Η Ρωσία παρακολουθούσε ευρωπαϊκές πυρηνικές εγκαταστάσεις με drones για 18 μήνες

Το Κρεμλίνο οργάνωσε μια συντονισμένη εκστρατεία επιτήρησης κατά της Ευρώπης, χρησιμοποιώντας drones που εκτοξεύονταν από πλοία του λεγόμενου σκιώδους στόλου, σε μια περίοδο 18 μηνών. Η επιχείρηση αυτή στόχευε πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, ανέφεραν ερευνητές.

Συγκεκριμένα, η ανάλυση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS) σχετικά με 144 περιστατικά σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, τα οποία ξεκίνησαν στα τέλη του 2024, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών έδρασαν με «σημαντική ατιμωρησία», αφήνοντας τις αρχές σε ολόκληρη την Ευρώπη αιφνιδιασμένες και σε σύγχυση.

Drones εντοπίστηκαν επανειλημμένα πάνω από αεροπορικές βάσεις και αεροδρόμια, ωστόσο κανένα δεν καταλήφθηκε ή καταρρίφθηκε από δυτικούς στρατούς, αποκαλύπτοντας μια στρατηγική αποτυχία στις αεροπορικές άμυνες του ΝΑΤΟ που, όπως ανέφερε η δεξαμενή σκέψης, είχε αναγνωριστεί σιωπηρά σε όλη την Ευρώπη.

Το RAF Lakenheath στο Σάφολκ, μια βρετανική βάση που προετοιμαζόταν για να φιλοξενήσει αμερικανικά πυρηνικά όπλα, και η γαλλική βάση πυρηνικών υποβρυχίων στο Île Longue στη Βρετάνη ήταν μεταξύ των στόχων μη επανδρωμένων drones που πιστεύεται ότι εκτοξεύτηκαν από τη θάλασσα.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ήταν απρόθυμες να κατηγορήσουν τη Ρωσία για τα περιστατικά, αλλά ο Τσάρλι Έντουαρντς, ανώτερος συνεργάτης του IISS, δήλωσε ότι «κάθε κυβέρνηση με την οποία μιλήσαμε είπε ότι θα καλωσόριζε τη δημοσίευση της έκθεσης».

Τα περιστατικά που αναλύθηκαν περιλαμβάνουν:

• Ασυνήθιστα drones πέταξαν χαμηλά πάνω από το RAF Lakenheath, το RAF Fairford στο Γκλόστερσαϊρ και τουλάχιστον δύο άλλες αμερικανικές αεροπορικές βάσεις στην Αγγλία στα τέλη Νοεμβρίου 2024. Αμερικανικά πυρηνικά όπλα αναπτύχθηκαν στο Lakenheath τον Ιούλιο του 2025.

• Τα drones μπορεί να πιλοτάρονταν από το δεξαμενόπλοιο Seasons 1 στη Βόρεια Θάλασσα κοντά στο Έσσεξ, ή το Hav Dolphin, ένα φορτηγό πλοίο που ήταν δεμένο στο Χαλ την εποχή των περιστατικών. Το Hav Dolphin θεωρήθηκε επίσης ύποπτο για τις παρατηρήσεις drones σε μια βάση υποβρυχίων στη βόρεια Γερμανία τον επόμενο Μάιο.

• Ένα αστυνομικό ελικόπτερο προσπάθησε να παρακολουθήσει drones που πετούσαν προς το Ηνωμένο Βασίλειο σε μια περίπτωση αλλά αποσύρθηκε για λόγους ασφαλείας. Η εκτόξευση ενός αντι-drone λέιζερ «προτάθηκε αλλά τελικά δεν προχώρησε», ανέφερε η έκθεση.

• Πέντε drones ανιχνεύθηκαν πάνω από τη γαλλική βάση Île Longue, όπου βρίσκεται το οπλοστάσιο πυρηνικών πυραύλων που εκτοξεύονται από τη θάλασσα της χώρας, τον Δεκέμβριο του 2025. Τρία πλοία του σκιώδους στόλου που συνδέονται με τη Ρωσία βρίσκονταν μεταξύ 100 και 200 χιλιομέτρων από την ακτή, και το Hav Dolphin ήταν 350 χιλιόμετρα μακριά κοντά στο Νησί του Γουάιτ.

• Παραβιάσεις drones τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2025 πάνω από την αεροπορική βάση Kleine-Brogel στο Βέλγιο και το Volkel στην Ολλανδία, όπου φυλάσσονται αμερικανικά πυρηνικά όπλα που εκτοξεύονται από αέρος, τη στιγμή που πλοία του σκιώδους στόλου που συνδέονται με τη Ρωσία βρίσκονταν σε διεθνή ύδατα στη Βόρεια Θάλασσα.

