Οι επιχειρήσεις του ICE, με τις οποίες ο Τραμπ «θέλει να τιμωρήσει και να αποδυναμώσει» τις δημοκρατικές Πολιτείες των ΗΠΑ. Τα αρχεία Έπστιν. Η ειδική σχέση του με τον Νετανιάχου. Η αποδυνάμωση της Κίνας. Ακόμη και των Ευρωπαίων. Οι πιθανοί λόγοι πίσω από την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να ξεκινήσει τους βομβαρδισμούς στην Τεχεράνη, όπως εξηγεί στην Popaganda, μέσω βιντεοκλήσης, μια από τις πιο επιδραστικές φωνές στα αμερικάνικα πανεπιστήμια, η ιταλίδα πολιτική επιστήμονας, με ειδίκευση στις δημοκρατικές και αντιδημοκρατικές παραδόσεις, και καθηγήτρια πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης, Νάντια Ουρμπινάτι.
Ανήσυχη με τις διαστάσεις που μπορεί να λάβει ο πόλεμος στο Ιράν, σε μια περιοχή δυνητικά «θέατρο ενός Γ’ Παγκόσμιου Πολέμου». Ανακουφισμένη, ωστόσο, από το ηχηρό «χαστούκι» που πήρε η Τζόρτζια Μελόνι στο πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ιταλία, επιχειρώντας να νομιμοποιήσει το «πραξικόπημα» σε βάρος της ανεξάρτητης Νομοθετικής Εξουσίας. «Όλα τα δημοψηφίσματα είναι προφανώς διχαστικά. Η Ιταλία θα είχε βγει διχασμένη αν η διαφορά μεταξύ ΝΑΙ και ΟΧΙ ήταν ελάχιστη. Αλλά η πλειοψηφία είναι σαφής», σχολιάζει.
Έχουμε το μεγάλο ανοικτό «μέτωπο» του Ιράν, κυρία Ουρμπινάτι, αλλά ας ξεκινήσουμε προηγουμένως με τη ρίζα του κακού, αυτό που συμβαίνει στις ΗΠΑ, μετά την επανεκλογή του Τραμπ το 2024. Πιστεύετε ότι ιστορικά οι ΗΠΑ δεν έχουν ξαναβιώσει ανάλογη πολιτική μετάβαση προς ένα ανελεύθερο αυταρχικό καθεστώς; Πώς θα μπορούσατε να περιγράψετε αυτή τη μετάβαση που συντελείται, ενώ ζείτε στη χώρα αυτή τη στιγμή; Καταρχάς, δεν θα χρησιμοποιούσα τη λέξη μετάβαση, γιατί αν τη χρησιμοποιήσουμε σημαίνει πως ξέρουμε πού πηγαίνουμε. Εδώ απλώς κινούμαστε και αλλάζουμε τις συνήθεις συνθήκες πολιτικών σχέσεων με τους θεσμούς και με ζητήματα που συνδέονται με την ταυτότητά μας, σε σχέση με τους πολίτες, ιδιαίτερα εκείνους που είναι μετανάστες, εκείνους που δεν αποτελούν ακόμη μέρος της κοινότητάς μας. Πρόκειται για μια αλλαγή στη ζωή τους, στη ζωή μας, αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμη προς ποιο είδος κατάστασης οδεύουμε. Αυτό είναι σημαντικό να το πούμε. Όμως, δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι το σύστημα στις ΗΠΑ έχει γίνει αυταρχικό. Δεν βρισκόμαστε ακόμα σε αυτό το σημείο.
Υπάρχουν παρόλα αυτά ενδείξεις ότι δεν υπάρχει διάκριση των εξουσιών στις ΗΠΑ και ότι η δικαστική εξουσία δεν είναι ανεξάρτητη; Δεν συμφωνώ. Πρόσφατο παράδειγμα η πολύ σημαντική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που σταμάτησε την παγκόσμια δασμολογική πολιτική του Τραμπ, Ορίζοντας με σαφήνεια τον ρόλο του προέδρου σε σχέση με την οικονομία και τους εμπορικούς δασμούς. Δεν μπορεί να είναι τόσο ακραίοι εφόσον δεν υπάρχει έκτακτη ανάγκη. Όπως γνωρίζουμε, ο Τραμπ χρησιμοποίησε ένα άρθρο νόμου που ψηφίστηκε το 1977 και επέτρεπε στον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς παγκοσμίως, λόγω κρίσης – τότε ήταν η πετρελαϊκή. Δεν ισχύει σήμερα αυτό. Και το δικαστήριο είπε στον πρόεδρο Τραμπ ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτήν την ακραία εξουσία, αφού δεν μπορεί να την αιτιολογήσει. Για να μην το παρακάνει ένας πρόεδρος, αυτή η εξουσία βρίσκεται στα χέρια του Κογκρέσου. Επομένως, δεν αληθεύει ότι υπάρχει κατάρρευση της διάκρισης και κατανομής των εξουσιών. Είναι όμως σίγουρα μια δύσκολη στιγμή μεταξύ των εξουσιών των πολιτειών.
