Photo: Finos Film
Η Μάρω Κοντού έφυγε από τη ζωή στα 92 της χρόνια, όμως ένα κομμάτι της εξακολουθεί να περπατά στους δρόμους της Αθήνας. Όχι μεταφορικά, αλλά κυριολεκτικά. Στα σκαλιά της Πλάκας, στην Ομόνοια, στις γειτονιές που χάθηκαν και σε σπίτια που στέκουν ακόμη, η μεγάλη κυρία του ελληνικού κινηματογράφου συνεχίζει να μας ξεναγεί σε μια πόλη που άλλαξε πρόσωπο, αλλά έμεινε για πάντα στο φιλμ.
Η Μάρω Κοντού ήταν μία από τις σημαντικότερες πρωταγωνίστριες του ελληνικού κινηματογράφου, υπήρξε όμως και μία από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές της μεταπολεμικής Αθήνας. Μέσα από τις ταινίες της σώθηκε μια πόλη που άλλαζε με ιλιγγιώδη ταχύτητα, που γκρέμιζε νεοκλασικά, ύψωνε πολυκατοικίες και γέμιζε αυτοκίνητα.
Παρά τις τεράστιες αλλαγές στην Αθήνα, ακόμα και σήμερα μπορεί κάποιος να ακολουθήσει τα βήματά της.
Photo: Finos Film
Δεν υπάρχει πιο εμβληματική κινηματογραφική διεύθυνση από αυτή. Το σπίτι της Ελένης και του Αντωνάκη στην ταινία “Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα” βρίσκεται ακόμη στην οδό Τριπόδων 32. Η αυλή, τα μπαλκόνια, η πέτρινη είσοδος, όλα μοιάζουν σαν να περιμένουν τη Μάρω Κοντού να ανοίξει την πόρτα και να ξεκινήσει άλλη μία από τις ατέλειωτες συζυγικές της κόντρες με τον Γιώργο Κωνσταντίνου. Το σπίτι χρονολογείται από το 1800 και στέγαζε τη στρατιωτική διοίκηση των Τούρκων. Στο οικόπεδο του κτιρίου οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τη βάση ενός χορηγικού μνημείου, σε σχήμα τριπύλου. Είναι εντυπωσιακό ότι, μέσα σε μια Αθήνα που αλλάζει ασταμάτητα, το πιο διάσημο κινηματογραφικό σπίτι της χώρας παραμένει εκεί. Μάλιστα από την ημέρα που ανακοινώθηκε ο θάνατός της, η είσοδος έχει γεμίσει με αποχαιρετιστήρια γράμματα και λουλούδια.
Λίγα μέτρα πιο πάνω βρίσκονται τα περίφημα σκαλάκια της Πλάκας. Σήμερα είναι γεμάτα τουρίστες, καφέ και μουσικούς του δρόμου. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 ήταν το σκηνικό όπου η Μάρω Κοντού περπατούσε, συζητούσε, γελούσε και έδινε ζωή σε μια από τις πιο αγαπημένες ηρωίδες του ελληνικού κινηματογράφου. Το εντυπωσιακό είναι ότι, αν σταθεί κανείς στο σωστό σημείο, το κάδρο μοιάζει σχεδόν ίδιο. Μόνο οι άνθρωποι έχουν αλλάξει.
Η σημερινή Ομόνοια δύσκολα θυμίζει την πλατεία των δεκαετιών του ’60 και του ’70. Τότε ήταν η καρδιά της αθηναϊκής ζωής. Ξενοδοχεία, κινηματογράφοι, ζαχαροπλαστεία, καλοντυμένοι περαστικοί και μια κοσμοπολίτικη αίσθηση που έκανε την Αθήνα να μοιάζει με ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Στο “Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα”, ο Αντωνάκης συναντά την παρέα του στον πρώτο όροφο του ξενοδοχείου «Ομόνοια», στο κτίριο όπου σήμερα στεγάζεται κατάστημα Hondos Center. Είναι μια λεπτομέρεια που αποκαλύπτει πόσο στενά δεμένες ήταν οι ταινίες της Μάρως Κοντού με τον πραγματικό αστικό ιστό της εποχής.
