EPA/ANA ESCOBAR
Οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται ολοένα και πιο συχνοί και έντονοι, αυξάνοντας τους κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Υπάρχουν, όμως, απλά και αποτελεσματικά μέτρα που μπορούν να μας βοηθήσουν να προστατεύσουμε τόσο τον εαυτό μας όσο και τους ανθρώπους γύρω μας κατά τη διάρκεια των ακραίων θερμοκρασιών.
Ενώ υπάρχουν πλευρές της κλιματικής κρίσης που μπορεί να κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται ανήμποροι, η ακραία ζέστη, η οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πιθανότατα προκάλεσε από αρκετές χιλιάδες έως και περισσότερους από 20.000 θανάτους στην Ευρώπη, δεν θα έπρεπε να είναι μία από αυτές.
Οι πόλεις, όπου η ζέστη ενισχύεται από το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας», αναζητούν τρόπους προσαρμογής, ωστόσο υπάρχουν τέσσερις βασικοί τρόποι για να μειωθούν οι τεράστιες απώλειες ζωών από την ακραία ζέστη:
Σε μια πλούσια δημοκρατική κοινωνία, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν και τους τέσσερις αυτούς τομείς.
Πρώτα απ’ όλα, το κλίμα. Ο καύσωνας του Ιουνίου θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να συμβεί πριν από μερικές δεκαετίες, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ενώ μελέτες έχουν δείξει ότι περισσότεροι από τους μισούς θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη στις ευρωπαϊκές πόλεις συνδέονται με την καύση ορυκτών καυσίμων.
Για τον μέσο πολίτη, η μείωση των εκπομπών άνθρακα σημαίνει λιγότερα αεροπορικά ταξίδια, μικρότερη κατανάλωση κρέατος, αντικατάσταση των λεβήτων φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας και μετάβαση από τα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης σε ηλεκτρικά οχήματα, ποδήλατα ή μέσα μαζικής μεταφοράς.
Παράλληλα, η μείωση της κατανάλωσης και η αγορά λιγότερων προϊόντων μπορούν επίσης να συμβάλουν. Μπορεί να είναι εύκολο να κατηγορούμε αποκλειστικά τους δισεκατομμυριούχους και τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, όμως ο τρόπος με τον οποίο ζούμε, μετακινούμαστε, ψωνίζουμε και ψηφίζουμε επηρεάζει σημαντικά το πόσο θερμός γίνεται ο πλανήτης.
Η δεύτερη μάχη δίνεται στο άμεσο περιβάλλον μας. Στις πόλεις, η ζέστη ενισχύεται από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, που προκαλείται μεταξύ άλλων από την υπερβολική χρήση τσιμέντου και ασφάλτου αντί για πράσινους χώρους, αλλά και από τον κακό σχεδιασμό πολλών κτιρίων.
Ο κλιματισμός αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο ψύξης των κατοικιών, αν και αυξάνει την πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα και μπορεί να επιδεινώσει τη ζέστη στις πόλεις για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν.
Υπάρχουν όμως και απλούστερες λύσεις. Τέντες, εξωτερικά παντζούρια και σκιάσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη θερμοκρασία στο εσωτερικό των σπιτιών. Ακόμη και όσοι νοικιάζουν σπίτι ή έχουν περιορισμένο προϋπολογισμό μπορούν να εφαρμόσουν αυτοσχέδιες λύσεις, όπως το να κρεμούν κουρτίνες ή σεντόνια έξω από τα παράθυρα για να περιορίζουν την είσοδο της θερμότητας.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η συμπεριφορά μας. Η κατανάλωση νερού, το κλείσιμο των κουρτινών, τα ελαφριά ρούχα και η αποφυγή της άμεσης έκθεσης στον ήλιο είναι απλές πρακτικές που βοηθούν στην αντιμετώπιση της ζέστης.
Ωστόσο, αυτό που φαίνεται αυτονόητο σε ανθρώπους που έχουν μεγαλώσει σε θερμά κλίματα μπορεί να μην είναι γνωστό σε όλους. Ένας ερευνητής της ζέστης από το Πανεπιστήμιο του Ντάρμσταντ ανέφερε ότι στη βόρεια Ευρώπη πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν διαφορετικά τις υψηλές θερμοκρασίες.
«Στην Ινδία, αλλά και στη νότια Ευρώπη, όταν βγαίνει ο ήλιος οι άνθρωποι αναζητούν σκιά», ανέφερε. «Οι Γερμανοί συνάδελφοί μου απλώς στέκονται εκεί προσπαθώντας να μαυρίσουν».
Το τελευταίο βήμα είναι να φροντίσουμε όσους κινδυνεύουν περισσότερο. Τα συνδικάτα πιέζουν ώστε να σταματούν οι εργασίες όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν επικίνδυνα, ιδιαίτερα για εργαζόμενους σε οικοδομές και αγροτικές εργασίες.
Σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη, μικρές επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια έχουν μετατραπεί σε προσωρινά κέντρα δροσιάς για τους πολίτες.
Οι γιατροί τονίζουν επίσης τη σημασία του να ελέγχουμε ηλικιωμένους ανθρώπους και άτομα με προβλήματα υγείας, καθώς αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των θυμάτων από ακραία ζέστη, ιδιαίτερα όταν ζουν μόνοι.
Στο Παρίσι, ευάλωτοι πολίτες μπορούν να εγγραφούν σε υπηρεσίες ώστε οι αρχές να επικοινωνούν μαζί τους κατά τη διάρκεια καυσώνων, ενώ στη Δανία εθελοντές έχουν αναλάβει παρόμοιες πρωτοβουλίες.
Δεν χρειάζεται όμως πάντα μια οργανωμένη δράση. Ένα απλό χτύπημα στην πόρτα ενός γείτονα, ένα δροσερό ποτό ή λίγη βοήθεια με τα ψώνια μπορεί σε ακραίες συνθήκες να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.
Πηγή: Guardian