ΚΩΤΣΙΑΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Όσοι έχουν ταξιδέψει με πλοίο έχουν πιθανότατα παρατηρήσει το ίδιο φαινόμενο: λίγο μετά την αναχώρηση από το λιμάνι, το σήμα στο κινητό αρχίζει να εξασθενεί, η σύνδεση στο διαδίκτυο γίνεται αργή και τελικά διακόπτεται. Το ερώτημα «γιατί δεν υπάρχει ίντερνετ στα πλοία όπως στην ξηρά;» απασχολεί πολλούς επιβάτες, όμως η απάντηση σχετίζεται με τον τρόπο λειτουργίας των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και τις ιδιαίτερες συνθήκες του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας που χρησιμοποιούμε καθημερινά βασίζονται σε επίγειες κεραίες. Οι κεραίες αυτές έχουν συγκεκριμένη εμβέλεια και είναι σχεδιασμένες κυρίως για την κάλυψη περιοχών στην ξηρά. Όσο το πλοίο απομακρύνεται από την ακτή, τόσο δυσκολότερη γίνεται η επικοινωνία του κινητού τηλεφώνου με το διαθέσιμο δίκτυο.
Σε μεγαλύτερη απόσταση από την ξηρά, το σήμα σταδιακά εξασθενεί μέχρι να χαθεί εντελώς. Παράγοντες όπως η καμπυλότητα της Γης, οι καιρικές συνθήκες αλλά και η συνεχής μετακίνηση του πλοίου επηρεάζουν επίσης την ποιότητα και τη σταθερότητα της σύνδεσης.
Σε αρκετά θαλάσσια δρομολόγια, ειδικά εκείνα που περνούν κοντά από νησιά ή παράκτιες περιοχές, το κινητό μπορεί να συνδεθεί ξανά σε κάποια κεραία και να εμφανιστεί σήμα. Ωστόσο, αυτή η σύνδεση δεν είναι πάντα σταθερή. Το πλοίο βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση και το κινητό αλλάζει διαρκώς κεραίες, με αποτέλεσμα το ίντερνετ να λειτουργεί προσωρινά και στη συνέχεια να διακόπτεται ξανά. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί επιβάτες παρατηρούν ότι η σύνδεση επανέρχεται για λίγα λεπτά και μετά εξαφανίζεται, ιδιαίτερα σε διαδρομές ανάμεσα σε νησιά ή κοντά στις ακτές.
Για να προσφέρουν πρόσβαση στο διαδίκτυο ακόμη και όταν βρίσκονται μακριά από την ξηρά, πολλά σύγχρονα επιβατικά και εμπορικά πλοία χρησιμοποιούν δορυφορικές συνδέσεις. Αντί να επικοινωνούν με επίγειες κεραίες κινητής τηλεφωνίας, τα πλοία συνδέονται με δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να παρέχουν σύνδεση ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπάρχει καθόλου κάλυψη από τα παραδοσιακά δίκτυα.
Παρόλα αυτά, η εμπειρία του διαδικτύου στη θάλασσα δεν είναι ίδια με εκείνη που προσφέρει μια σύνδεση στο σπίτι ή στο γραφείο.
Η βασική διαφορά βρίσκεται στο διαθέσιμο εύρος ζώνης. Η χωρητικότητα της δορυφορικής σύνδεσης είναι περιορισμένη και μοιράζεται μεταξύ πολλών χρηστών, οι οποίοι μπορεί να είναι δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες επιβάτες ταυτόχρονα. Επιπλέον, η σύνδεση του πλοίου χρησιμοποιείται κατά προτεραιότητα για κρίσιμες λειτουργίες, όπως τα συστήματα ναυσιπλοΐας, η επικοινωνία με την εταιρεία, η ανταλλαγή δεδομένων και η παρακολούθηση των συστημάτων ασφαλείας.
Το διαθέσιμο μέρος της σύνδεσης που απομένει για τους επιβάτες μπορεί να είναι περιορισμένο, γεγονός που επηρεάζει την ταχύτητα του διαδικτύου, ιδιαίτερα σε ώρες αυξημένης χρήσης. Για τον λόγο αυτό, απλές εφαρμογές όπως τα email, οι εφαρμογές μηνυμάτων και η βασική περιήγηση στο διαδίκτυο λειτουργούν συνήθως χωρίς σημαντικά προβλήματα.
Αντίθετα, υπηρεσίες που απαιτούν μεγάλη ταχύτητα, όπως η παρακολούθηση βίντεο υψηλής ανάλυσης, οι μεγάλες λήψεις αρχείων και οι βιντεοκλήσεις, μπορεί να παρουσιάζουν καθυστερήσεις ή ακόμη και να περιορίζονται από τις ναυτιλιακές εταιρείες. Σε αρκετά πλοία, η χρήση του Wi-Fi παρέχεται με επιπλέον χρέωση, καθώς το κόστος της δορυφορικής σύνδεσης παραμένει υψηλό.
Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία των δορυφορικών επικοινωνιών εξελίσσεται σημαντικά. Νέα συστήματα και κυρίως οι δορυφόροι χαμηλής τροχιάς υπόσχονται ταχύτερες και πιο σταθερές συνδέσεις ακόμη και στη μέση της θάλασσας. Παρότι οι θαλάσσιες συνδέσεις δεν έχουν φτάσει ακόμη στο επίπεδο των επίγειων δικτύων, η βελτίωσή τους είναι ήδη αισθητή. Τα επόμενα χρόνια, οι επιβάτες αναμένεται να έχουν πρόσβαση σε πιο γρήγορο, αξιόπιστο και οικονομικότερο ίντερνετ, ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα θαλάσσια ταξίδια.