Michael Jackson: Ο βασιλιάς δεν είναι γυμνός

Τώρα εντάξει, ας είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι και εύκολο επίτευγμα να πρέπει να γίνεις ο Michael Jackson για τις ανάγκες του biopic του και να μη μοιάζεις με κακό impersonator ή με τον Μαγκλάρα που έκανε τον Σάκη Ρουβά στο YFSF (κρίμα). Από πού να το πιάσεις; Από τις κινήσεις; Από τη φωνή; Από τα χορευτικά; Από το vibe; Απ’ όπου και αν το πιάσεις, μιλάμε για μία τρελή κατάσταση. 

Και όμως, δεν τα γράφω όλα αυτά για να πω για τον Jaafar Jackson: «αχ μωρέ ο καημένος έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε, πώς να συγκριθεί μαζί του;», αντιθέτως, αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι πραγματικά δεν μπορεί να του καταλογίσει κανείς ότι πήρε τον ρόλο λόγω συγγένειας. Ο ανιψιός του Michael άξιζε τον ρόλο χωρίς αμφιβολία. Αυτά για τον Jaafar. Πριν όμως αναφερθώ στις εντυπώσεις μου για την ταινία, θα σημειώσω τα βασικά logistics, για να ξέρετε με τι ακριβώς έχουμε να κάνουμε. 

Το ρεζουμέ

Η ταινία εστιάζει στην άνοδο του Jackson από τους Jackson Five έως την παγκόσμια καταξίωση στα τέλη της δεκαετίας του ’80, αφήνοντας την τραγωδία των μετέπειτα χρόνων κυρίως ως υπονοούμενο στο υπόβαθρο. Πρωταγωνιστής, όπως ανέφερα, είναι ο ανιψιός του Michael, ο Jaafar Jackson (γιος του Jermaine Jackson), ο οποίος είναι σοκαριστικά ίδιος με τον θείο του. Ακόμα και οι χορευτικές του κινήσεις είναι ίδιες, ο τρόπος που μιλάει και κινείται και αναπνέει, αν και ο ίδιος δεν είχε προηγούμενη εμπειρία στην υποκριτική. Όταν ο ίδιος εμφανίστηκε στον Τζίμι Φάλον πριν λίγο καιρό, είπε: «Με έριξαν κατευθείαν στα βαθιά, κάναμε όλες τις performances τις πρώτες δύο εβδομάδες των γυρισμάτων» και πρόσθεσε ότι τον βοήθησαν στον χορό οι πραγματικοί χορογράφοι του θείου του. Στις ερμηνείες τραγουδάει και αυτός αλλά αν εξαιρέσεις τις σκηνές στο στούντιο, υπάρχει περισσότερο αυθεντικό υλικό από τις ερμηνείες του Michael. Γενικά, είχα να πάθω τόσο σοκ με την ομοιότητα του πρωταγωνιστή με τον ορίτζιναλ (και δεν αναφέρομαι μόνο στην εμφάνιση) από τον Βαλ Κίλμερ που έκανε τον Τζιμ Μόρισον στην ταινία The Doors του Όλιβερ Στόουν. 

Ο Graham King (παραγωγός του Bohemian Rhapsody) εργάζεται για την ταινία από το 2018 και στόχος του είναι να μεταφέρει το «χάος» και την ενέργεια των συναυλιών του Jackson στη μεγάλη οθόνη. Σχεδιάστηκε ως ένα διεθνές “crowd-pleaser” που θα προσελκύσει το κοινό πίσω στις μεγάλες οθόνες των κινηματογράφων. Η Lionsgate και άλλες εταιρείες έχουν επενδύσει περίπου 170 εκατομμύρια δολάρια στην ταινία. 