• Τα drones πιθανότατα εκτοξεύτηκαν από πλοία «σκοτεινής πλεύσης» που επιχειρούσαν στα ανοικτά των ακτών των χωρών-στόχων με τους πομπούς εντοπισμού τους απενεργοποιημένους, ανέφερε η έκθεση. Άλλα πλοία πιστεύεται ότι λειτούργησαν ως σκάφη ανάκτησης ή αναμεταδότες σήματος, χρησιμοποιώντας τεχνικές ελέγχου drones που μάθθηκαν για πρώτη φορά κατά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

«Είναι η εκτίμησή μας ότι είναι εξαιρετικά πιθανό το Κρεμλίνο να διεξήγαγε μια συντονισμένη εκστρατεία UAV [μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων] στην Ευρώπη» που εκτείνεται σε περισσότερες από δώδεκα χώρες του ΝΑΤΟ και την Ιρλανδία, δήλωσε ο Έντουαρντς.

Αντιπροσώπευσε «μια σειρά τακτικών επιτυχιών για το Κρεμλίνο» και «μια στρατηγική αποτυχία των συμμαχικών αμυνών» που είχαν σχεδιαστεί για συμβατικές στρατιωτικές απειλές και όχι για φθηνά, χαμηλά ιπτάμενα και σχετικά μικρά drones, δήλωσε.

Τα κίνητρα της Ρωσίας θεωρείται ότι είναι ένα μείγμα πυρηνικής επιτήρησης, γενικής αναγνώρισης, χαρτογράφησης στρατιωτικών εφοδιαστικών αλυσίδων και «οικονομικής φθοράς και ψυχολογικού πολέμου», δήλωσε.

Οι παρατηρήσεις drones σε όλη την Ευρώπη κορυφώθηκαν πέρυσι με περισσότερες από 30 τον Σεπτέμβριο και ξανά τον Νοέμβριο, με τις περισσότερες να σημειώνονται στη Γερμανία. Φαίνεται ότι μειώθηκαν από τότε που οι ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις άρχισαν να κατάσχουν πλοία του σκιώδους στόλου το 2026.

Άλλα περιστατικά περιλαμβάνουν μια σειρά παρατηρήσεων drones τον Σεπτέμβριο του 2025 στη Δανία που ανάγκασαν το κλείσιμο του αεροδρομίου της Κοπεγχάγης και άλλων στη χώρα. Τέσσερα δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου έπλεαν κοντά στη Δανία εκείνη την εποχή, συμπεριλαμβανομένου του δεξαμενόπλοιου Boracay, το οποίο κατασχέθηκε από Γάλλους καταδρομείς τέσσερις ημέρες αργότερα.

Το Boracay απελευθερώθηκε λίγες ημέρες αργότερα, αλλά η επιβίβαση αποκάλυψε ότι το δεξαμενόπλοιο είχε έναν Κινέζο καπετάνιο και δύο Ρώσους υπηκόους που απασχολούνταν από την Moran Security Group, μια ρωσική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία.

«Η ταυτοποίηση δύο Ρώσων ιδιωτικών στρατιωτικών εργολάβων επιβεβαίωσε τη στρατιωτικοποίηση των δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου, όχι ως υπόθεση αλλά ως επιχειρησιακή πρακτική», ανέφερε η έκθεση του IISS – σε μια εκστρατεία που πιστεύεται ότι οργανώθηκε από τη GRU, την κύρια υπηρεσία στρατιωτικών πληροφοριών της Ρωσίας.

Οι ερευνητές πρότειναν επίσης ότι τέσσερα drones είχαν παρατηρηθεί να πετούν πάνω από ένα ιρλανδικό πολεμικό πλοίο προς την ακτή της χώρας τον Δεκέμβριο του 2025, το βράδυ μετά από μια επίσκεψη του Προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το πλοίο Vezhen, με σημαία Μάλτας, έπλεε περίπου 50 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Δουβλίνου.

Οι σουηδικές αρχές είχαν κρατήσει το σκάφος τον Ιανουάριο του 2025 σε σχέση με ζημιά σε ένα υποβρύχιο καλώδιο οπτικών ινών, αλλά το απελευθέρωσαν αφού το περιστατικό κρίθηκε τυχαίο.

Πιστεύεται ότι χρησιμοποιήθηκαν διάφορα μοντέλα drones στην εκστρατεία, αν και κανένα δεν έχει επιβεβαιωθεί. Το Orlan-10, ένα drone αναγνώρισης, έχει επιχειρησιακή εμβέλεια 500 χιλιομέτρων και μπορεί να πετάξει για περίπου 12 ώρες, επιτρέποντάς του να εκτοξεύεται και να πιλοτάρεται σε σημαντική απόσταση από τους στόχους.

Πηγή: The Guardian