Ο κινηματογραφικός γάμος της όπου πάτησε το πόδι του Γιώργου Κωνσταντίνου στο “Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα” και έγινε κυρία Κοκοβίκου, γυρίστηκε στον Άγιο Νικόλαο (Δυοβουνιώτου 56), στο Κουκάκι.
Σε μια άλλη μικρή γωνιά του ιστορικού κέντρου βρίσκεται ο ναός της Αγίας Φιλοθέης. Εκεί γυρίστηκαν κάποιες σκηνές γάμου στις οποίες πρωταγωνιστούσε η Μάρω Κοντού, προσθέτοντας ακόμη ένα μικρό κομμάτι κινηματογραφικής ιστορίας σε μια από τις πιο ήσυχες γειτονιές της πόλης. Είναι από εκείνα τα σημεία που περνάς βιαστικά, χωρίς να φαντάζεσαι ότι κάποτε βρέθηκαν μπροστά στον φακό της Finos Film.
Η Αθήνα της Μάρως Κοντού δεν περιοριζόταν στο κέντρο. Στα “Κίτρινα Γάντια”, οι εξωτερικές σκηνές της περίφημης ταβέρνας γυρίστηκαν στο 34ο χιλιόμετρο Αθηνών – Σουνίου, στην Αγία Μαρίνα Αττικής. Η Μάρω Κοντού έχει επιβεβαιώσει ότι η σκηνή με τον Γκιωνάκη ως Μπρίλη και τον Νίκο Σταυρίδη, γυρίστηκε εκεί. Σήμερα η περιοχή έχει αλλάξει, όμως όσοι γνωρίζουν την ιστορία της ταινίας μπορούν ακόμη να αναγνωρίσουν το τοπίο πίσω από τις ασπρόμαυρες εικόνες.
Υπάρχει όμως και μια στάση όπου το τοπίο έχει αλλάξει εντελώς. Στην ταινία “Αλίμονο στους Νέους”, η ηρωίδα της Μάρως Κοντού ζούσε σε ένα σπίτι χτισμένο κάτω από τον λόφο της Ακρόπολης, κοντά στο Θέατρο του Διονύσου. Το σπίτι δεν υπάρχει πια, ούτε η γειτονιά. Ολόκληρη η συνοικία απαλλοτριώθηκε και κατεδαφίστηκε, ώστε να αποκαλυφθεί ο αρχαιολογικός χώρος της νότιας κλιτύος της Ακρόπολης. Κι όμως, χάρη στον κινηματογράφο, εκείνη η χαμένη γειτονιά εξακολουθεί να υπάρχει και κάθε φορά που προβάλλεται η ταινία, ζωντανεύει ξανά για λίγα λεπτά.
Στην ταινία “Η σωφερίνα” συμπρωταγωνιστούν η Αλίκη Βουγιουκλάκη και η Μάρω Κοντού. Η σκηνή με την τρύπια βάρκα έχει γυριστεί στο Καβούρι εκεί που βρίσκονται σήμερα οι καντίνες. Τότε υπήρχε πράγματι μια ταβέρνα με το όνομα “Τρύπια Βάρκα”, η οποία εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και σήμερα.
Το μεγαλύτερο δώρο που άφησε η Μάρω Κοντού είναι ότι πέρα από τις σπουδαίες της ερμηνείες, μας χάρισε και μια ολόκληρη Αθήνα αποτυπωμένη στο φιλμ. Μια πόλη που γελούσε, ερωτευόταν, διαφωνούσε, ονειρευόταν και άλλαζε μαζί με τους ανθρώπους της.
Αν βρεθείτε τις επόμενες ημέρες στην Πλάκα, στην Ομόνοια ή κάτω από την Ακρόπολη, σταθείτε για μια στιγμή και κοιτάξτε λίγο πιο προσεκτικά. Μπορεί να μη δείτε την Αθήνα του χθες, θα δείτε όμως τους δρόμους που περπάτησε η Μάρω Κοντού, τα σπίτια που έγιναν σκηνικά, τις πλατείες που άλλαξαν μορφή και τις γειτονιές που χάθηκαν. Και σκεφτείτε τη να περνά με εκείνη τη χαρακτηριστική κομψότητα που έκανε την πόλη να μοιάζει λίγο πιο όμορφη.