Σε κάθε σταυροδρόμι του πολέμου με το Ιράν, οι επιλογές του Τραμπ γίνονται όλο και χειρότερες

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έφτασε σε ακόμα ένα σταυροδρόμι όσον αφορά στο Ιράν. Αλλά κάθε φορά που φτάνει σε ένα τέτοιο σημείο, οι επιλογές του στενεύουν και το κόστος οποιασδήποτε ενέργειας αυξάνεται.

Η κυβέρνηση Τραμπ εξήγησε την Κυριακή (26/7) ότι η παύση των αεροπορικών πληγμάτων — η οποία βρίσκεται πλέον στην τρίτη της νύχτα, μετά από 13 συνεχόμενες νύχτες επιθέσεων — είχε σκοπό να δημιουργήσει χώρο για διπλωματία. Ωστόσο, προειδοποίησε επίσης ότι είναι «έτοιμη για δράση» για μια πιθανή νέα κλιμάκωση.

Υπάρχουν κάποια σημάδια διπλωματικής δραστηριότητας. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι φιλοξένησε συνομιλίες με το Ομάν σε επίπεδο αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών τις τελευταίες ημέρες. Αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα αλλάξει την βασική της απαίτηση, η οποία προκάλεσε την τελευταία έξαρση με τις ΗΠΑ: την επιμονή της στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ο Τραμπ βρίσκεται ξανά σε μια γνώριμη θέση. Προσπάθησε να εξαναγκάσει το Ιράν σε υποχωρήσεις με εντατικοποιημένες επιθέσεις. Αλλά αυτό το σχέδιο δεν λειτουργεί καλύτερα τώρα από ό,τι μετά τον αρχικό γύρο των μαχών. Θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση αναπτύσσοντας χερσαίες δυνάμεις, μια κίνηση που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί το στρατιωτικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ. Ωστόσο, αυτό θα διακινδύνευε σημαντικές απώλειες για τις ΗΠΑ σε έναν ήδη βαθιά αντιδημοφιλή πόλεμο.

Σχεδόν πέντε μήνες μετά από έναν πόλεμο που ο ίδιος είχε πει ότι θα διαρκούσε λίγες εβδομάδες, ο Τραμπ συνεχίζει να προσπαθεί να δημιουργήσει χώρο ελιγμών έναντι της Τεχεράνης. Αλλά όλη η στρατηγική φαίνεται να τον αφήνει με λιγότερο χώρο και χειρότερες επιλογές.

Και η πολιτική πίεση αυξάνεται. Ένα άλμα στις τιμές του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα δημιουργεί την πιθανότητα υψηλότερου κόστους βενζίνης και περισσότερης ανησυχίας για την πλειοψηφία των Αμερικανών που αντιτίθενται στον πόλεμο — αν και το αργό πετρέλαιο Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, υποχώρησε περισσότερο από 5% την Κυριακή. Μια εναλλακτική οδός μεταφοράς πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας απειλείται τώρα από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης. Τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου πλησιάζουν επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, τροφοδοτώντας φόβους για μια επιδεινούμενη ενεργειακή κρίση. Όλα αυτά συμβαίνουν ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου που πλησιάζουν γρήγορα, στις οποίες οι Ρεπουμπλικάνοι του Τραμπ αντιμετωπίζουν ήδη δύσκολη πορεία.

«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό»

Όπως συμβαίνει εδώ και εβδομάδες, οι επιλογές του Τραμπ φαίνονται δυσάρεστες. Αυτό μπορεί να εξηγεί την εναλλαγή του την περασμένη εβδομάδα μεταξύ απειλών για μαζική χρήση βίας και ισχυρισμών ότι το Ιράν ικετεύει για συνομιλίες. Δεδομένης της αποτυχίας αλλαγής της γεωπολιτικής του πολέμου, μια τέτοια ρητορική φαίνεται να απευθύνεται περισσότερο στο εγχώριο κοινό παρά στην Τεχεράνη.

Ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα να επιλέξει να ενεργήσει βάσει της έντονης ρητορικής του την περασμένη εβδομάδα, μετά τη διεύρυνση του γεωγραφικού εύρους των στόχων στο Ιράν κατά τον τελευταίο γύρο επιθέσεων. Θα μπορούσε να προσπαθήσει να πνίξει περαιτέρω την ιρανική οικονομία πλήττοντας υποδομές μεταφορών και εργοστάσια παραγωγής ενέργειας. Αλλά μια τέτοια προσέγγιση θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη ταλαιπωρία στους Ιρανούς πολίτες, τους οποίους ο Τραμπ φαινόταν πρόθυμος να βοηθήσει στην αρχή του πολέμου. Και ακόμη και κάποιοι στον στενό του κύκλο πιστεύουν ότι αυτό δεν θα μετακινήσει τους καταπιεστικούς ηγεμόνες της Τεχεράνης.

Οι Zachary Cohen και Jim Sciutto του CNN ανέφεραν ότι ο Αντιπρόεδρος JD Vance και ο Πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Στρατού Dan Caine εξέφρασαν ανησυχία για την κλιμάκωση του πολέμου σε συνάντηση της Παρασκευής στον Λευκό Οίκο. Ο Caine ανησυχούσε για τον αντίκτυπο στα αποθέματα πυρομαχικών, σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος και Αμερικανό αξιωματούχο. Την περασμένη εβδομάδα, το CNN ανέφερε ότι τόσο η CIA όσο και η Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών αξιολόγησαν πρόσφατα ότι το είδος των βομβαρδισμών που πραγματοποίησαν πρόσφατα οι ΗΠΑ είναι απίθανο να αλλάξει την ιρανική διαπραγματευτική θέση, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις αξιολογήσεις.

Ένα άλλο σχέδιο θα ήταν η επέκταση του οικονομικού αποκλεισμού των ΗΠΑ σε πλοία και λιμάνια του Ιράν, σε μια προσπάθεια να κοπεί η χρηματοδότηση για την ιρανική κυβέρνηση και τα έσοδα που απαιτούνται για τη διατήρηση της στρατιωτικής μηχανής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Το μειονέκτημα είναι ότι θα χρειαζόταν εβδομάδες ή μήνες και και πάλι μπορεί να μην αναδιαμορφώσει τη σκέψη της Τεχεράνης. Δεν είναι σαφές ότι ο Τραμπ έχει την προσωπική υπομονή ή τον εγχώριο πολιτικό χώρο για να επιλέξει έναν τέτοιο δρόμο. Και το Ιράν πιθανότατα θα ανταποκρινόταν ανανεώνοντας τις επιθέσεις σε εμπορικά δεξαμενόπλοια στα στενά — ενισχύοντας έτσι τις επιπτώσεις του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία και την πολιτική πίεση στις ΗΠΑ.

Μια τρίτη επιλογή θα μπορούσε να δει τις ΗΠΑ να προσπαθούν να ανανεώσουν το κατεστραμμένο μνημόνιο συμφωνίας που δημιούργησε μια βραχύβια εκεχειρία. Αλλά η Τεχεράνη είναι απίθανο να συμφωνήσει εκτός εάν εξασφαλίσει αυτό που πίστευε ότι της παρείχε το μνημόνιο εξαρχής — το δικαίωμα να ρυθμίζει και να τιμολογεί την κυκλοφορία στα στενά. Αυτό θα αντιπροσώπευε μια ήττα για τις ΗΠΑ, καθώς η κρίσιμη πλωτή οδός ήταν ανοιχτή πριν τον πόλεμο. Ο Τραμπ θα αντιμετώπιζε ταυτόχρονα εγχώρια πολιτική κριτική από τους σκληροπυρηνικούς της εξωτερικής πολιτικής, εάν θεωρούνταν ότι δίνει στην Τεχεράνη ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους από αυτούς του αρχικού μνημονίου, το οποίο υποσχόταν άρση κυρώσεων και ένα περιφερειακό ταμείο ανοικοδόμησης.

Όλοι φαίνεται να αναζητούν μια άπιαστη νέα προσέγγιση.

Ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι, για παράδειγμα, δήλωσε στο «State of the Union» της Κυριακής ότι ο Τραμπ θα πρέπει να ξεκινήσει έναν «εθνικό διάλογο, όπου ο πρόεδρος θα έρθει στον αμερικανικό λαό, θα έρθει στο Κογκρέσο, το Κογκρέσο θα βοηθήσει στη λήψη μιας δύσκολης απόφασης. Υπάρχει άλλος δρόμος;» Είπε στην Dana Bash του CNN ότι ελπίζει σε μια λύση που δεν δίνει στο Ιράν τη δυνατότητα να ελέγχει τα στενά και δεν περιλαμβάνει τις ΗΠΑ να ξοδεύουν «δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει αποδείξει αποτελέσματα».