Ο σκηνοθέτης Antoine Fuqua έχει περιγράψει την ταινία περισσότερο ως μια πράξη ιστορικής αποκατάστασης και λιγότερο ως ένα δυνητικό blockbuster και πιστεύει ότι ο Jackson ήταν ένας παράξενος άνθρωπος, αλλά όχι πολύ πιο παράξενος από τον κόσμο του θεάματος στον οποίο αναγκάστηκε να ζήσει από την παιδική του ηλικία. «Ο Michael είναι ένας πολύ σημαντικός χαρακτήρας για την κουλτούρα μας για να τον προσπεράσουμε απλώς», έχει πει. Και στην ουσία αυτό βλέπουμε, μία υπενθύμιση της καλλιτεχνικής του ταυτότητας.

Το περιεχόμενο

Η ταινία δεν είναι μία κριτική στο είδωλο, αλλά μία γιορτή για το καλλιτεχνικό του έργο και περιλαμβάνει αναπαραστάσεις εμβληματικών του εμφανίσεων και σκηνές από τις πρόβες με τα αδέρφια του. Κρατήστε το αυτό. 

Ο πατέρας του Michael, ο Joe Jackson (τον οποίο υποδύεται καταπληκτικά ο Colman Domingo) παρουσιάζεται ως μια έντονη προσωπικότητα που ωθεί τα παιδιά του να φύγουν από το Gary της Indiana, αλλά σταδιακά γίνεται «διαβολικός» λόγω της εξουσίας και του χρήματος. Ο Colman Domingo και ο Fuqua συζήτησαν πώς οι μαύροι άνδρες που μεγάλωσαν πριν από την εποχή των πολιτικών δικαιωμάτων ένιωθαν την ευθύνη να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με συγκεκριμένο τρόπο και ίσως γι’ αυτό, ακόμα και ο πατέρας φαίνεται να έχει περάσει από γυάλισμα. Είμαι σίγουρη ότι ήταν πολύ χειρότερος στην πραγματικότητα.

Πολλές σκηνές δείχνουν τον Michael μόνο του, με μοναδική συντροφιά μια ψηφιακή αναπαράσταση του χιμπατζή του, Bubbles. Η αναθεωρημένη έκδοση της ταινίας τελειώνει στα τέλη της δεκαετίας του ’80, με τον Jackson στην κορυφή (μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ Bad) και τη φήμη του άθικτη. Και that’s about it. 

Η προσέγγιση

Η ταινία έγινε σε συνεργασία με το “Estate” (τη διαχείριση της περιουσίας) του Jackson, κάτι που εξασφάλισε τα δικαιώματα των τραγουδιών αλλά έδωσε και δικαίωμα βέτο στο project. Σχεδόν όλα τα αδέρφια είναι συμπαραγωγοί της ταινίας. 

Ο Fuqua χρησιμοποίησε “storyboards” εκατοντάδων σελίδων για να καθορίσει κάθε λεπτομέρεια, ενώ έδωσε έμφαση στη “μουσικότητα” των πλάνων του και μεγάλη σημασία στην αυθεντικότητα των ήχων βάθους (π.χ. ήχοι της Νέας Υόρκης σε γραφείο), καθώς και στην ποιότητα του ADR (επαναηχογράφηση διαλόγων). Πολλές φορές η μουσική σβήνει σταδιακά, θυμίζοντας παλιά τραγούδια της Motown. 

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, πλησίαζε τον πρωταγωνιστή Jaafar Jackson μετά από κάθε λήψη για να τον καθησυχάσει, λέγοντάς του: «Όπου κι αν βρίσκεσαι αυτή τη στιγμή, μείνε σε αυτή τη ζώνη».

Ο παραγωγός Graham King ζήτησε να αυξηθεί ο θόρυβος του πλήθους στις σκηνές συναυλιών για να αποδοθεί το «χάος» που ένιωθε όποιος βρισκόταν σε πραγματική συναυλία του Michael.