Πάντως, ο Τραμπ παρέκαμψε τους θεσμούς για να εξαπολύσει την επίθεση εναντίον του Ιράν. Σωστά. Αλλά το θέμα δεν είναι η κατάρρευση όλων των εξουσιών και η συνένωσή τους σε μία, αλλά η σύγκρουση και οι εντάσεις μεταξύ των δύο κομμάτων, σε σχέση με την εξουσία του προέδρου. Αυτό είναι το ζήτημα, κατά την άποψή μου, σε μια πολύ αντιφατική στιγμή για τις ΗΠΑ.
Που έχει πολώσει περαιτέρω η δράση του ICE. Οδεύει προς εκτόνωση; Δεν ξέρουμε πού θα πάει και πότε θα τελειώσει αυτό. Και πάλι, το πρόβλημα είναι ότι αυτή η χώρα είναι πιο περίπλοκη από ό,τι μπορεί να φαίνεται. Και πολλά πράγματα δεν έχουν ξεκινήσει από τον Τραμπ. Ο Τραμπ τα ριζοσπαστικοποίησε. Για παράδειγμα, ο ICE θεσπίστηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου, από τον γιο Μπους. Πρακτικά δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ εκτενώς. Ούτε ο Ομπάμα τoν κατάργησε. Χρησιμοποίησε μάλιστα τον ICE για τα σύνορα των πολιτειών προς τη νότια Αμερική, προς το Μεξικό, όπως επίσης και ο Μπάιντεν. Αυτό που κάνει όμως ο Τραμπ είναι κάτι άλλο. Πρώτον, επανενεργοποίησε μια μαζική χρήση του ICE και προσέλαβε περισσότερο προσωπικό. Δεν ξέρω πώς να το αποκαλέσω επειδή δεν είναι ούτε αστυνομία, ούτε στρατός και δεν είναι η Εθνοφρουρά. Άρα είναι η αστυνομία μετανάστευσης. Kαι τους προσέλαβε δίνοντάς τους πολύ μεγαλύτερο μισθό και επιλέγοντάς τους όχι βάσει κριτηρίων, με μια σχολαστική εξέταση. Άνοιξε θέσεις για τους πάντες, πράγμα που σημαίνει πως πολλοί εξ αυτών δεν είναι τόσο άψογοι από πλευράς προστασίας των νόμων, είναι εξαιρετικά ρατσιστές. Και αυτοί οι αστυνομικοί του ICE κατέληξαν πρακτικά να είναι ο στρατός του προέδρου και ο Τραμπ τους χρησιμοποίησε για να τιμωρήσει πολύ συγκεκριμένες πολιτείες. Δεν είναι λοιπόν ότι ο ICE πηγαίνει παντού κάνοντας το ίδιο, από το Νέο Μεξικό μέχρι το Ιλινόις. Τους χρησιμοποίησε αυτούς τους στρατιωτικούς ή αντιμεταναστευτικούς λειτουργούς του ICE αποκλειστικά στις δημοκρατικές πολιτείες. Επειδή θέλει να τις τιμωρήσει και να τις αποδυναμώσει. Κι επειδή επιτυγχάνει τελικά το αντίθετο –του γυρνάει μπούμερανγκ, οι Δημοκρατικοί αναπτύσσονται– ίσως πήρε την απόφαση να βομβαρδίσει την Τεχεράνη.
