Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, άλλοι δύο διασώθηκαν και μια μεγάλη έρευνα βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη για να εξακριβωθούν οι συνθήκες υπό τις οποίες συγκρούστηκαν δύο μισθωμένα πυροσβεστικά ελικόπτερα τύπου Bell στην Ψάθα της Δυτικής Αττικής.
Από τη σύγκρουση έχασαν τη ζωή τους ένας Δανός πιλότος και ένας Έλληνας συντονιστής. Από το πλήρωμα του δεύτερου ελικοπτέρου διασώθηκαν ένας Βρετανός πιλότος και ο Έλληνας συντονιστής που επέβαινε μαζί του. Οι ακριβείς συνθήκες της σύγκρουσης, η αλληλουχία των γεγονότων και οι παράγοντες που συνέβαλαν στο δυστύχημα παραμένουν υπό διερεύνηση.
Αυτό είναι, μέχρι στιγμής, το πραγματικό περίγραμμα της υπόθεσης. Όλα τα υπόλοιπα χρειάζονται κάτι αυτονόητο: αποδείξεις.
Η διενέργεια της προανάκρισης ανατέθηκε στην Ελληνική Αστυνομία. Στόχος της έρευνας είναι να διακριβωθούν πλήρως οι συνθήκες και τα αίτια της θανατηφόρας σύγκρουσης. Η έρευνα καλείται να εξετάσει το σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων: τις επικοινωνίες, τις εντολές που είχαν δοθεί στα πληρώματα, τις πορείες των δύο εναέριων μέσων, τις συνθήκες ορατότητας, τις αποστάσεις μεταξύ τους και κάθε τεχνικό ή επιχειρησιακό δεδομένο που ενδέχεται να σχετίζεται με τη σύγκρουση.
Πριν ακόμη συγκεντρωθούν τα στοιχεία και αρχίσει ουσιαστικά η προανάκριση, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν σχόλια, θεωρίες και κατηγορηματικές εκτιμήσεις για το ποιος έφταιξε. Μέσα σε λίγες ώρες, άνθρωποι χωρίς πρόσβαση στις επικοινωνίες, στα επιχειρησιακά δεδομένα ή στα ευρήματα του τόπου του δυστυχήματος εμφανίστηκαν ως πιλότοι, πραγματογνώμονες και δικαστές.
Η απόδοση ευθύνης για ένα αεροπορικό δυστύχημα απαιτεί στοιχεία, ειδικές γνώσεις και προσεκτική ανασύνθεση των γεγονότων. Ένα βίντεο, μια φωτογραφία ή μια αποσπασματική μαρτυρία σπάνια προσφέρουν ολόκληρη την εικόνα. Η βεβαιότητα που παράγεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα πίσω από μια οθόνη έχει ελάχιστη σχέση με την πραγματική διερεύνηση.
Κάθε ερώτημα πρέπει να τεθεί. Κάθε επιχειρησιακή απόφαση πρέπει να εξεταστεί. Εφόσον υπήρξαν λάθη, παραλείψεις ή προβλήματα στον συντονισμό, οφείλουν να αποτυπωθούν καθαρά και να αποδοθούν οι αντίστοιχες ευθύνες. Αυτό, όμως, αποτελεί αντικείμενο της έρευνας και των αρμόδιων Αρχών, όχι ενός διαδικτυακού δικαστηρίου που αποφασίζει πριν δει τα αποδεικτικά στοιχεία.
Πίσω από τους όρους «πιλότος», «συντονιστής», «πλήρωμα» και «θύματα» υπάρχουν άνθρωποι. Υπάρχουν οικογένειες που πενθούν, φίλοι που προσπαθούν να συνειδητοποιήσουν την απώλεια και συνάδελφοι που θα επιστρέψουν στις επιχειρήσεις γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τον κίνδυνο.
Οι δύο άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους βρίσκονταν σε αποστολή κατάσβεσης μιας δασικής πυρκαγιάς. Οι άλλοι δύο επέζησαν από μια σύγκρουση που θα μπορούσε να έχει ακόμη βαρύτερο απολογισμό. Αυτές είναι οι ανθρώπινες διαστάσεις μιας τραγωδίας που εύκολα χάνονται μέσα στην αναζήτηση ενόχων και στην ταχύτητα με την οποία ανακυκλώνονται οι ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες.
Ο σεβασμός στις οικογένειες των θυμάτων δεν επιβάλλει σιωπή ούτε απαγορεύει την κριτική. Επιβάλλει ακρίβεια, αυτοσυγκράτηση και διάκριση ανάμεσα στο επιβεβαιωμένο γεγονός και στην προσωπική υπόθεση.
Η έρευνα πρέπει να προχωρήσει σε βάθος και χωρίς εκπτώσεις. Τα αίτια πρέπει να αποκαλυφθούν, ώστε να απαντηθούν τα ερωτήματα και να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για την αποφυγή αντίστοιχου περιστατικού. Μέχρι τότε, κάθε κατηγορηματική ετυμηγορία αποτελεί απλώς μία θεωρία.
Οι ζωές που χάθηκαν αξίζουν περισσότερα από μια βιαστική ανάρτηση και λίγα «likes». Αξίζουν αλήθεια, ευθύνη και σεβασμό.
Πρώτα τα στοιχεία, ύστερα οι ευθύνες. Αλλού, όχι στην Ελλάδα…