«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό», είπε ο Κάσιντι.

Αλλά είναι ενδεικτικό του αδιεξόδου του Τραμπ ότι μετά από πέντε μήνες πολέμου, κανείς δεν έχει βρει μια εφικτή πρόταση για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει αυτό το «κάτι διαφορετικό».

Διαβάστε επίσης:

Μπορεί ο Τραμπ να χαράξει μια πορεία εξόδου από μια κατάσταση χωρίς διέξοδο;

Ο Λευκός Οίκος ανέθεσε στον πρέσβη των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Βαλτς, να εξηγήσει την μεταβαλλόμενη στρατηγική της κυβέρνησης και την αναζήτηση διεξόδου από τον πόλεμο στις κυριακάτικες εκπομπές.

Ο Βαλτς επεσήμανε την πρόσφατη στρατιωτική ενίσχυση στη Μέση Ανατολή που τροφοδότησε τις προσδοκίες ότι ο Τραμπ μπορεί να προσπαθήσει να εντείνει τον αγώνα. «Το καθεστώς θα πρέπει να πιστέψει τον πρόεδρο όταν λέει: «(Είμαστε) έτοιμοι για δράση» και ότι όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι», είπε στο «Face the Nation» του CBS.

Στο «Meet the Press» του NBC, ο Βαλτς υποστήριξε ότι «το Ιράν είναι διπλωματικά απομονωμένο, οικονομικά απομονωμένο και στρατιωτικά κατεστραμμένο». Πρόσθεσε: «Δεν ήταν ποτέ τόσο αδύναμο και διαπραγματευόμαστε από θέση ισχύος».

Σε στρατιωτικούς όρους, αυτό μπορεί να είναι αλήθεια. Αλλά η ασύμμετρη φύση της σύγκρουσης σημαίνει ότι όσο το Ιράν μπορεί να απειλεί πλοία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους στα στενά, έχει τη δυνατότητα να αυξάνει το παγκόσμιο κόστος του πολέμου. Και η επιβίωση του καταπιεστικού καθεστώτος του παρά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ δημιουργεί μια αίσθηση ισχύος έναντι της παγκόσμιας υπερδύναμης των ΗΠΑ.

Ο πόλεμος στο Ιράν, εν τω μεταξύ, συνεχίζει να αποτελεί πολιτικό βραχνά για την κυβέρνηση Τραμπ. Μια νέα δημοσκόπηση του CBS News/YouGov αντικατοπτρίζει το χαοτικό μήνυμα του προέδρου για τη σύγκρουση, με μόλις το 31% των Αμερικανών να δηλώνει ότι έχει σαφή κατανόηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ. Μόνο το 40% είπε ότι οι ΗΠΑ είχαν το πλεονέκτημα στη σύγκρουση. Και το 76% δήλωσε ότι ο πόλεμος με το Ιράν ήταν δυσκολότερος από ό,τι ανέμενε η κυβέρνηση Τραμπ.

Αλλά ο Βαλτς επέμεινε ότι ο βασικός στόχος του προέδρου για την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων θα αναγνωριστεί από την ιστορία. «Μερικές φορές, αυτό θα είναι πιο δύσκολο από — ξέρετε, πιο δύσκολο από ό,τι είχε αρχικά προγραμματιστεί», είπε στο NBC.

Εδώ και μήνες, ο Τραμπ επιδιώκει να εξαναγκάσει το Ιράν σε συνθηκολόγηση, χωρίς όμως να εμπλέξει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έναν ακόμη χερσαίο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, όπως εκείνους που κατήγγειλε προεκλογικά. Ωστόσο, η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει ότι ο πόλεμος ενδέχεται να μην μπορεί να κερδηθεί μέσα στα όρια δράσης που ο ίδιος έχει θέσει για τις ΗΠΑ. Μια ακόμη κλιμάκωση ίσως τον επαναφέρει στο ίδιο δυσάρεστο δίλημμα. Την ίδια στιγμή, δεν διαφαίνεται κάποια προφανής οδός προς μια ειρηνευτική συμφωνία που να ικανοποιεί τους αμερικανικούς στόχους.

Μοιάζει με τον ορισμό μιας κατάστασης χωρίς νικητή.

Πηγή: CNN