Προκλήσεις και νομικά εμπόδια

Ο Fuqua είχε γυρίσει μια σκηνή δράσης που αναπαριστούσε την αστυνομική επιδρομή του 1993 στη Neverland, όπου ο Jackson υποβαλλόταν σε σωματική έρευνα. Ο ίδιος είπε για αυτή τη σκηνή: «Τον κινηματογράφησα να γδύνεται γυμνός, να του συμπεριφέρονται σαν ζώο, σαν τέρας». Ανακαλύφθηκε όμως μετέπειτα, ότι ο συμβιβασμός του Jackson με την οικογένεια του Chandler (τον πρώτο κατήγορο το 1993), περιελάμβανε όρο που απαγόρευε στο “Estate” να συμμετέχει σε απεικονίσεις των γεγονότων αυτών. Εξαιτίας αυτού του όρου, η αρχική εκδοχή της ταινίας ήταν νομικά «ακυκλοφόρητη», αναγκάζοντας τον Fuqua να αναθεωρήσει ολόκληρο το project και να ξαναμοντάρει την ταινία, αφαιρώντας σκηνές που αναφέρονταν άμεσα στις κατηγορίες σεξουαλικής κακοποίησης. 

Ο Fuqua δεν είναι πεπεισμένος ότι ο Jackson διέπραξε όσα του καταλογίζονται: «Όταν ακούω πράγματα για εμάς -τους μαύρους ανθρώπους ειδικότερα, ειδικά σε μια συγκεκριμένη θέση- υπάρχει πάντα μια παύση». Συνέκρινε την περίπτωση του Jackson με τον Elvis Presley, υπονοώντας την ύπαρξη δύο μέτρων και δύο σταθμών και αν και τόνισε ότι δεν γνωρίζει την αλήθεια των ισχυρισμών, σημείωσε: «μερικές φορές οι άνθρωποι κάνουν άσχημα πράγματα για τα χρήματα».

Η κόρη του, Paris Jackson, κατηγόρησε το “Estate” ότι δεν αντιλήφθηκε νωρίτερα τα νομικά προβλήματα με τη σκηνή των Chandler και επέκρινε την ταινία λέγοντας ότι «χαϊδεύει τα αυτιά» των οπαδών που ζουν σε μια φαντασίωση. Η Janet Jackson ζήτησε να μην συμπεριληφθεί στην ταινία και φέρεται να άσκησε αρνητική κριτική στις ερμηνείες και το μακιγιάζ μετά από μια δοκιμαστική προβολή. Η παραγωγή καθυστέρησε επίσης λόγω των απεργιών στο Hollywood το 2023. Παρά τις αντιδράσεις, οι προπωλήσεις εισιτηρίων δείχνουν ότι η ταινία μπορεί να έχει μεγαλύτερο άνοιγμα από το Bohemian Rhapsody. Προσωπικά πιστεύω ότι θα σκίσει.

Τελικά αξίζει;

Σε αυτό το σημείο να πω ότι ο Michael Jackson ήταν μία από τις πρώτες μου νεανικές καψούρες. Ήμουν εννέα ετών όταν κυκλοφόρησε το Thriller και θυμάμαι ότι είχα φυλάξει το χαρτζιλίκι μου για δύο εβδομάδες για να πάω στο δισκοπωλείο Χολέβας στο Νέο Ψυχικό και να αγοράσω το βινύλιο. Είχα μάθει κάθε στίχο απ’ έξω, έκλαιγα πάνω από τις φωτογραφίες του και περίμενα πώς και πώς την εκπομπή Μουσικόραμα στην τηλεόραση για να δω κάποιο video clip του. Αντιθέτως, από το Bad και μετά δεν μπόρεσα να ακολουθήσω πάρα πολύ τη Jackson Mania. Είχα περάσει στην άλλη πλευρά του ατλαντικού, ακούγοντας britpop και Smiths και περνούσα το δράμα της διάλυσής τους. Οπότε ο Michael που είχε μεταλλαχθεί από αυτό που είχα αρχικά αγαπήσει, δεν με κέρδιζε πια. 

