epa13047216 US Vice President JD Vance departs after speaking to the media about the Iran-US memorandum of understanding in the White House Briefing Room in Washington, DC, USA, 18 June 2026. The Trump administration is facing criticism for the deal, which opponents say is in Tehran's favor. EPA/JIM LO SCALZO
Το προσωπικό του Τζέι Ντι Βανς βρισκόταν στην αεροπορική βάση έτοιμο να πετάξει για τη σύνοδο κορυφής στο Μπούργκενστοκ για τις συνομιλίες με το Ιράν, πριν το ταξίδι ακυρωθεί ξαφνικά.
Οι συνομιλίες που είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή (19/6) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στην Ελβετία για την εφαρμογή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ακυρώθηκαν, καθώς η Χεζμπολάχ έπληξε ισραηλινές δυνάμεις και το Ισραήλ πραγματοποίησε κύμα αεροπορικών επιδρομών στο νότιο Λίβανο, σκοτώνοντας τουλάχιστον 16 ανθρώπους.
Οι συνομιλίες επρόκειτο να ξεκινήσουν στο ελβετικό χωριό Ομπύργκεν, δύο ημέρες μετά την υπογραφή ενός μνημονίου κατανόησης (MOU) που άνοιξε ένα παράθυρο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με μια μόνιμη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ παράλληλα θα αποκαθιστούσε τη ροή πετρελαίου μέσω των στενών του Ορμούζ.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ προσβλέπουν στην «έναρξη τεχνικών συνομιλιών το συντομότερο δυνατόν», ανακοινώνοντας ότι ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων για την κυβέρνηση Τραμπ, δεν θα ταξίδευε τελικά.
«Η οργάνωση αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλή ή προβλέψιμη. Προς το παρόν, ο αντιπρόεδρος δεν αναχωρεί απόψε», δήλωσε εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου αργά την Πέμπτη.
Η ακύρωση των συνομιλιών ήρθε καθώς Ισραήλ και Χεζμπολάχ αντάλλαξαν τις πιο βίαιες επιθέσεις τους από την εγκαθίδρυση της κατάπαυσης του πυρός.
Η Χεζμπολάχ έπληξε ισραηλινές δυνάμεις κοντά στην πόλη Ναμπάτιγια, στο νότιο Λίβανο, με αρκετές ομοβροντίες ρουκετών αργά την Πέμπτη, μετά από ισραηλινούς βομβαρδισμούς που προηγήθηκαν την ημέρα. Το Ισραήλ απάντησε με κύμα αεροπορικών επιδρομών στην πόλη και τις γύρω κωμοπόλεις, αφήνοντας τουλάχιστον 16 νεκρούς και 33 τραυματίες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου.
Η Χεζμπολάχ δήλωσε ότι έπληττε ισραηλινές δυνάμεις που προσπαθούσαν να προελαύνουν προς τους πρόποδες που περιβάλλουν τη Ναμπάτιγια – μια εστία έντασης όπου σημειώνονται διάσπαρτες μάχες από τότε που ανακοινώθηκε η κατάπαυση του πυρός ΗΠΑ-Ιράν. Πριν από την εκεχειρία, οι ισραηλινές δυνάμεις προελαύνουν προς τη νοτιολιβανέζικη πόλη.
Η ακύρωση των συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ την Παρασκευή ήταν τόσο ξαφνική, που το προσωπικό του Βανς και μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων είχαν ήδη συγκεντρωθεί στη στρατιωτική βάση Άντριους έξω από την Ουάσινγκτον, εν αναμονή του ταξιδιού. Δεκάδες αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, προσωπικό προετοιμασίας και δημοσιογράφοι βρίσκονταν ήδη στην Ελβετία για να προετοιμάσουν την άφιξη του Βανς.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζατάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε την Πέμπτη ότι ενέκρινε το μνημόνιο παρά τις επιφυλάξεις του, ενώ ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν επίσημα τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν να υπογράφει το μνημόνιο συμφωνίας με τις ΗΠΑ στην Τεχεράνη, Ιράν, στις 18 Ιουνίου 2026. Το Ιράν και οι ΗΠΑ υπέγραψαν μια αρχική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ των δύο χωρών. EPA/IRANIAN PRESIDENTIAL OFFICE
Ωστόσο, πριν από την ακύρωση των συνομιλιών, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν Tasnim μετέδωσε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές χρειάζονταν να δουν σημάδια εφαρμογής της προσωρινής συμφωνίας από τις ΗΠΑ πριν από τον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών και ότι δεν υπήρχε επιβεβαίωση ότι η αντιπροσωπεία τους θα ταξίδευε στη Γενεύη.
Η ακύρωση των συνομιλιών ήρθε μετά από αναφορά του Al-Mayadeen, ενός αραβόφωνου δικτύου που είναι πολιτικά συμμαχικό με την υποστηριζόμενη από το Ιράν λιβανέζικη ένοπλη ομάδα Χεζμπολάχ, σύμφωνα με την οποία η Τεχεράνη καθυστερούσε την αποστολή της αντιπροσωπείας της στην Ελβετία λόγω της συνεχιζόμενης στρατιωτικής εκστρατείας του Ισραήλ στον Λίβανο.