Αυτός είναι λοιπόν ο λόγος που επέλεξε να ξεκινήσει τον πόλεμο με το Ιράν, με μια επιχείρηση που ειρωνικά τιτλοφορείται «Epstein Fury»; Είδαμε να επιστρέφουν νεκροί στρατιώτες στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οι Αμερικανοί είναι εναντίον του νέου μετώπου στη Μέση Ανατολή. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες για τον λόγο που ξεκίνησε τον πόλεμο ο Τραμπ. Σίγουρα είναι και ο Έπστιν. Το να αποσπάσουμε την προσοχή από τον Έπστιν και να επικεντρωθούμε σε ζητήματα πολέμου είναι πολύ λειτουργικό για αυτόν. Από την άλλη πλευρά, νομίζω ότι είναι και η ειδική σχέση του με τον Νετανιάχου, στην οποία πρέπει να δώσουμε προσοχή. Η σχέση του με τον Νετανιάχου –όχι με το Ισραήλ– είναι πολύ σημαντική για αυτόν. Μάθαμε μέσω των εφημερίδων, όπως οι New York Times, ότι η CIA και το Πεντάγωνο δεν γνώριζαν για την απόφαση επίθεσης κατά του Ιράν, ενώ πρακτικά ο Νετανιάχου την γνώριζε πριν από το Πεντάγωνο και πριν από τη CIA. Δεν ξέρουμε γιατί συνέβη αυτό, με αυτόν τον παράξενο τρόπο, δηλαδή χωρίς να συντονίσει την επίθεση με την αμερικανική άμυνα, τον αμερικανικό στρατό ή ανθρώπους από την αμερικανική κυβέρνηση. Μια άλλη υπόθεση, αλλά είναι μόνο μια υπόθεση, για την έναρξη του πολέμου, είναι ότι πρόκειται για έναν πόλεμο που έχει ως στόχο να αποδυναμώσει την Κίνα. Γιατί; Επειδή η Κίνα αγοράζει το 25% του πετρελαίου της από το Ιράν, και έτσι το μπλοκάρισμα ή η αύξηση της τιμής του θα έχει αντίκτυπο στο Πεκίνο. Έτσι, αμφισβητεί την Κίνα μέσω του Ιράν, και επιδιώκει ίσως ένα είδος αποδυνάμωσής της. Το ίδιο ισχύει και με τη Γροιλανδία ή τη Βενεζουέλα. Τώρα, στην περίπτωση του Ιράν, το λάθος είναι ότι δεν έδωσε προσοχή στην επίδραση του θανάτου Αμερικανών στον Κόλπο, χωρίς μάλιστα να γνωρίζουν τον λόγο. Ο Τραμπ δεν είπε «τους φέρνουμε τη δημοκρατία». Όχι, δεν ενήργησε όπως ο Μπους στο Ιράκ ή στο Αφγανιστάν. Εδώ, το αίτιο και το αποτέλεσμα δεν είναι σαφή. Δεν είπε σε κανέναν γιατί θέλει να κάνει πόλεμο με το Ιράν. Τον τελευταίο καιρό ανέφερε ότι μπορούν να εκτοξεύσουν πυραύλους στις ΗΠΑ, κάτι που είναι παράλογο.
Είπε ότι θέλει να ανατρέψει το καθεστώς. Το Ιράν είναι τεράστιο. Έχει 90 εκατομμύρια κατοίκους. Κι έχει μια πολύ δομημένη κοινωνία. Δεν είναι απλώς μια τυραννία. Υπάρχει μια οργανική ενότητα κοινωνίας, θρησκείας, οικονομίας, πολιτισμού. Είναι μια χώρα. Δεν είναι ένα μέρος με πολέμαρχους, όπως στη Λιβύη ή ακόμα και στο Αφγανιστάν. Το Ιράν είναι πολύ διαφορετικό. Επιπλέον, οι Ιρανοί έχουν στρατιωτική δύναμη, ακόμα κι αν δεν έχουν ατομική βόμβα. Και, πράγματι, βομβάρδισαν επειδή πρέπει να προστατεύσουν τους εαυτούς τους, πρέπει να αμυνθούν, όλες αυτές τις περιοχές που βρίσκονται γύρω από τον Περσικό Κόλπο, με πετρέλαιο. Αυτό είναι ένας τρόπος αποδυνάμωσης των συμμάχων της Δύσης στον Περσικό Κόλπο. Το Ντουμπάι είναι πολύ σημαντικό για τη δυτική οικονομική κουλτούρα, κ αυτή τη στιγμή το βλέπουμε να βρίσκεται υπό την απειλή ολοκληρωτικής κρίσης. Αυτό θα έχει αντίκτυπο στην Ευρώπη, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, και στην Ελλάδα. Ο Τραμπ δεν υπολόγισε το εύρος των επιπτώσεων που θα είχε ο βομβαρδισμός της Τεχεράνης. Έτσι, δεν εκτινάσσεται μόνο ο αριθμός των νεκρών, αλλά και η τιμή του πετρελαίου, όχι μόνο για την Κίνα, αλλά και για τις δυτικές χώρες, δημιουργώντας μια πολύ δύσκολη κατάσταση.
Πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτός ο πόλεμος; Κατά την άποψή μου, λόγω όλων αυτών των παραγόντων, ο πόλεμος στο Ιράν δεν θα είναι ένας εύκολος, σύντομος πόλεμος, αλλά ένας πόλεμος που μπορεί να ανοίξει το δρόμο για περισσότερη αποσταθεροποίηση στην ευρύτερη περιοχή. Αυτές οι επιπτώσεις σίγουρα δεν είναι υπέρ του Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Περιγράψατε τον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένο το σύστημα στο Ιράν, το οποίο, παρότι περίπλοκο, δεν είναι αδύναμο ή ασταθές. Τι θα γίνει αν καταρρεύσει; Τι μπορεί να ακολουθήσει; Ο Τραμπ εξέφρασε την πρόθεση να δώσει όπλα στους Κούρδους. Στα σύνορα με το Ιράκ, πρόσφατα, οι Κούρδοι του Ιράκ επιτέθηκαν και προσπάθησαν να εισβάλουν στο Ιράν. Αυτό είναι ένα άλλο ζήτημα στο οποίο πρέπει να δώσουμε προσοχή. Οι εναλλακτικές λύσεις που έχει μπροστά του ο Τραμπ είναι είτε να χρησιμοποιήσει τους δικούς του στρατιώτες, είτε να χρησιμοποιήσει στρατιώτες άλλης ομάδας ή άλλου κράτους κοντά στο Ιράν, εχθρού όμως του Ιράν. Και κάνει το δεύτερο. Έτσι, για να μην εμπλακεί με τους δικούς του στρατιώτες, δίνει χρήματα, στρατιωτική δύναμη στους Κούρδους. Οι Κούρδοι, θυμηθείτε, έχουν δύο μέτωπα, το αυταρχικό μέτωπο προς το Ιράν, που μπορεί να ανοίξει την πόρτα και στο μέτωπο που έχουν με την Τουρκία. Η Τουρκία είναι κράτος του ΝΑΤΟ. Είναι λοιπόν επικίνδυνο αυτό που συμβαίνει, επειδή μπορεί να ανοίξει δύο νέα μέτωπα πολέμου και να αποσταθεροποιήσει όχι μόνο την περιοχή που ελέγχει το Ιράν, αλλά και την περιοχή που ελέγχουν οι δικοί του σύμμαχοι. Αυτή η κατάσταση είναι εντελώς εκτός εμβέλειας του Τραμπ, που όπως κι οι συνεργάτες του είναι αδαής. Η αποσταθεροποίηση του Ιράν μπορεί να έχει τεράστιες συνέπειες στο Πακιστάν, στα βόρεια των ιρανικών συνόρων προς την Τουρκία, στα δυτικά προς τον Λίβανο και τη Συρία. Νομίζω ότι ολόκληρη η περιοχή είναι αυτή τη στιγμή δυνητικά θέατρο ενός Γ’ Παγκόσμιου Πολέμου. Είναι τρομακτικό. Αλλά ο Τραμπ πιθανώς θα βάλει τους Κούρδους να κάνουν τη βρώμικη δουλειά. Με συνέπειες τρομερές για όλους μας. Θα είναι τρομερό και για την Ευρώπη και για την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία κρατά την ψυχραιμία της, παρότι ιρανικοί πύραυλοι φτάνουν στον εναέριο χώρο της, και προσπαθεί επίμονα σε ρόλο μεσολαβητή να επιτύχει τερματισμό του μετώπου στο Ιράν. Η Τουρκία δεν πρόκειται να ανοίξει μέτωπο πολέμου με τους Κούρδους ή το Ιράν. Επειδή αυτό θα σήμαινε τεράστια αστάθεια στην τουρκική περιοχή και πολύ περισσότερα από μια κρίση στη Μέση Ανατολή. Έτσι, μπορεί, όπως και τα ευρωπαϊκά κράτη, να ελέγξει το να μην βγαίνει τίποτα έξω από την περίμετρο των συνόρων της Μέσης Ανατολής. Βάζουν ασπίδα στην Κύπρο, βάζουν ασπίδα στη Σικελία, βάζουν ασπίδα την Τουρκία και την Ελλάδα.