Πίσω στην ταινία τώρα. Βλέποντας όλη αυτή την αναπαράσταση της εποχής και των εμφανίσεών του, ανατρίχιασα μέσα στην αίθουσα. Ένιωσα πραγματικά ότι πήγα πίσω 45 χρόνια. Ο Jaafar πέρασε από πολλές ακροάσεις για τον ρόλο και τον κέρδισε παρά το γεγονός ότι οι υποψήφιοι ήταν χιλιάδες. Λογικό. Δεν υπάρχει περίπτωση να το αμφισβητήσει κανείς αυτό. Το υπόλοιπο καστ είναι επίσης υπέροχο και σε πολλές περιπτώσεις (όπως με τον Κουίνσι Τζόουνς), η ομοιότητα είναι τόσο έντονη που σκέφτεσαι μήπως τους έφτιαξαν με ΑΙ. Όχι, δεν έγινε κάτι τέτοιο.

Λάτρεψα το γεγονός ότι επικεντρώθηκε πολύ στη μουσική κληρονομιά των Jackson 5, ότι πολλοί που απλώς έχουν ακούσει μόνο τη σόλο δουλειά του Michael θα μάθουν και τα χρόνια της Motown και είμαι σίγουρη ότι θα χτυπήσουν τρελά νούμερα στις μουσικές ψηφιακές πλατφόρμες εκείνα τα άλμπουμ τους μετά την κυκλοφορία της ταινίας. Δεν σταμάτησα να κουνιέμαι ρυθμικά στη θέση μου στο σινεμά. Επίσης γενικότερα είναι ένα μουσικό biopic στο οποίο ακούγονται διαρκώς τραγούδια από την καριέρα του, χωρίς να κόβονται και ευχαριστιέσαι μουσική μέσα στην αίθουσα από την αρχή μέχρι το τέλος.  

Είναι ελάχιστες οι στιγμές που βλέπουμε κάτι που να παραπέμπει έστω και λίγο στην εξάρτησή του από τις ουσίες και στις κατηγορίες για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων. Βλέπουμε την εμμονή του με τα παιδικά παραμύθια, τον παιδικό κόσμο τον οποίο είχε φτιάξει γύρω του, τη λατρεία του για τα ζώα (μέχρι και καμηλοπάρδαλη είχε σπίτι του), το πώς ξεκίνησε η μανία του με τις πλαστικές, το θέμα της λεύκης στο δέρμα του και μαθαίνουμε κάποια πράγματα που μπορεί να μην είχαν πέσει στην αντίληψή μας. Για παράδειγμα, δεν θυμόμουν ότι έμενε με τους γονείς του μέχρι λίγο καιρό πριν κυκλοφορήσει το Bad, νόμιζα ότι είχε φτιάξει τη Neverland και είχε φύγει πολύ νωρίτερα. Επίσης θυμόμουν το ατύχημα στα γυρίσματα με την Pepsi που του προκάλεσε έγκαυμα, αλλά δεν θυμόμουν ότι ήταν τόσο σοβαρό. Δεν ξέρω πόσο accurate είναι η κάθε μία από όλες εκείνες τις μικρές λεπτομέρειες που αποκαλύπτουν κάποια -λιγοστά- στοιχεία του χαρακτήρα του, πάντως στο καλλιτεχνικό κομμάτι η ταινία λάμπει. 

Οπότε για να απαντήσω στην αρχική ερώτηση: Εκατό τοις εκατό ναι, αξίζει, μόνο αν τη δείτε σαν ένα γυαλιστερό καλλιτεχνικό πορτραίτο. Σαν μία ευκαιρία να θυμηθείτε ή να γνωρίσετε τη μουσική του. Μην περιμένετε να δείτε κάποιο βάθος στον χαρακτήρα του ή την αμφιλεγόμενη πλευρά του. Δεν θα δείτε πορτραίτο χαρακτήρων. Δεν θα δείτε τον βασιλιά γυμνό. Υπάρχει και δεύτερο μέρος που θα βγει το 2028 στις αίθουσες και θα πιάνει τη ζωή του από το Bad μέχρι το τέλος της, αλλά έχουμε καιρό ακόμα γι’ αυτό και πιστεύω πως ούτε εκεί θα πέσει φως στα υπόλοιπα κομμάτια της ζωής του. Enjoy the music!