EPA/DAMIEN REMBERT / HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
Ενώ η Γαλλία και η Ισπανία βρίσκονται αντιμέτωπες με μερικές από τις πιο καταστροφικές δασικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή τους σε ένα σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο φαινόμενο που μπορεί να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση: τα pyrocumulonimbus, γνωστά και ως «σύννεφα φωτιάς».
Πρόκειται για γιγαντιαία καταιγιδοφόρα νέφη που δημιουργούνται από την ίδια τη θερμότητα μιας μεγάλης πυρκαγιάς και είναι ικανά να αλλάξουν τη συμπεριφορά της, δημιουργώντας δικούς τους ανέμους, κεραυνούς και νέες εστίες φωτιάς.
Τα pyrocumulonimbus (ή pyroCb) σχηματίζονται όταν μια πυρκαγιά είναι τόσο έντονη ώστε απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες θερμότητας και καπνού στην ατμόσφαιρα.
Η θερμή στήλη καπνού ανεβαίνει σε μεγάλο ύψος, ψύχεται καθώς συναντά χαμηλότερες ατμοσφαιρικές πιέσεις και η υγρασία που περιέχει συμπυκνώνεται, δημιουργώντας ένα τεράστιο νέφος που μπορεί να εξελιχθεί σε καταιγίδα.
Σε ακραίες περιπτώσεις, τα νέφη αυτά φτάνουν σε ύψος 10 έως 15 χιλιομέτρων, διαπερνούν τη στρατόσφαιρα και δημιουργούν το δικό τους μικροκλίμα. Η NASA τα έχει περιγράψει ως τον «δράκο που αναπνέει φωτιά ανάμεσα στα σύννεφα».
«Ουσιαστικά πρόκειται για μια ολόκληρη καταιγίδα που σχηματίζεται μέσα στη στήλη καπνού της πυρκαγιάς», εξηγεί ο Rick McRae, ερευνητής της ομάδας μελέτης δασικών πυρκαγιών του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας.
Η δημιουργία ενός «σύννεφου φωτιάς» αποτελεί ένδειξη ότι μια πυρκαγιά έχει αποκτήσει ακραία ένταση.
Τα νέφη αυτά μπορούν να προκαλέσουν ισχυρούς και απρόβλεπτους ανέμους που επιταχύνουν την εξάπλωση της φωτιάς, ενώ συχνά παράγουν κεραυνούς, οι οποίοι μπορούν να ανάψουν νέες πυρκαγιές αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το αρχικό μέτωπο.
Οι μεταβολές αυτές καθιστούν τη συμπεριφορά της φωτιάς εξαιρετικά απρόβλεπτη, δυσχεραίνοντας το έργο των πυροσβεστών και αυξάνοντας τον κίνδυνο για όσους βρίσκονται στις πληγείσες περιοχές.
«Η εμφάνιση ενός τέτοιου νέφους επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά επικίνδυνη πυρκαγιά και ότι οι εκκενώσεις είναι απολύτως αναγκαίες», επισημαίνει ο McRae.
Τα pyrocumulonimbus καταγράφηκαν συστηματικά για πρώτη φορά στην Αυστραλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αργότερα εμφανίστηκαν στις μεγάλες πυρκαγιές της Καλιφόρνιας.
Τώρα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ίσως κάνουν για πρώτη φορά την εμφάνισή τους και στη Γαλλία, καθώς οι ακραίες πυρκαγιές που πλήττουν τη χώρα δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τον σχηματισμό τους.
Οι επιστήμονες συνδέουν την αυξανόμενη εμφάνιση των «σύννεφων φωτιάς» με την κλιματική αλλαγή, η οποία ευνοεί τις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, τους ισχυρούς καύσωνες και τις πυρκαγιές μεγάλης έντασης.
«Δεν είναι μόνο ότι ανεβαίνει η θερμοκρασία. Αλλάζουν συνολικά οι ατμοσφαιρικές συνθήκες, ο καιρός και το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσονται οι πυρκαγιές», εξηγεί ο McRae.
Οι πυρκαγιές που μαίνονται στη νότια Ευρώπη εκδηλώθηκαν έπειτα από συνεχόμενα κύματα καύσωνα και πολύμηνη ανομβρία, ενώ οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι νέο κύμα ακραίας ζέστης, με θερμοκρασίες που ενδέχεται να φτάσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου, αναμένεται να πλήξει τη Γαλλία τις επόμενες ημέρες, αυξάνοντας περαιτέρω τον κίνδυνο νέων μεγάλων πυρκαγιών και της εμφάνισης αυτού του σπάνιου αλλά εξαιρετικά επικίνδυνου φαινομένου.
Πηγή: Guardian