Η Κίνα και η Ρωσία θεωρούνται φίλοι του Ιράν. Μέχρι στιγμής δεν βλέπουμε κίνηση από πλευρά τους. Να περιμένουμε; Η Ρωσία βρίσκεται σε τετραετή πόλεμο με την Ουκρανία. Είναι αδύναμη. Δεν έχει ούτε πολιτικά την ικανότητα να ανοίξει ένα νέο μέτωπο.
Μπορεί να διασώζεται, κυρία Ουρμπινάτι, τελικά ένα ανοιχτό παράθυρο για τη διπλωματία, λόγω του γεγονότος ότι όλοι θα πληρώσουν πολύ ακριβά αυτόν τον πόλεμο; Το πιθανό σενάριο, παραδόξως, μπορεί να είναι τρομερό για την Ευρώπη, αλλά όχι για τον ίδιο τον Τραμπ τελικά.
Γιατί; Επειδή το πετρέλαιο και η αύξηση των τιμών θα πλήξουν την Ευρώπη, όχι τις ΗΠΑ, ή θα πλήξουν την Κίνα αλλά και πάλι όχι τόσο τις ΗΠΑ. Η τιμή του πετρελαίου θα επηρεάσει πολύ περισσότερο την οικονομία της Ευρώπης, η οποία εξαρτάται από τα ξένα πετρέλαια με τρόπο που δεν εξαρτώνται οι ΗΠΑ. Πρακτικά, η ανατίμηση στην ενέργεια θα ήταν ένα πρόβλημα πολύ περισσότερο για τους Ευρωπαίους, από οικονομικής άποψης, παρά για τις ΗΠΑ. Έτσι, μπορεί ακόμη και να σκεφτούμε ότι ένας από τους κρυφούς στόχους του Τραμπ ήταν ακριβώς να αποδυναμώσει την Ευρώπη. Αφού δεν του αρέσει η Ευρώπη και θα ήθελε να είναι αδύναμη για να μπορεί να την κυριαρχεί, να την υποτάσσει. Σε αυτή την περίπτωση, αφού αφορά το συμφέρον όλων των ευρωπαϊκών κρατών, όχι ενός, το πετρέλαιο και η σχέση με τον Περσικό Κόλπο είναι θεμελιώδης για αυτά, ίσως από την Ευρώπη ξεκινήσει μια διπλωματική διαδικασία. Δεν μας επιτρέπουν να το δούμε από έξω, αλλά σίγουρα υπάρχουν κάποιες μορφές διπλωματικών συνδέσεων και για το λόγο ότι η Ευρώπη δεν παρενέβη στον πόλεμο και το ΝΑΤΟ δεν έχει ακόμη εμπλακεί.
Άρα οι Ευρωπαίοι μπορεί τελικά να ανοίξουν πεδίο για σοβαρή διπλωματία και τερματισμό του πολέμου; Ναι. Και η άλλη ελπίδα προέρχεται από την Κίνα. Η Κίνα, λόγω του πετρελαίου, εμπλέκεται τόσο πολύ που υπάρχει η ελπίδα, μαζί με την Ευρώπη, να βρει έναν τρόπο να αναδιαμορφώσει τις δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Αλλά όλα αυτά είναι απλώς υποθέσεις. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι ο Τραμπ δεν θέλει να χάσει αμερικανούς στρατιώτες, επειδή ξέρει ότι αυτό σημαίνει πτώση της δημοτικότητάς του που είναι ήδη πολύ χαμηλή. Υπό αυτή την έννοια, έχουμε εδώ μερικές ελπίδες. Μία είναι κι οι ενδιάμεσες εκλογές. Δεν νομίζω όμως ότι αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα, όπως υποσχέθηκε ο Τραμπ. Υπάρχουν σημάδια αποσταθεροποίησης και θα διαρκέσει πιθανώς για πολλούς ακόμα μήνες.