Το Ισραήλ, το οποίο δεν συμπεριλήφθηκε στις ειρηνευτικές συνομιλίες και έχει αποστασιοποιηθεί από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, συνέχισε τις μάχες του στον Λίβανο και εξαπέλυσε νέες αεροπορικές επιδρομές νωρίς την Παρασκευή, κατηγορώντας τη Χεζμπολάχ για παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, μια κατηγορία που η ένοπλη ομάδα έχει ανταποδώσει στο Ισραήλ.
Η Χεζμπολάχ δήλωσε την Παρασκευή ότι οι μαχητές της κατέστρεψαν τρία ισραηλινά τανκς στο νότιο τμήμα της χώρας και ότι οι συγκρούσεις «συνεχίζονται». Το Ισραήλ δεν είχε επιβεβαιώσει ότι τα τανκς του χτυπήθηκαν.
Η Χεζμπολάχ ενέπλεξε τον Λίβανο στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής τον Μάρτιο επιτιθέμενη στο Ισραήλ, σε αυτό που είπε ότι ήταν αντίποινα για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η επακόλουθη ισραηλινή εισβολή στο νότιο Λίβανο και η εκστρατεία βομβαρδισμών έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 3.900 ανθρώπους στον Λίβανο. Η Χεζμπολάχ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 32 Ισραηλινούς στρατιώτες στον Λίβανο και 3 Ισραηλινούς πολίτες.
Την Πέμπτη, το Ισραήλ ανακοίνωσε αυτό που αποκάλεσε «ζώνη ασφαλείας» του στο νότιο Λίβανο, η οποία περιλαμβάνει εκατοντάδες τετραγωνικά μίλια λιβανέζικου εδάφους. Λιβανέζοι αξιωματούχοι έχουν ζητήσει πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, κάτι που το Ιράν δήλωσε ότι απαιτείται από το μνημόνιο που συμφώνησε με τις ΗΠΑ.
Το μνημόνιο καλεί σε «μόνιμο τερματισμό» του πολέμου στον Λίβανο και στην εξασφάλιση της «εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας» της χώρας. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι αναμένει πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα.
Το Ισραήλ μέχρι στιγμής επιμένει ότι δεν θα αποσύρει τα στρατεύματά του από το νότιο Λίβανο, προκαλώντας ανοιχτή κριτική από τον Τραμπ και τον Βανς.
Την Πέμπτη, ο Βανς δήλωσε ότι το Ισραήλ πρέπει να σεβαστεί την ειρηνευτική διαδικασία.
«Αυτό με το οποίο ο πρόεδρος έχει απογοητευτεί κατά καιρούς, είναι ότι φαίνεται να είμαστε στα πρόθυρα μιας μεγάλης σημαντικής προόδου στη συμφωνία, και τότε ξαφνικά, σημειώνεται μια μεγάλη έκρηξη σε ένα αστικό κέντρο πληθυσμού στη Βηρυτό, και πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν καμία σχέση με τη Χεζμπολάχ χάνουν τη ζωή τους», δήλωσε ο Βανς σε δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι τέτοιες ενέργειες «δεν είναι αποδεκτές».
Την Παρασκευή, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν Μοχάμαντ Γκαλιμπάφ προειδοποίησε για οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας, λέγοντας ότι «σε περίπτωση κακής συμπεριφοράς, παραβίασης της συνθήκης και υπέρβασης από την άλλη πλευρά, δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι θα δοθεί αποφασιστική απάντηση στον εχθρό».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς μιλάει στα μέσα ενημέρωσης για το μνημόνιο συμφωνίας Ιράν-ΗΠΑ στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου στην Ουάσινγκτον, ΗΠΑ, 18 Ιουνίου 2026. Η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει κριτική για τη συμφωνία, την οποία οι αντίπαλοί της λένε ότι είναι υπέρ της Τεχεράνης. EPA/JIM LO SCALZO
Ο διπλωματικός διάλογος σχετικά με τις προγραμματισμένες συνομιλίες προσθέτει στην αβεβαιότητα σχετικά με το αν μπορεί να βρεθεί μια διαρκής εκεχειρία σε έναν περιφερειακό πόλεμο που έχει σκοτώσει τουλάχιστον 7.000 ανθρώπους, έχει εκτοξεύσει τις τιμές της ενέργειας και έχει ταράξει τις παγκόσμιες αγορές.
Ο Χαμενεΐ δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Τραμπ υπέγραψε τη συμφωνία «από απελπισία» και έστειλε σήμα ότι οι επερχόμενες συνομιλίες δεν θα είναι εύκολες.
«Εάν η αμερικανική πλευρά θέλει να είναι πολύ απαιτητική, δεν θα το αποδεχτούμε», δήλωσε σε γραπτό μήνυμα. Η συμφωνία δίνει στους διαπραγματευτές 60 ημέρες για να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με το καθεστώς του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, εκτός εάν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε παράταση, και δημιουργεί ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν και άλλα οικονομικά κίνητρα.
Την Πέμπτη, οι αμερικανικές δυνάμεις ήραν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών που εμπόδιζε τα πλοία να ταξιδεύουν προς ή από την ισλαμική δημοκρατία, δήλωσε ο αμερικανικός στρατός, σημειώνοντας ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία «θα παραμείνουν στην ευρύτερη περιοχή».
Η δραστηριότητα παρέμενε υποτονική στα στενά του Ορμούζ, το στρατηγικό σημείο συμφόρησης για τις ενεργειακές αποστολές, το οποίο το Ιράν είχε αποκλείσει κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Πηγή: The Guardian