποδεικτικό υλικό για να υποστηριχτούν οι ισχυρισμοί περί καταναγκαστικής εργασίας», τόνισε ο κ. Λούξον μέσω X.
Με τη σειρά της, η κυβέρνηση της Ιαπωνίας τόνισε ότι «λυπάται» για τους τελωνειακούς δασμούς.
«Η βιομηχανία και το εμπόριο της Ιαπωνίας συμμορφώνονται προς τους διεθνείς κανόνες. Η Ιαπωνία λυπάται για το νέο μέτρο που επιβάλλει τελωνειακούς δασμούς, με μόνο κίνητρο (…) το ότι δεν υπάρχει απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων παραγόμενων με καταναγκαστική εργασία», είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Μινορού Κίχαρα.